به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما، بلومبرگ نوشت واشنگتن نگران بازدهی اوراق قرضه بلندمدت است حالا در این میان توکیو احتمالا برای مداخله بیسابقه در بازار ارز، اوراق بهادار خزانهداری آمریکا را فروخته است. بازده اوراق قرضه آمریکا اکنون در بالاترین سطح ۱۹ سال گذشته قرار دارد. یک ماه پیش، وزیر خزانهداری آمریکا برای نجات ین ژاپن از سقوط حاضر شد دلارپاشی سنگینی در اقتصاد این کشور انجام دهد تا توکیو اوراق قرضه واشنگتن را نفروشد چراکه این اقدام یعنی افزایش بازدهی اوراق قرضه ۱۰ ساله آمریکا که تورمزاست.
همچنین اخیرا بزرگترین صندوق ثروت دنیا در نروژ هم فروش ارواق قرضه آمریکا را کلید زده است. ارزش ین به کمترین رقم ۴۰ سال گذشته رسیده است و حتی تا ۱۶۴ دلار هم رسیده بود. حالا آمارهای ذخایر ارزی وزارت داریی خزانهداری ژاپن که دوشنبه منتشر شده، نشان میدهد که اوراق بهادار خارجی که ۷۰ درصد آن اوراق آمریکاست در پایان ماه آگوست نسبت به ماه پیش، رکورد ۸۷.۸ میلیارد دلار کاهش یافته است و این کاهش تقریبا با حجم مداخله اخیر ژاپن برای حمایت از ین برابری میکند.
بر اساس گزارش بلومبرگ، بانکهای مرکزی جهان از آغاز حمله ۲۸ فوریه به ایران، هفتههاست که اوراق قرضه خزانهداری ایالات متحده را میفروشند. داراییهای بانک فدرال رزرو نیویورک با ۸۲ میلیارد دلار کاهش به ۲.۷ تریلیون دلار رسیده که پایینترین سطح از ۲۰۱۲ است. همزمان، بازده اوراق ۱۰ ساله از ۳.۹ درصد به بالای ۴.۴ درصد جهش کرده که نشاندهنده تغییر بنیادین رفتار سرمایهگذاران در بحران کنونی است.
سازوکار این فروش گسترده دوگانه است: از یک سو، کشورهای واردکننده نفت نظیر ترکیه، هند و تایلند با افزایش قیمت نفت به بالای ۱۰۰ دلار و تضعیف پول ملی خود، برای حمایت از ارزشان ناگزیر به فروش اوراق خزانه و تأمین دلار شدهاند. از سوی دیگر، کشورهای تولیدکننده خلیج فارس به دلیل تعطیلی تنگه هرمز، توان صادرات نفت خود را از دست دادهاند. عربستان، کویت، امارات و عراق در ماه مارس مجموعاً حداقل ۱۰ میلیون بشکه در روز تولیدشان را کاهش دادند و خطوط جایگزین نیز زیر تهدید حملات ایران قرار دارند. قطر نیز بر روی صادرات گاز طبیعی مایع خود اعلام فورس ماژور کرده است.
این نخستین باری نیست که بانکهای مرکزی اوراق خزانه میفروشند؛ در بحران کووید-۱۹ در مارس ۲۰۲۰ رکورد ۱۰۹ میلیارد دلار فروش ثبت شد، اما آن بحران زودگذر بود و با اقدام فدرال رزرو، آرامش بازگشت. حمله روسیه به اوکراین، بحران سلیکونولی بانک و حمله هفتم اکتبر حماس همگی باعث هجوم سرمایه به اوراق خزانه و کاهش بازده شدند، اما جنگ ایران متفاوت است، آمریکا خود درگیر جنگی است که شوک نفتی ایجاد کرده، روابطش با کشورهای خلیج فارس را تحت فشار قرار داده و نگرانیهای بودجهای را برای سرمایهگذاران تشدید کرده است.
نکته حائز اهمیت، تحول ساختاری بلندمدتی است که این جنگ آن را شتاب بخشیده، سهم سرمایهگذاران خارجی از اوراق خزانه از نصف در اوایل دهه ۲۰۱۰ به حدود ۳۲ درصد کاهش یافته است. بانکهای مرکزی از اوایل ۲۰۲۵ فروشنده خالص شدهاند و نخستین بار از ۱۹۹۶، بانکهای مرکزی جهان طلای بیشتری نسبت به اوراق قرضه آمریکا در اختیار دارند. مقامی از کشورهای خلیج فارس به فایننشال تایمز گفته که چندین اقتصاد بزرگ منطقه در حال بررسی اعمال فورس ماژور بر تعهدات سرمایهگذاری خود از جمله در آمریکا هستند.
معامله تاریخی کیسینجر در ۱۹۷۴ – دلاری کردن نفت در ازای تضمین امنیت – که از جنگ سرد، جنگهای خلیج فارس و بحران مالی ۲۰۰۸ عبور کرد، اکنون در مقابل جنگ ایران تاب نیاورده است.
منبع: خبرگزاری صدا و سیما
