به گزارش تجارت نیوز، نشنال اینترست با انتشار یادداشتی نوشت: توافق اخیر روسیه و سوریه درباره پایگاههای نظامی، نشاندهنده کاهش تعهد مسکو برای حفظ حضور نظامیاش در خاورمیانه و آفریقا است.
۹ اوت، روسیه و سوریه توافقی امضا کردند که بر اساس آن، دو پایگاه نظامی روسیه در اختیار سوریه قرار میگیرد: پایگاه دریایی طرطوس و پایگاه هوایی حمیمیم. هر دو تاسیسات در سواحل مدیترانه سوریه قرار دارند. با این حال، بخشی از حضور نظامی روسیه برای ایجاد «مراکز آموزش و صلاحیت مشترک» در این پایگاهها ادامه خواهد یافت.
۲۶ اوت نیز ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، در یک تماس تلفنی با احمد الشرع، رئیسجمهور سوریه، بر ادامه اجرای این توافق تاکید کردند. اگرچه این توافق نشاندهنده تعمیق روابط دیپلماتیک میان دو کشور است، اما همزمان ضعف فزاینده روسیه در عرصه خارجی را نیز آشکار میکند.
روابط تاریخی مسکو و دمشق
این نشریه در ادامه آورد: روابط روسیه و سوریه به دوران جنگ سرد بازمیگردد؛ زمانی که مخالفت مشترک با غرب، اتحاد میان اتحاد جماهیر شوروی و سوریه تحت حکومت حزب بعث را شکل داد.
پس از فروپاشی شوروی نیز سوریه روابط نزدیک خود با روسیه را حفظ کرد. بشار اسد، رئیسجمهور پیشین سوریه، برای حفظ قدرت خود در جریان جنگ داخلی این کشور به حمایت روسیه متکی بود. اما کاهش حمایت مسکو پس از آغاز جنگ اوکراین، یکی از عوامل تضعیف موقعیت اسد و در نهایت از دست رفتن قدرتش شد.
با این حال، روسیه همچنان تلاش دارد نفوذ خود را در سوریه پس از اسد حفظ کند و دمشق نیز تمایل دارد با این روند همراه شود.
یکی از دلایل این همکاری، وضعیت شکننده دولت جدید سوریه است؛ دولتی که کنترل کاملی بر بخشهای مختلف کشور ندارد. از سوی دیگر، روسیه همچنان یکی از بزرگترین صادرکنندگان تسلیحات جهان است و دمشق همچنان علاقهمند به خرید تجهیزات نظامی از مسکو است.
علاوه بر این، سوریه جنگزده به منابع انرژی نیاز شدیدی دارد؛ حوزهای که همچنان یکی از بخشهای مهم اقتصاد روسیه محسوب میشود، هرچند این بخش در سالهای اخیر تحت فشار تحریمها و پیامدهای جنگ اوکراین قرار گرفته است.
بنابراین، هر دو کشور همچنان از حفظ روابط نزدیک سود میبرند.
عقبنشینی تدریجی روسیه
سوریه توافق با شام را «بازتنظیم حضور روسیه در سوریه» توصیف کرده است. اما واقعیت این است که مسکو در حال کاهش حضور نظامی خود در خارج از مرزهایش است.
تلفات سنگین روسیه در میدان نبرد اوکراین بهخوبی مستند شده است. بر اساس برخی برآوردها، عملیات نظامی روسیه که اکنون طولانیتر از حضور این کشور در جنگ جهانی دوم شده، بیش از یک میلیون کشته و زخمی برجای گذاشته است.
حضور در دریا نیز برای روسیه هزینهزا بوده است. اوکراین مدعی شده بیش از ۳۰ درصد ناوگان دریای سیاه روسیه را منهدم کرده است. همچنین توانایی روسیه برای تامین نیروها و تجهیزات در کریمه، با حملات اوکراین به کشتیهای ترابری این کشور با چالش مواجه شده است.
با افزایش این خسارتها، روسیه نیاز دارد بخش بیشتری از توان دریایی خود را به مناطق نزدیکتر به خاک اصلی منتقل کند.
سوریه تنها منطقهای نیست که روسیه در آن در حال کاهش حضور نظامی است. کرملین همچنین بخشی از نیروهای خود را از پایگاههایی در تاجیکستان، ارمنستان و گرجستان جابهجا کرده است.
نیاز شدید روسیه به نیروی انسانی در جبهه اوکراین، توانایی این کشور برای ایفای نقش فعال در دیگر بحرانهای منطقهای را کاهش داده است.
برای نمونه، در مالی، حکومت نظامی این کشور که از حمایت روسیه برخوردار است، همچنان در مقابله با شورشیان وابسته به القاعده با مشکلات جدی روبهرو است.
این شرایط این پرسش را مطرح میکند که آمریکا چگونه باید واکنش نشان دهد؟
نخست، دولت ترامپ باید تغییر رویکرد خود در حمایت از اوکراین را ادامه دهد. پیشروی روسیه در اوکراین تا حد زیادی به دلیل تسلیحات ارائهشده از سوی آمریکا و اروپا کند شده است. با توجه به نبود چشمانداز روشن برای پایان جنگ، غرب باید همچنان به حمایت نظامی از اوکراین ادامه دهد.
تا زمانی که ولادیمیر پوتین به ادامه جنگ تمایل داشته باشد، درگیری ادامه خواهد یافت. بنابراین، افزایش فشار بر روسیه برای پایان دادن به جنگ همچنان ضروری است.
از منظری دیگر طرح تحریمی تهیهشده توسط لیندزی گراهام که اخیرا در کنگره آمریکا تصویب شد، تعرفههایی را بر کشورهایی که انرژی روسیه را وارد میکنند اعمال خواهد کرد و فشار بیشتری بر اقتصادی وارد میکند که پیشتر نیز تحت فشار قرار گرفته است.
روسیه؛ قدرتی با دامنه محدودتر
با تداوم بنبست در اوکراین، جایگاه روسیه بهعنوان یک قدرت جهانی بیش از گذشته زیر سوال رفته است.
مسکو احتمالا همچنان در مناطقی مانند سوریه حضور خواهد داشت، اما در شرایط کنونی ناچار است بخش عمده منابع خود را به مناطق نزدیکتر به مرزهایش اختصاص دهد.
برای حفظ برتری خود و تضعیف یک رقیب جهانی، غرب باید همچنان از اوکراین حمایت کند؛ زیرا کاهش توان روسیه در عرصههای خارجی، یکی از پیامدهای مستقیم فشارهای ناشی از جنگ اوکراین است.
منبع: تجارت نیوز
