به گزارش تجارت نیوز، رشد بازار نقلوانتقالات فوتبال، باعث شده است که «بهترین ایجنت فوتبال» نیز به یکی از عناوین مورد توجه صنعت فوتبال تبدیل شود. در این راستا یکی از شناختهشدهترین جوایز در این زمینه، عنوان Best Agent در «Globe Soccer Awards» است؛ جایزهای که از سال ۲۰۱۰ در دبی اعطا میشود و برخلاف تصور رایج، جایزه رسمی فیفا نیست. Globe Soccer یک رویداد مستقل در صنعت فوتبال است و جایزه بهترین ایجنت را با هدف تقدیر از چهرههای اثرگذار در بازار فوتبال اهدا میکند.
در نخستین دوره این جایزه در سال ۲۰۱۰، ژرژ مندس، ایجنت پرتغالی، به عنوان بهترین ایجنت انتخاب شد. مندس در آن زمان نمایندگی چهرههایی مانند ژوزه مورینیو و کریستیانو رونالدو را بر عهده داشت و نقش او در انتقال رونالدو از منچستریونایتد به رئال مادرید و انتقال مورینیو به رئال مادرید از جمله دلایلی بود که در معرفی او مورد توجه قرار گرفت.
مندس طی سالهای بعد نیز به چهره غالب این جایزه تبدیل شد. او در سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ شش بار متوالی برنده شد، در سال ۲۰۱۶ جایزه به مینو رایولا رسید و مندس در سال ۲۰۱۷ دوباره عنوان را پس گرفت. در سال ۲۰۱۹ نیز تعداد جوایز او در تاریخ Globe Soccer به ۹ رسید.
در سالهای اخیر نیز این روند ادامه یافت و مندس در سالهای ۲۰۲۲، ۲۰۲۳، ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ عنوان بهترین ایجنت را به دست آورد. حتی در سال ۲۰۲۰، Globe Soccer عنوان ویژه «Agent of the Century 2001-2020» را به مندس اعطا کرد؛ جایزهای که بیشتر بر عملکرد بلندمدت و نقش او در شناسایی استعدادها و انجام انتقالهای بزرگ متمرکز بود.
بهترین ایجنت چگونه انتخاب میشود؟
عملکرد ایجنتها در بازار فوتبال مجموعهای از عوامل را دربرمیگیرد؛ از ارزش و اهمیت نقلوانتقالات گرفته تا توانایی شناسایی استعداد، مدیریت مسیر حرفهای بازیکنان و تاثیرگذاری بر بازار بینالمللی. سوابق رسمی Globe Soccer نشان میدهد ارزش و اهمیت معاملات انجامشده یکی از شاخصهای مهم در معرفی برندگان بوده است. برای نمونه، در سال ۲۰۱۹ انتقال ژائو فلیکس از بنفیکا به اتلتیکو مادرید با ارزش ۱۲۶ میلیون یورو، در کنار انتقال ژائو کانسلو به منچسترسیتی و کیلور ناواس به پاریسنژرمن، از جمله معاملات شاخصی بود که در موفقیت مندس مورد اشاره قرار گرفت.
در سال ۲۰۲۲ نیز Globe Soccer اعلام کرد مندس در ۲۱ انتقال با ارزش بیش از ۴۲۰ میلیون یورو نقش داشته است. یک سال بعد، این نهاد ارزش معاملات مرتبط با فعالیت او در فصل نقلوانتقالات مورد بررسی را حدود ۷۰۰ میلیون یورو اعلام کرد.
بازاری فراتر از انتقال بازیکن
از سوی دیگر اهمیت اقتصادی ایجنتها را میتوان در آمارهای فیفا نیز مشاهده کرد. براساس گزارش فیفا، باشگاههای فوتبال حرفهای مردان در سال ۲۰۲۵ در مجموع ۱.۳۷ میلیارد دلار بابت خدمات ایجنتهای باشگاهی در نقلوانتقالات بینالمللی پرداخت کردند؛ رقمی که بیش از ۹۰ درصد نسبت به سال قبل افزایش داشت و بالاترین رقم ثبتشده برای یک سال کامل بود. رکورد قبلی در سال ۲۰۲۳ با ۸۸۹.۴ میلیون دلار ثبت شده بود.
باشگاههای انگلیسی با بیش از ۳۷۵ میلیون دلار، بزرگترین پرداختکنندگان هزینه خدمات ایجنتها در فوتبال مردان بودند و باشگاههای آلمان با حدود ۱۶۵ میلیون دلار در جایگاه بعدی قرار گرفتند. این ارقام نشان میدهد در فوتبال امروز دنیا، ایجنتها دیگر صرفا واسطهای برای انجام یک انتقال نیستند؛ بلکه به بخشی از زنجیره اقتصادی فوتبال تبدیل شدهاند.
فیفا؛ تنظیمکننده بازار، نه برگزارکننده جایزه
همزمان با رشد این بازار، فیفا تلاش کرده است فعالیت ایجنتها را تحت چارچوبهای مشخص قرار دهد. طبق مقررات FIFA Football Agent Regulations، ارائه خدمات ایجنتی تنها توسط افراد دارای مجوز فیفا مجاز است و ایجنت باید پیش از ارائه خدمات، قرارداد نمایندگی کتبی با مشتری داشته باشد.
مقررات فیفا همچنین برای کارمزد خدمات ایجنت سقفهایی تعیین کرده است. برای نمونه، در شرایط مشخص، سقف کارمزد نمایندگی از فرد دارای درآمد بیش از ۲۰۰ هزار دلار، ۳ درصد درآمد او و در صورت نمایندگی دوگانه مجاز، ۶ درصد است. برای برخی معاملات نیز سقفهای متفاوتی در نظر گرفته شده است. در ژوئیه ۲۰۲۶ نیز دادگاه دادگستری اتحادیه اروپا در بررسی مقررات ایجنتهای فوتبال، بخشهای کلیدی چارچوب مقرراتی فیفا از جمله الزام مجوز، سقف کارمزد، ممنوعیت برخی انواع نمایندگی چندگانه و اصل پرداخت توسط مشتری را قابل توجیه دانست؛ موضوعی که اهمیت تنظیمگری این بازار را نشان میدهد.
معیار واقعی بهترین بودن چیست؟
بررسی سابقه جوایز Globe Soccer و دادههای فیفا نشان میدهد ارزیابی یک ایجنت را نمیتوان تنها با «ارزش قراردادها» انجام داد. توانایی کشف استعداد، افزایش ارزش بازار بازیکن، مذاکره قراردادهای بهتر، ایجاد مسیر حرفهای موفق، دسترسی به شبکه بینالمللی باشگاهها و ایجاد ارزش تجاری برای بازیکن نیز بخشی از عملکرد یک ایجنت حرفهای است.
به بیان دیگر، ایجنت موفق در فوتبال مدرن فقط بازیکن را جابهجا نمیکند؛ بلکه میتواند ارزش اقتصادی سرمایه انسانی فوتبال را افزایش دهد. از این منظر، جایزه بهترین ایجنت را میتوان بازتابی از تحول ساختار اقتصادی فوتبال دانست؛ تحولی که در آن بازیکن، باشگاه، رسانه، اسپانسر، سرمایهگذار و ایجنت در یک زنجیره اقتصادی به یکدیگر متصل شدهاند. بازاری که تنها در بخش هزینه خدمات ایجنتهای باشگاهی، در سال ۲۰۲۵ بیش از یک میلیارد دلار گردش داشته است، نشان میدهد نقش این گروه از فعالان فوتبال دیگر یک نقش حاشیهای نیست؛ بلکه ایجنتها به یکی از بازیگران مهم اقتصاد جهانی فوتبال تبدیل شدهاند.
گزارشهای بیشتر را در صفحه ورزشی بخوانید.
منبع: تجارت نیوز