به گزارش تجارت نیوز، چهارمین کنفرانس تخصصی اکتشاف ذخایر معدنی با موضوع «اکتشاف ذخایر پنهان و فناوریهای نوین حفاری»، امروز با حضور جمعی از مسئولان و فعالان بخش معدن و صنایع معدنی در مرکز همایشهای بینالمللی رایزن تهران برگزار شد. در این رویداد که بهعنوان یکی از مهمترین گردهماییهای حوزه معدن شناخته میشود، بر ضرورت حرکت از اکتشاف سطحی به اکتشاف عمیق و استفاده از فناوریهای نوین تاکید شد.
آینده معدنکاری ایران در اعماق زمین است
محمدمسعود سمیعینژاد، رئیس هیأت عامل ایمیدرو، در این کنفرانس با اشاره به تغییر رویکرد جهانی در اکتشاف معادن گفت: «بخش قابل توجهی از اهداف آسان و کمعمق در مناطق معدنی شناسایی شدهاند و نسل آینده اکتشاف باید به سمت ذخایر پنهان، پوشیده و عمیق حرکت کند.»
سمیعینژاد با اشاره به تجربه حفاریهای فوقعمیق در جهان افزود: «حفاری فوقعمیق “کولا” در روسیه به عمق بیش از 12 کیلومتر و پروژههای حفاری عمیق در آلمان به بیش از 9 کیلومتر رسیده است. این تجربه نشان میدهد که عمق یک مانع مطلق نیست، بلکه یک مسئله مهندسی، اقتصادی و فناورانه است.»
رئیس هیات عامل ایمیدرو تأکید کرد: «قبل از اینکه عمیقتر حفاری کنیم، باید هوشمندتر هدفگذاری کنیم. توسعه اکتشاف عمیق نیازمند استفاده از فناوریهای ژئوفیزیک عمقی، مدلسازی سهبعدی، تجهیزات جدید حفاری و تربیت نیروی انسانی متخصص است.»
با فناوریهای نوین، عملیات اکتشافی را دگرگون کنیم
اردشیر سعدمحمدی، مدیرعامل شرکت سرمایهگذاری توسعه معادن و فلزات (ومعادن)، با اشاره به روندهای جهانی در حوزه اکتشاف گفت: «در سال 2025 حدود 12.4 میلیارد دلار سرمایهگذاری اکتشافی در جهان انجام شد. پرسش این است که سهم ایران از این هزینهها چقدر بوده است.»
سعدمحمدی با اشاره به کاهش محسوس کشف معادن بزرگ مس در سالهای اخیر افزود: «بین سالهای 1900تا 2024، 258 معدن بزرگ مس کشف شد که به طور متوسط سالی دو معدن را شامل میشد. اما از سال 2020 تا 2024 تنها شش معدن بزرگ کشف شده است.»
مدیرعامل شرکت ومعدن با انتقاد از نظام آموزشی کشور گفت: «دانشجویان رشته اکتشاف در دانشگاهها فقط شش واحد درسی در این زمینه میگذرانند و حتی یک واحد طراحی حفاری ندارند. باید در آموزش دانشجویان تغییر و تحول ایجاد کنیم، زیرا شرایط اکتشاف تغییر کرده و کشف ذخایر دشوارتر شده است.»
سعدمحمدی افزود: «کشورهای پیشرفته معدنی مانند استرالیا، کانادا و برزیل از فناوریهای نوین در حوزههای زمینشناسی، ژئوفیزیک، ژئوشیمی و یکپارچهسازی دادهها استفاده میکنند. اما در ایران، هنوز استفاده از هلیکوپتر برای ژئوفیزیک هوایی به شکل گذشته رایج است، در حالی که در دنیا این روش دیگر اجرا نمیشود.»
چادرملو در نیمه دوم سال 1405 استخراج زیرزمینی را آغاز میکند
فرید دهقان، مدیرعامل شرکت صنعتی و معدنی چادرملو، با تشریح برنامههای این شرکت برای تامین پایدار خوراک، از ارزیابی فنی و اقتصادی ذخایر در عمق بیش از 300 متر خبر داد و گفت: «چادرملو در نیمه دوم سال 1405 برای انعقاد قرارداد و آغاز عملیات استخراج زیرزمینی این ذخایر اقدام خواهد کرد.»
او افزود: «این عملیات با مشارکت شرکتهای داخلی و شرکتهای خارجی انجام میشود و کل مطالعات پایه انجام شده است. ما در 16محدوده و 4 محدوده دیگر نسبت به اکتشاف اقدام کردهایم و در معدن زمانآباد به یک جمعبندی خوب رسیدهایم.»
دهقان تاکید کرد: «اکتشاف چادرملو یک ضرورت راهبردی برای بقا است و در سالهای 1405 و 1406، توسعه بالادستی بخش معدن به عنوان یک راهبرد اصلی دنبال خواهد شد.»
ثبت رکورد عمیقترین گمانه اکتشافی کشور با عمق 2200 متر
شهریار متوکل، معاون اکتشافات و توسعه معدنی شرکت ملی صنایع مس ایران، با اشاره به دستاوردهای اخیر شرکت مس گفت: «در خردادماه 1405، در معدن مس میدوک، گمانهای با عمق بیش از 2200 متر حفاری شد که رکورد قبلی در معدن مس سرچشمه با عمق بیش از 2100 متر را پشت سر گذاشت.»
او افزود: «مجموع منابع قابل طراحی شرکت ملی صنایع مس ایران در آستانه عیاری 0.15 درصد مس، طی یک سال و نیم گذشته با رشد بیش از 13 درصدی از 14.2 میلیارد تن به 16.1 میلیارد تن افزایش یافته است.»
متوکل ادامه داد: «عمیقترین گمانه حفاری شده در شرکت مس، نشان داد که کانیسازی در اعماق بیشتر ادامه دارد و با افزایش عمق، عیار مس نیز افزایش مییابد. این موضوع، امکان طراحی استخراج زیرزمینی در معدن میدوک را فراهم کرده است.»
ایران در حفاری اکتشافی عمیق با کشورهای معدنی فاصله دارد
علیرضا غیاثوند، دبیر چهارمین کنفرانس تخصصی اکتشاف ذخایر معدنی، با تاکید بر ضرورت حرکت به سمت ذخایر پنهان گفت: «با وجود رسیدن مجموع حفاریهای کشور به رکورد یک میلیون متر در سال، ایران همچنان با کشورهای معدنی مشابه جهان فاصله قابل توجهی دارد.»
او افزود: «در دو دهه گذشته، سرمایهگذاری اکتشافی در مناطق بکر کاهش یافته و بخش عمده حفاریها به سمت شناسایی ذخایر عمیق در محدوده کانسارهای شناختهشده حرکت کرده است. روشهای نوین حفاری اکتشافی عمیق، اکتشاف ذخایر پنهان و استفاده از هوش مصنوعی، از محورهای مهم این کنفرانس بود.»
تسهیل فرآیند اکتشاف با رویکرد تعاملی
علی خادمی، مدیرکل استعدادیابی و امور اراضی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، با اشاره به اصلاح فرآیندهای استعلام گفت: «بر اساس ماده 24 قانون معادن، زمانی که درخواست اکتشاف به منابع طبیعی ارسال میشود، اکتشاف خطری برای منابع طبیعی ندارد. اگر فعال معدنی به ماده معدنی ارزشمند برسد، میتواند محدوده را به یک محدوده کوچکتر تبدیل کند و از حوزه منابع طبیعی خارج کند.»
خادمی افزود: «با تشکیل کارگروههای تعاملی در استانها، مخالفت منابع طبیعی فصلالخطاب نیست و راه را نمیبندد. اگر در کارگروههای استانی به نتیجه نرسد، در سطح وزارت صمت و سازمان منابع طبیعی بررسی میشود.»
چهارمین کنفرانس تخصصی اکتشاف ذخایر معدنی نشان داد که صنعت معدن ایران در آستانه یک تحول اساسی قرار دارد. گذار از اکتشاف سطحی به اکتشاف عمیق، استفاده از فناوریهای نوین مانند هوش مصنوعی و ژئوفیزیک هوایی، توسعه تجهیزات حفاری عمیق و تربیت نیروی انسانی متخصص، از مهمترین محورهای مورد تاکید در این رویداد بود. با وجود دستاوردهای قابل توجهی مانند ثبت رکورد عمیقترین گمانه اکتشافی کشور و افزایش منابع زمینشناسی شرکت مس، فاصله ایران با کشورهای پیشرو در حوزه اکتشاف عمیق همچنان قابل توجه است و نیازمند سرمایهگذاری جدیتر و اصلاح نظام آموزشی و سیاستگذاری است.
منبع: تجارت نیوز
