به گزارش جام جم آنلاین دکتر مراد عنادی، مدیرعامل مؤسسه جامجم و مؤلف کتاب «فرمانروایان الموت» در گفتوگو با برنامه «سلام صبح بخیر» رادیو ایران همزمان با هفته «قزوین ایران» در رویداد ملی ایران جان، با اشاره به ثبت جهانی قلعه الموت و استحکامات وابسته به آن در چهارم مردادماه امسال در یونسکو، این اتفاق را رویدادی بسیار بزرگ و افتخارآمیز برای منطقه الموت، استان قزوین و کل کشور عزیزمان ایران دانست و گفت: پذیرش این پرونده بر پایه شاخصهای سختگیرانه یونسکو شامل مؤلفههای فرهنگی، معماری، تاریخی و باستانشناسی بود که پس از بررسیهای دقیق کارشناسی، در نشست تخصصی یونسکو در کره جنوبی به تصویب نهایی رسید.
الموت، نشانه پیروزی هوش انسان بر طبیعت عنادی در تشریح اهمیت تاریخی و فرهنگی، این قلعه تاریخی و دژهای پیرامونی آن گفت: قلعه الموت حتی پیش از ورود حسن صباح در سال ۴۸۳ هجری قمری به این منطقه، بنا شده بود؛ اما با ورود او، قلعه توسعه پیدا کرد و شبکهای از دژهای متعدد پیرامون آن شکل گرفت. حمدالله مستوفی اشاره میکند که تنها در منطقه الموت حدود ۵۰ قلعه وجود داشته است و این شبکه به سراسر ایران و آن سوی مرزهای ایران حتی تا سوریه نیز امتداد مییافت.
مؤلف کتاب «فرمانروایان الموت» اضافه کرد: در پرونده ثبت جهانی یونسکو، هفت اثر شامل: مقر حسن صباح در قلعه الموت (گازرخان)، قلعه لمبسر (لمسر)، قلعه شمسکلایه، نویذر، ایلان و شیرکوه به تصویب رسیدند. این مجموعه، یک شبکه دفاعی کاملاً هماهنگ و وابسته به هم بود؛ به همین دلیل در دل امپراتوری سلجوقی بارها در برابر تهاجمات و محاصرههای طولانیمدت مقاومت کرد. این دژها همراه با مهندسی شگفتانگیز شبکه آبرسانی و ذخیرهسازی، نمونه بارز غلبه انسان و هوش مهندسی بر سختیهای طبیعت در رشتهکوههای سرسخت البرز مرکزی هستند؛
جایی که به سبب موقعیت صعبالعبور و مرتفع آن، «آشیانه عقاب» نام گرفته است.
توجه پژوهشگران به الموت عنادی با اشاره به توجه پژوهشگران و نویسندگان به این مجموعه تاریخی گفت: درباره الموت آثار متعددی نوشته شده است؛ از آثار داستانی و رمانهایی چون «خداوند الموت» یا «آشیانه عقاب» گرفته تا سفرنامههایی نظیر اثر خانم فریا استارک که در سال 1310 نوشته شده است و کتاب قلاع حشاشین پیتر ویلی، و همچنین پژوهشهای تاریخی مثل اسماعیلیان در تاریخ نوشته هاجسن، ایوانف و دیگران یا فدائیان اسماعیلی تألیف برنارد لوئیس.
وی در ادامه درخصوص کتاب «فرمانروایان الموت» گفت: در این کتاب، علاوه بر دستهبندی و نقد این منابع، از آنجا که دانشآموخته علوم سیاسی هستم، روند ظهور و سقوط این حکومت را از منظر سیاسی و ساختار قدرت تحلیل کردهام؛ علت اینکه چرا جغرافیای البرز مرکزی برای ساخت این استحکامات انتخاب شد و توسعه یافت، الگوی کشورداری و زیست در دوره ۱۷۰ ساله حکومت حسن صباح و جانشینانش چگونه بود و سرانجام چه عواملی در هجوم هلاکوخان مغول به سقوط این دژها انجامید.
همچنین فصولی از کتاب به وضعیت الموت پیش از حسن صباح، رخدادهای پس از سقوط و نهایتاً «آیندهپژوهی» فرصتها و چالشهای این منطقه پس از ثبت جهانی اختصاص یافته است.
فرصت طلایی ایران جان برای قزوین این نویسنده و پژوهشگر در پایان با اشاره به برگزاری رویداد ملی ایران جان در قزوین گفت: همزمانی ثبت جهانی الموت با برگزاری رویداد ملی «ایرانجان» در استان قزوین، فرصتی کمنظیر ایجاد کرد. رویداد «ایرانجان» که از سوی رسانه ملی دنبال میشود، نقشی اساسی در معرفی ظرفیتهای کمترشناختهشده استانها، بازنمایی فرصتها و پیگیری رفع چالشها و زیرساختها با همراهی دستگاههای اجرایی دارد به گونهای که گاه ممکن است ساکنان یک استان خودشان از ظرفیتهای استانشان مطلع نباشند و از این طریق در جریان این ظرفیتها قرار گیرند.
ضمن اینکه مطرح شدن تجربههای موفق مدیریتی در استانهای کشور، میتواند برای دیگر استانها نیز الگویی موفق باشد. در رویداد ایران جان، دیگر با پیوست رسانهای رو به رو نیستیم بلکه رسانه خود پای کار میآید به گونهای که در همین رویداد اخیر ایران جان استان قزوین، حضور مسئولان ارشد از جمله وزرای محترم کشور، میراث فرهنگی و رئیس رسانه ملی در استان، ظرفیتهای الموت و قزوین را در کانون توجه ملی قرار داد و پای کار آمدن رسانه، شتاببخش توسعه زیرساختهای گردشگری منطقه خواهد بود.
منبع: جام جم آنلاین
