حجتالاسلام والمسلمین احمدرضا پورخاقان، رئیس سازمان قضایی نیروهای مسلح در یادداشتی که در اختیار خبرگزاری میزان قرارداد نوشت: سفر حجتالاسلام والمسلمین محسنیاژهای، رئیس قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران، به دهلینو و حضور موثر در اجلاسیه سران قضایی کشورهای عضو بریکس را باید فراتر از یک سفر رسمی و تشریفاتی نگریست؛ سفری که در آن، ظرفیتهای قضایی و حقوقی جمهوری اسلامی ایران در کنار مجموعهای از ارتباطات و گفتوگوهای بینالمللی مورد توجه همگان قرار گرفت و زمینههای تازهای برای توسعه همکاریهای قضایی با کشورهای عضو این مجموعه فراهم شد.
بریکس امروز صرفاً یک مجموعه اقتصادی نیست؛ بلکه به یکی از بسترهای مهم تعامل میان کشورهای مستقل و قدرتهای نوظهور جهان تبدیل شده است. از این منظر، حضور جمهوری اسلامی ایران در این مجموعه، فرصت قابل توجهی برای تقویت مناسبات و بهرهگیری از ظرفیتهای مشترک در حوزههای مختلف فراهم کرده است؛ ظرفیتی که در حوزه قضایی و حقوقی نیز میتواند به همکاریهای مؤثر و ماندگار منجر شود. شعار امسال بریکس، یعنی پایداری، همکاری و تابآوری، برای ملت ایران مفهومی عینی و تجربهشده است.
تابآوری ملت ایران در برابر فشارها، تهدیدها و حوادث سالهای گذشته، امروز به بخشی از واقعیت شناختهشده ایران در عرصه بینالمللی تبدیل شده است؛ موضوعی که رهبر فرزانه و عظیم الشأن انقلاب اسلامی، آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای (مدظله العالی) نیز بر اهمیت آن و ضرورت حفظ روحیه ایستادگی و مقاومت تأکید داشتهاند. اهمیت این موضوع زمانی بیشتر آشکار میشود که رئیس قوه قضاییه از گفتوگوهای خود با مقامات عالیرتبه کشورهای عضو بریکس روایت میکند؛
مقامات و مسئولانی که اذعان داشتهاند در روزهای نخست تجاوز دشمن، نسبت به توان ایران برای ایستادگی نگرانیهایی داشتهاند، اما در ادامه از صلابت مردم، رزمندگان و مسئولان جمهوری اسلامی ایران شگفتزده شدهاند. این نگاه، صرفاً یک ارزیابی از توان مقاومت ایران نیست؛ بلکه نشاندهنده تغییر تصویری است که بخشی از جهان از ظرفیت و اقتدار جمهوری اسلامی ایران پیدا کرده است. طبیعی است که چنین ظرفیتی، هنگامی ارزش راهبردی بیشتری پیدا میکند که در مسیر گسترش همکاریهای متقابل و تأمین منافع ملی مورد استفاده قرار گیرد.
یکی از عرصههایی که در این میان اهمیت ویژه دارد، حوزه روابط اقتصادی و سرمایهگذاری است؛ عرصهای که البته سیاستگذاری و مدیریت آن در حوزه مسئولیت دستگاههای اجرایی کشور قرار دارد، اما تحقق پایدار آن نیازمند پشتوانههای حقوقی و قضایی مطمئن است. سرمایهگذار برای ورود به یک بازار، علاوه بر ظرفیت اقتصادی، به امنیت حقوقی، ثبات قراردادها، امکان حل اختلاف و تضمین حقوق قانونی خود توجه میکند. اینجاست که نقش قوه قضاییه در منظومه روابط خارجی کشور، در حوزه تخصصی خود، معنا پیدا میکند. دیپلماسی قضایی میتواند پشتوانه حقوقی روابط بینالمللی کشور باشد.
هرچه تعاملات اقتصادی و تجاری میان کشورها افزایش یابد، ضرورت همکاریهای قضایی نیز بیشتر میشود؛ از معاضدت قضایی و استرداد مجرمان تا مقابله با جرایم سازمانیافته و اقتصادی، همکاری در پروندههای فرامرزی و ایجاد سازوکارهای مناسب برای حل اختلافات. از این منظر، تمایل مقامات قضایی کشورهای عضو بریکس برای تحکیم تفاهمات حقوقی و قضایی با جمهوری اسلامی ایران، ظرفیتی قابل توجه است؛ ظرفیتی که میتواند به شکلگیری همکاریهای تخصصی و عملی در حوزه قضایی منجر شود و به نوبه خود، پشتوانهای برای روابط گستردهتر میان کشورها باشد.
البته ارزش هر تفاهمی در مرحله اجرا مشخص میشود. تأکید رئیس قوه قضاییه بر ضرورت تحقق پیوستهای عملیاتی برای نشستها و دیدارهای انجامشده، دقیقاً از همین منظر اهمیت دارد. گفتوگو هنگامی ثمربخش است که به سازوکار مشخص، همکاری مستمر و نتیجه قابل سنجش منتهی شود. از این رو، آنچه پس از پایان سفر اهمیت دارد، پیگیری دقیق ظرفیتهای ایجادشده و تبدیل تفاهمات به برنامههای عملی و قابل اجراست. ذکر این نکته نیز واجد اهمیت است که هند، جایگاهی ویژه دارد. دهلینو علاوه بر میزبانی این اجلاس، کشوری مهم و دارای پیشینهای عمیق از ارتباطات تاریخی، فرهنگی و تمدنی با ایران است.
ظرفیتهای موجود میان دو کشور در حوزههای مختلف، ضرورت توجه جدیتر به همکاریهای حقوقی و قضایی را نیز دوچندان میکند؛ چرا که توسعه هر رابطه پایدار میان ملتها، به سازوکارهای حقوقی متناسب با آن نیاز دارد. در کنار این ابعاد، حضور رئیس قوه قضاییه در نماز جمعه و دیدار با علما و مسلمانان هند، وجه دیگری از سفر را نمایان کرد. ارتباط با مردم، علما و نخبگان، فراتر از مناسبات رسمی کشورها، بخشی از ظرفیت فرهنگی و تمدنی روابط ایران و هند است.
استقبال مردم و علمای هند و سخنان آنان درباره جایگاه والای امام شهیدمان نیز نشان داد که میراث فکری و معنوی انقلاب اسلامی، در میان بخشی از مردم آزاده جهان همچنان دارای جایگاه و اثرگذاری است. از منظر سازمان قضایی نیروهای مسلح نیز این تحولات واجد اهمیت است. در شرایطی که بسیاری از تهدیدها و جرایم ماهیتی فرامرزی یافتهاند، همکاری قضایی کشورها در حوزههایی مانند جرایم سازمانیافته، تروریسم، جرایم اقتصادی و سایبری میتواند به تقویت امنیت حقوقی و مقابله مؤثرتر با تهدیدهای نوین کمک کند. دیپلماسی قضایی، در این معنا، بخشی از منظومه قدرت و امنیت ملی است.
اقتدار ملی نیز تنها در قدرت اقتصادی یا توان دفاعی خلاصه نمیشود؛ حاکمیت قانون، سلامت قضایی و برخورداری از سازوکارهای حقوقی کارآمد، از دیگر ارکان اقتدار کشور است. نیروهای مسلح با اقتدار از امنیت و تمامیت ارضی کشور صیانت میکنند و دستگاه قضایی نیز با اجرای قانون، حفظ انضباط و صیانت از حقوق، پشتوانه حقوقی این اقتدار را فراهم میسازد. از این منظر، سفر دهلینو را میتوان نمونهای از حضور فعال و تخصصی قوه قضاییه در عرصه بینالمللی دانست؛
حضوری که بدون ورود به حوزههای اجرایی و مسئولیتهای سایر دستگاهها، ظرفیتهای حقوقی و قضایی جمهوری اسلامی ایران را در مسیر حمایت از منافع ملی و توسعه همکاریهای تخصصی به کار میگیرد. این سفر همچنین نشان داد که تصویری که امروز از ایران در بخشی از جهان شکل گرفته، تصویری از یک ملت ایستاده و برخوردار از ظرفیت بالای تابآوری است. این سرمایه، هنگامی ماندگارتر خواهد شد که در کنار اقتدار، با عقلانیت، گفتوگو، قانون و همکاریهای متقابل همراه شود. اکنون مهم آن است که دستاوردهای این سفر در مسیر اجرا قرار گیرد؛
تفاهمات قضایی به همکاریهای واقعی تبدیل شود، ظرفیتهای حقوقی برای روابط اقتصادی و تجاری مورد استفاده قرار گیرد و ارتباطات ایجادشده با دستگاههای قضایی کشورهای عضو بریکس، به شبکهای پایدار از همکاریهای تخصصی بدل شود.
بر خود لازم میدانم از حضور ارزشمند و اثرگذار رئیس محترم قوه قضاییه و هیأت همراه ایشان در این سفر و رویکرد هوشمندانه ایشان در توسعه دیپلماسی قضایی و بهرهگیری از توان و ظرفیتهای بالای حقوقی جمهوری اسلامی ایران تقدیر نمایم و امیدوار باشم دستاوردهای این سفر، با تحقق پیوستهای عملیاتی و پیگیریهای تخصصی، به تعمیق همکاریهای قضایی و حقوقی میان جمهوری اسلامی ایران، جمهوری هند و دیگر کشورهای عضو بریکس منجر شود.
بیتردید، هنگامی که تابآوری ملت، اقتدار ملی، حاکمیت قانون و دیپلماسی قضایی در کنار یکدیگر قرار گیرند، ایران میتواند با حفظ عزت و استقلال خود، از فرصتهای نظم در حال شکلگیری جهانی برای صیانت از منافع ملی و تقویت جایگاه حقوقی و قضایی کشور بهره گیرد. انتهای پیام/
منبع: خبرگزاری میزان
