به گزارش گروه رسانهای شرق،
سیدحسین میرافضلی – کارشناس انرژی
در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۰ میلیون دستگاه دوچرخه برقی (موتورسیکلت، اسکوتر و موپد) فروخته شده است. حدود ۱۰ درصد از کل ناوگان دو و سه چرخه جهان در ۲۰۲۵ برقی بوده است. چین با بیش از هفت میلیون دستگاه در سال ۲۰۲۵ بزرگترین بازار جهان است؛ هند با کمتر از ۱.۳ میلیون در رتبه دوم قرار دارد. عدد مناسب برای کل بازار دوچرخه برقی جهان در حال حاضر حدود ۸۰ میلیون دستگاه است. تعداد تولید موتورسیکلت برقی در ایران حدود ۱۰ هزار دستگاه در سال است. مصرف انرژی موتورسیکلتهای برقی حدود 5 کیلوواتساعت به ازای هر صد کیلومتر است. مزیتهای مهم موتورسیکلتهای برقی نسبت به موتورسیکلتهای بنزینی:
– هزینه انرژی بسیار پایینتر
– موتور برقی انرژی را بسیار کارآمدتر از موتور احتراقی به چرخ منتقل میکند.
– هزینه برق بهازای هر کیلومتر معمولا کمتر از بنزین است.
– هزینه نگهداری کمتر
– نیازی به روغن موتور، فیلتر روغن، شمع و بسیاری از قطعات متحرک موتور بنزینی نیست.
– موتور الکتریکی قطعات متحرک بسیار کمتری دارد.
– آلودگی هوای شهری بسیار کمتر
– در محل استفاده، دود اگزوز و آلایندههای احتراقی تولید نمیکند.
– برای شهرهای پرترافیک مزیت مهمی است.
صدای موتور و اگزوز بهشدت کاهش مییابد؛ این موضوع برای مناطق شهری و مسکونی اهمیت دارد.
موتور الکتریکی از همان دورهای پایین گشتاور زیادی تولید میکند؛ بنابراین برای حرکت در ترافیک شهری میتواند شتاب مناسبی داشته باشد.
– بسیاری از مدلها را میتوان با برق شهری شارژ کرد.
– امکان شارژ در محل پارکینگ خانه، اگر باتری قابلجداشدن باشد، حتی میتوان باتری را داخل ساختمان شارژ کرد.
– موتورهای الکتریکی معمولا بخش بزرگی از انرژی الکتریکی را به حرکت تبدیل میکنند، درحالیکه موتور احتراقی بخش قابلتوجهی از انرژی سوخت را به گرما تبدیل میکند.
– ترمز احیاکننده در برخی مدلها
– هنگام کاهش سرعت، بخشی از انرژی جنبشی میتواند دوباره به باتری برگردد.
برای استفاده شهری، معمولا سه عامل بیشترین جذابیت را دارند:
برق ارزان + تعمیرات کمتر + حذف بنزین
به همین دلیل، موتورهای برقی بهخصوص برای پیکهای موتوری، پست، حملونقل شهری و ناوگانهای پرتعداد میتوانند جذاب باشند. ساعات کمباری شبکه خصوصا از 12 شب تا 7 صبح که برق مازاد در شبکه وجود دارد مناسبترین زمان برای شارژ باتری موتورسیکلتها است. این باتریها حدود 10 سال کار میکنند. به علت داشتن قطعات بسیار کمتر و عدم نیاز به روغن و بنزین و… هزینه تعمیر و نگهداری موتورسیکلت برقی کمتراز نمونه بنزینی است.
*مقایسه مصرف انرژی: مصرف موتورسیکلت بنزینی: دو تا سه لیتر بنزین در 100 کیلومتر مصرف میکند که معادل حدود30 کیلووات است. حتی اگر راندمان تبدیل به برق را 40 درصد هم بگیریم میشود 12 کیلووات؛ مصرف انرژی موتورسیکلت برقی پنج کیلووات در 100 کیلومتر است؛ بنابراین موتور برقی با مصرف پنج کیلووات در 100 کیلومتر برای پیمودن همان مسافت، انرژی بسیار کمتری مصرف میکند.
اگر یک میلیون موتورسیکلت برقی جایگزین موتورسیکلتهای بنزینی شوند و اگر هر موتور سالانه هزار و 100 کیلومتر طی کند به حدود ۲۷۴ میلیون لیتر بنزین در سال نیاز دارد. در حالی که با جایگزینی موتورسیکلتهای برقی در هر 100 کیلومتر چهار کیلووات ساعت برق مصرف میشود که در سال میشود حدود 44 گیگاوات ساعت، یعنی جایگزینی یک میلیون موتورسیکلت بنزینی با برقی میتواند حدود ۲۷۴ میلیون لیتر در سال از مصرف بنزین کم کند.
و اگر 10 میلیون موتورسیکلت برقی جایگزین موتورسیکلت بنزینی شوند سالانه دو میلیارد و 740 میلیون لیتر بنزین کمتری مصرف خواهد شد یعنی سالانه حدود دو میلیارد دلار بنزین کمتری سوخته میشود. قیمت موتورسیکلت برقی در ایران بالاست. باید همه هزینههای مربوط به واردات موتورسیکلتهای برقی صفر شود. ایجاد محدودیت در واردات موتورسیکلتهای برقی به خاطر تولید 10 هزار دستگاه موتورسیکلت برقی که در ایران تولید یا مونتاژ میشوند و این همه خسارت به اقتصاد ملی نشاندهنده ضعف خردورزی در برخی تصمیمگیریها در
بیشتر خودروهای در حال تردد درون شهرهای بزرگ تکسرنشین هستند. میانگین مصرف بنزین خودروها حدود هشت لیتر در صد کیلومتر است، درحالیکه مصرف موتورسیکلت حدود 2.5 لیتر بنزین در 100 کیلومتر است و فضایی که موتورسیکلت در خیابانها اشغال میکند حدود یکسوم خودرو است. افزایش قیمت بنزین باید با حذف همه هزینههای مربوط به واردات موتورسیکلت همراه باشد. مردم نباید مجبور شوند موتورسیکلت هزار دلاری را سه هزار دلار خریداری کنند؛ این ظلمی است که به بهانه حمایت از چند مونتاژکار یا سازنده موتورسیکلت که کل اشتغالشان به پنج هزار نفر نمیرسد واقع میشود.
نباید 90 میلیون نفر جور اشتغال چند هزار نفر را بکشند. تعرفه و همه هزینههای واردات موتورسیکلت صفر شود تا مردم خود تصمیم بگیرند و انتخاب کنند. میزان صرفهجویی بنزین ناشی از واردات موتورسیکلتهای جدید در مدت کمتر از یک ماه به اندازه کل حقوق چند هزار نفری است که در شرکتهای موتورساز فعالیت میکنند هرچند شرکتهای موتورساز اگر واقعا توانمند باشند میتوانند با انرژی ارزان و نیروی انسانی ارزان ایرانی به تولید خود ادامه دهند. تعرفه واردات قطعات برای آنها هم باید صفر باشد و با وامهای مناسب مورد حمایت قرار گیرند.
نظر به مراتب فوق و مزیتهای بسیار ارزشمند موتورسیکلتها در مصرف انرژی، لازم است بهسرعت تمامی موانع و محدودیتهای واردات موتورسیکلت رفع شود. رفع محدودیتها به مفهوم کاهش مصرف بنزین و حمایت از خواسته اکثریت ملت و مقابل خواسته عدهای اندک است.
منبع: شبکه شرق
