، سیدجواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی کشور، در همایش تجلیل از فعالان بهزیستی در جنگ تحمیلی سوم، با اشاره به تأثیر عمیق ایثار و فداکاری خانوادههای آسیبدیده از جنگ اظهار کرد: دیدن مادری که عزیزترین فرد زندگی خود را برای ایران و وطن از دست داده اما با شجاعت، وفاداری و بزرگواری از فرزندش روایت میکند، از جلوههایی است که میتواند حال جامعه را دگرگون کند و نشاندهنده عمق هویت و همبستگی ملی باشد.
وی با بیان اینکه جنگ در طول تاریخ بخشی از تجربه بسیاری از جوامع بوده است، افزود: کشورها در دورههای مختلف تاریخی درگیر جنگ شدهاند و شکل و موقعیت جنگها نیز ممکن است متفاوت باشد؛ اما جنگ همواره با سختی، تاریکی و پیامدهای اجتماعی و انسانی گسترده همراه بوده است. حسینی با اشاره به جنگهای پیش از انقلاب اسلامی در ایران تصریح کرد: اگر این جنگها را از منظر جامعهشناسی جنگ بررسی کنیم، در بسیاری از موارد با تصرف سرزمین، تغییر سلسلهها و حکومتها یا تحمیل قراردادهایی مانند ترکمانچای و گلستان مواجه بودهایم؛
بنابراین بخش مهمی از تاریخ جنگهای تحمیلشده بر ایران، روایتی غمانگیز و فاقد افتخار ملی است. رئیس سازمان بهزیستی کشور ادامه داد: پس از انقلاب اسلامی نیز ایران دورههای مختلفی از جنگ و درگیری را پشت سر گذاشته است، اما ویژگی مهم این دورهها آن است که ایران آغازگر جنگ نبوده و دفاع در برابر تجاوز، محور اصلی رفتار کشور بوده است. وی تأکید کرد: در ارزیابی جنگها باید از شاخصهای علمی و واقعی استفاده کرد، نه صرفاً احساسات.
بر اساس معیارهای جامعهشناسی جنگ و راهبردهای ارزیابی پیروزی و شکست، متجاوزان در جنگهای تحمیلشده علیه ایران به اهداف اصلی خود دست پیدا نکردند. حسینی با تأکید بر ضرورت تقویت روایتگری در دوره پساجنگ گفت: یکی از وظایف مهم ما، روایت درست جنگ و بازنمایی قهرمانیها، فداکاریها و ایثارگریهای مردم است و در کنار آن باید از قهرمانانی که در دفاع از کشور نقشآفرینی کردند، تقدیر شود. وی افزود: در روایت جنگ نباید تنها به نقش نیروهای نظامی محدود شویم.
قهرمانیهای نیروهای سپاهی، بسیجی، ارتشی، دریایی و فرماندهان نظامی اهمیت بسیاری دارد، اما در کنار آن باید نقش نیروهای امدادی، کارکنان دستگاههای خدماترسان، مددکاران اجتماعی، روانشناسان، خانوادهها و مردم عادی نیز بهدرستی روایت شود. رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به حادثه میناب اظهار کرد: برخی حوادث و جلوههای ایثار مردم ایران قابلیت روایت در سطح بینالمللی دارند و باید بهگونهای بازنمایی شوند که مقاومت، همبستگی و انسانیت مردم ایران را نشان دهند.
حسینی ادامه داد: در دوران جنگ، خدمات گستردهای در حوزه سلامت روان و حمایتهای اجتماعی ارائه شد که نباید در حاشیه قرار گیرد. در ۴۰ روز جنگ، بیش از ۴۰۵ هزار خدمت مشاورهای، روانشناختی و مددکاری ارائه شد و بیش از ۲۷ هزار عملیات میدانی توسط اورژانس اجتماعی انجام گرفت. وی با بیان اینکه این اقدامات نمونهای از «آواربرداری روانی» پس از حوادث جنگی است، افزود: باید روایت کارکنانی که در سختترین شرایط، خدماترسانی به مردم را متوقف نکردند، در کنار روایت نیروهای امدادی و نظامی دیده شود.
حسینی همچنین به مشارکت مردم در دوران جنگ اشاره کرد و گفت: در شرایط جنگی معمولاً انتظار میرود کمکهای مردمی و فعالیتهای خیریه کاهش پیدا کند، اما در جریان جنگ اخیر، مردم ایران برخلاف این قاعده رفتار کردند و میزان مشارکت آنان افزایش یافت؛ بهگونهای که یک هزار و ۷۵۰ میلیارد تومان از سوی خیرین و مردم به سازمان بهزیستی کمک شد که نسبت به مدت مشابه در شرایط عادی افزایش قابل توجهی داشت. وی تأکید کرد: این جلوهها باید روایت شود؛ زیرا در کنار اقدامات نیروهای مسلح، مجموعهای از رفتارهای اجتماعی و انسانی، تصویری از عظمت و ظرفیتهای جامعه ایران ایجاد میکند.
رئیس سازمان بهزیستی کشور در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به پیامدهای روانی جنگ گفت: جنگ از یک سو آسیبها، تروماها، خسارتهای خانوادگی و اجتماعی و مشکلات روانی ایجاد میکند، اما از سوی دیگر میتواند ظرفیتهایی مانند همبستگی اجتماعی، مشارکت عمومی و شکلگیری سرمایه اجتماعی را نیز افزایش دهد.
منبع: خبرگزاری موج
