جنگ برای علیاکبر از یک بمباران شروع شد؛ از دست رفتن مرغداری خانوادگی و کوچ به تهران، او را از زندگی آرام کودکی جدا کرد و قدمبهقدم به نوجوانی رساند.
یادداشت مهمان، زهرا حکیمیان: میگویند بزرگ شدن فرآیندی تدریجی است که با آرامش و درگذر سالها رخ میدهد. درست است اما برخی نسل ها این بلوغ را در شعلههای آتش و هیاهوی جنگ تجربه کردهاند.
کتاب «بزرگ شدن در آتش» روایتی از همین جنس است. این کتاب داستانی است که لحظه ورود به نوجوانی و عبور از کودکی را در بحبوبه جنگ ایران و عراق نشان میدهد.
داستان با زندگی آرام پسری به نام علیاکبر آغاز میشود که در نزدیکی مرز زندگی میکند و دلخوشیاش رونق مرغداری خانوادگیشان است اما ناگهان جنگ مثل مهمانناخواندهای سر میرسد و آرامش علی اکبر را به هم میزند.
بمباران مرغداری خانوادگی و نابودی همه سرمایه خانواده، علیاکبر و خانوادهاش را به تهران میکشاند و از آنجا علیاکبر با بسیج محلهشان و دوستانی که روز بمبارانمرغداری برای کمک آمدهبودند راهی میدان نبرد میشود. یوسف قوجق در کتاب «بزرگ شدن در آتش» بهجای تکیه بر کلیشههای جنگی، بر تحولدرونی شخصیت تمرکز کردهاست. حضور علیاکبر در جبهه همان سفرقهرمانی اوست . او در سه مرحله به جبهه میرود. آزادسازی خرمشهر، عملیات والفجر و شهادت رفقایش همه به زودتر بزرگ شدن او کمک میکنند.
از درخشانترین تکنیکهای روایی نویسنده در اینکتاب، خاطرهنویسی شخصیت اصلی یعنی علیاکبر است. خاطره نویسیروزانه عادت علیاکبر است و حتی زمانی که به جبهه میرود نیز این عادت ترک نمیشود. او دفترش را با خودش میبرد و هرروز مینویسد. دفتری که او در آن مینویسد حکم آیینه روح او را دارد. این دفتر صدای صادقانه نوجوانی است که در میان گردوغبار جنگ سعی میکند خودش را، خدایش را، معنای ایستادن و معنای شجاعت را بفهمد و با کلمات ساده و زبان خودش آن ها را در دفترش بنویسد.
قوجق با مهارت، تقابل نوجواندیروز و رزمنده امروز را در بستر واقعیتهای جنگ روایت میکند. او نمی خواهد یک اسطوره غیرقابلدسترس بسازد بلکه میخواهد نشان بدهد چگونه جنگ، نوجوانی را که تا دیروز دغدغهاش مرغداری و زندگیسادهاش بود در مواجهه با مرگ و آرمان به شناختی عمیق از هستی میرساند.
در کتاب بزرگ شدن در آتش، علیاکبر یک قهرمان از پیش ساختهشده نیست. قدرت شخصیتپردازی یوسف قوجق در ایناست که اجازهداده مخاطب، بزرگشدن و رشد شخصیت را به چشم ببیند. این شخصیتپردازی تدریجی و تکاملی باعث شده مخاطب نوجوان، علیاکبر را به عنوان یکی از خودشان بپذیرد.
لحن داستان ساده و صمیمی است جملات کوتاه هستند و از اطناب جلوگیریشده و هرچه به سمت پایانکتاب میرویم جملات و دیالوگها پختهتر میشود که خود نشان از بلوغ درونی و تدریجی شخصیت اصلی دارد.
طراحی جلد کتاب هوشمندانه است. استفاده از رنگهای درست و نمادهایی نظیر آتش و پر، به خوبی مفهوم داستان را مشخص میکند، گویی نشان میدهد در این کتاب، داستان خاکستر شدن دورانکودکی و بالغ شدن و مرد شدن نوجوانی را قرار است بخوانیم.
«بزرگ شدن در آتش»، داستانی است برای نوجوانانی که میخواهند بدانند همسنوسالانشان در روزهای سخت این سرزمین، چگونه بزرگ شدند. و هم چنین بزرگسالانی که دوست دارند روایت جنگ ایران و عراق را اینبار از زبان یک نوجوان و خاطرات روزانهاش بخوانند. نوجوانی که بلوغش را در میان آتش و خون پیدا کرد. این کتاب گواهیاست بر این حقیقت که گاهی برای رسیدن به معنای واقعی زندگی باید از میان آتش گذشت.
منبع: خبرگزرای مهر
