خردمندی و کم گویی، در برابرکوته فکری و بلندی زبان یک ضرورت اخلاقی و بلکه یک "باید" اجتماعی است. این مهم وقتی اهمیت فوق العاده پیدا میکند که جامعه ای در بحران جنگ باشد. همانگونه که پرگویی و ابراز نظرات کوته بینانه؛ شخصیت اخلاقی آدمی را از بلندای اخلاق به پایین می کشد، پرگویی و کوته بینی؛ شخصیت اجتماعی را نیر دچار اُفت شدید می کند. کوته فکر؛ با محدودیتِ فکری خود، غافل از گستردگی موضوع مورد نظر، نظریه های خسارت باری را ارایه می کند که منطبق با زمان و نیازها و زمینه ها نبوده و چه باعث مشکل در سطح جامعه شود. پرگویان؛
آن گویندگانِ بلند زبانی هستند که از گفتن سخنان بیهوده و خسارت بار ابایی ندارند و حتا از آمیخته کردن پرگویی خود به ادبیات و الفاظ غیرمناسب هیچ تقوای اخلاقی ندارند. بلند زبانان در علم اخلاق؛ اضافه بر ضعف عقل و گستاخی نفس- جامعه را دچار زمینه های خطاء و گناهان بزرگ می کنند. امروز کشور عزیز درپیچ بزرگ تاریخی قرار گرفته و گذر ازاین پیچ پر خطر نیاز به خردورزی و عقلانیت و مشورت ارکانِ قدرت با نخبگان دارد.* تردیدی نیست؛ اظهار نظرات بی جا، و یا تخریب کننده عزت کشور و یا لجن پراکنی به مسئولین فعلی و یا سابق، وضعیت را بحرانی تر می کند!
این حقِ ملت شریف و نظامیانِ افتخارآفرین و دیگر خدمتگزاران کشور نیست که تریبون دارانِ صوتی و نوشتاری؛ با زیاده گویی در آنچیزی که مورد شناختِ کامل شان نیست، و یا با بدگویی و درشت زبانیِ غیراخلاقی، بدون توجه به موقعیت حساس کنونی و شرائط پیش رو، همه عزت و امید مردم شریف ایران را مورد لطمه قرار دهند! امروز در فضای مجازی افراد متعددی ومتاسفانه گاهی در لباس روحانیت، با کوته بینی و درشت گویی به بهانه دفاع ازحق و جهاد و دیگر عناوین پرارزش، ولی در حقیقت به انگیزه خودنمایی وافزایش فالوورند!
و بدون در نظر گرفتن موقعیت جنگی و امکان جنگ دیگر، با پر کردن فیلم از سخنان بی محتوای و پرخاشگرانه ی خود؛ از عالَم و آدم بدگویی می کنند! و وارد این عرصه غیر اخلاقی و منافی با امنیت کشور می شوند! میدان و خیابان که عزتمندانه، کشور را در بدترین شرایط نگه داشته است، حریم شخصی فلان سخنران سیاسی و یا مداح کذایی نیست که اختیار داشته باشد؛ زبان از مدار اخلاق و عقل خارج کند و خوراک شبکه های معاند این مردم عزیز را تغذیه کند! رسانه ملی، باید طبق رسالت و مسئولیتِ ذاتی خود رسانه و رساننده آگاهی، در ذیل پرتو اخلاق و عقلانیت باشد.
اما اگر پمپاژ ناامیدی، ناسپاسی نسبت به مسئولین امروز و دیروز باشد؛ نه تنها "نارسانه" بودنِ را تثبیت می شود، بلکه خلاف اخلاق و عقلانیت، و ایجاد چالش در روند بهبود شرائط پیچیده کنونی است. در اینجاست که با توجه اهمیت موضوع و نگاه امنیتی به آن، این سوال پیش می آید؛ علت کوته فکری و پُر گویی ها چیست؟ پاسخ را باید در علت محدودی بودنِ فکرها دید. محدودیتِ فکری از؛ تعصب قومی و مذهبی سیاسی، و یا ناتوانی در درک، و یا هوا وهوس ریشه می گیرد، و نشانه آن؛ زود قضاوت کردن دیگران، و مقاومت در برابر ایده های به روز، و نهایتا؛ نداشتن تحملِ شنیدن حرف مخالف است.
استاد ایت الله جوادی بر این نظر است؛ «کوته فکران؛ فقط در محدودهٔ ماده، حس، تجربه و منافع شخصی نظریه پردازی می کنند! و کسی که بدون ارائه دلیل مقبول میگوید؛ فقط نظر من درست است و بقیه اشتباه میکنند، کوته فکر است» متاسفانه؛ ناقص العقل ها جای خردورزان را تنگ می کنند. و چون در اندیشه و تصمیم گیری، دچار ناتوانی آشکار فکری و عدم فهم مسائل هستند ودرنتیجه عُرضه حل بحران ها را ندارند، باید زبان به کام گرفته و موقعیت تصمیم گیری و اجرا را به صاحبان تدبیر و زمان شناس تسلیم کنند.
قرآن کریم، در مرحله نخست به عواقب زبان و گفتار اشارت می فرماید: «مَا یَلْفِظُ مِن قَوْلٍ إِلَّا لَدَیْهِ رَقِیبٌ عَتِیدٌ؛ هیچ سخنی را بر زبان نمیآورد مگر آنکه نزد او نگهبانی آماده است.» [سورهٔ ق، آیهٔ ۱۸] و در مرحله دیگر، انسان را در برابر همه شنیده ها و دیده ها و دیدگاه ها در پیشگاه الهی؛ مسئول معرفی فرمود: «وَلَا تَقْفُ مَا لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ ۚ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ کُلُّ أُولَٰئِکَ کَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا.؛ و از آنچه به آن علم نداری پیروی مکن؛
چرا که گوش و چشم و دل، همه مسئولاند.» [ اسراء، آیهٔ ۳۶] پیامبر خدا(ص)فرمود:«همانا بنده سخنی میگوید که در آن دقت نمیکند و به سبب آن، به اندازهٔ فاصلهٔ مشرق و مغرب در آتش سقوط میکند.؛ إِن العبد لیتکلم بکلمه مَا یتبیّن فیها یزل بها فی النار ابعد مما بین المشرق و المغرب.» [صحیح بخاری،ح ۶۴۷۸] آیا امیدی به تحولات اخلاقی درعرصه سیاست میرود؟
منبع: جماران
