رویداد۲۴| «این صدا، صدای زنگ هشدار سلامت جامعه است.» این بخشی از صحبتهای یک دکتر داروساز در صفحه اینستاگرامش است که درباره کمبود و گرانی دارو گفته است. به گفته او، نقدینگی داروخانهها پایین آمده و تامین داروهای مورد نیاز بیماران سختتر شده است. نگاهی به هزینههای تامین دارو تایید همین مطلب است. بیماری که ۴میلیون تومان، برای یک سرماخوردگی پرداخت میکند، احتمالا برای بیماریهای خاص و داروهای خاص باید با ارقام چند ۱۰میلیونی مواجه شود.
«وقتی قرار است برای یک بیماری ساده مثل سرماخوردگی این هزینههای بالا پرداخت شود، برای داروهای بیماریهای خاص باید چه کنیم؟» این سوال کوتاهی است که این روزها همه کسانی که به بهانههای جزئی به دکتر و یا مراکز درمانی مراجعه میکنند با آن مواجه هستند. البته موضوع گرانی را باید در کنار نبود داروها با هم دید؛ با نزدیک شدن به فصل شیوع بیماریهای تنفسی واکسن آنفلوآنزا نیز بهدلیل محدودیت واردات هنوز تامین نشده است.
هادی احمدی، سخنگوی انجمن داروسازان ایران، اعلام کرده است واکسن آنفلوآنزا قطعا تا مهر نمیرسد و از مردم درخواست کرده است برای افزایش سیستم ایمنی بدن از روشهای دیگر استفاده کنند و در معابر عمومی ماسک بزنند. زهرا شربت کیدوزیل را که ماه پیش برای نوزاد ۹ماههاش ۳۵۰هزار تومان خریده بود، این ماه به قیمت ۹۵۰هزار تومان تهیه کرده است. مسکن نوافن از ورقی ۱۵هزار تومان در دی ماه به ۷۸هزار تومان در شهریور رسیده است. خبرگزاری مهر هم در گزارشی به مقایسه ارقام برخی داروها در شهریور ماه سال گذشته و شهریور ماه جاری پرداخته است؛
گاباپنتن ۳۰۰ در شهریور ۱۴۰۴.۳۰۰هزار تومان بوده و در شهریور ۱۴۰۵، به ۹۶۰هزار تومان رسیده است. قیمت هر بسته استامینوفن کدئین از ۱۳۷هزار تومان در شهریور ۱۴۰۴، به ۶۵۰هزار تومان در شهریور ۱۴۰۵، افزایش یافته است. فلوکستین ۲۰ از ۱۷۵هزار تومان به ۳۵۰هزار تومان رسیده است. ایبوپروفن از ۲۰۰هزار تومان به ۴۲۰هزار تومان افزایش قیمت داشته است. آموکسیسیلین از ۳۲۰هزار تومان به یکمیلیون و ۲۳۰هزار تومان، رسیده است و قرص کلاریترومایسین از ۴۵۰هزار تومان در شهریور ۱۴۰۴، به یکمیلیون و ۵۸۰هزار تومان در شهریور ۱۴۰۵ رسیده است. یک دکتر داروساز این اعداد را تایید کرده است.
افزایش قیمت یک سوی چالش بیماران است و کمبود یا نبود دارو، سوی دیگر ماجرا است. برخی داروهای سرطان و تعدادی از داروهای اعصاب و روان، فاکتور ۱۳ بیماران هموفیلی از جمله داروهایی هستند که به ندرت و با سختی فراوان تهیه میشوند. سارا برای خرید داروی پوکی استخوان دو هفته در داروخانههای تهران سرگردان بود، او در نهایت به واسطه یک آشنا توانست دو نسخه از دارو را تهیه کند، اما علاوه بر کمبود، گرانی هم او را شوکه کرد، دارویی که دفعه آخر آن را به قیمت ۶میلیون تومان خریده بود، حالا مجبور شد با رقم ۱۱میلیون تومان تهیه کند.
افزایش قیمت و کمبود دارو برای بسیاری از بیماران و خانوادههایشان در ماههای اخیر مکررا تکرار شده است. جنگ، حذف ارز ترجیحی و توقف محمولههای دارو در مسیرهای ترانزیتی و بنادر دلایل اصلی است که برای گرانی دارو اعلام میشود. محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، اخیرا اعلام کرده که این وزارتخانه در تلاش است تا در تعامل با رئیسجمهور، مسوولان بیمه و سازمان برنامه و بودجه پوشش بیمه را در حوزه دارو افزایش دهد. به گفته او گرانی دارو امری طبیعی است؛ چراکه اکنون با تورم در حملونقل و مواد اولیه دارویی مواجه هستیم که به گرانی دارو منجر شده است.
ریشه گرانی و کمبود دارو از نگاه مجلس سلمان اسحاقی، نایب رئیس کمیسیون بهداشت مجلس میگوید تصمیمات کلامی دولت منجر به بحران کمبود جدی دارو شده است: «ارز دولتی که باید در اختیار نظام سلامت قرار گیرد متوقف و با تعلل تخصیص پیدا میکند، رویهای که از گذشته بوده و یا صد درصد تخصیص پیدا نمیکرد یا به موقع نبوده و به افزایش قیمت دارو منجر شده است.» به اعتقاد اسحاقی، مسالهعدم تعهد بیمهها نیز در این زمینه بیتاثیر نیست؛
چراکه در نظام سلامت ضعیفترین بخش هستند و توانایی پرداخت مابهالتفاوت افزایش قیمت دارو را ندارند.» نایب رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس میگوید: این امر به امتناع داروخانهها برای عرضه داروهایی که تحت تکلیف بیمهها هستند، منجر میشود و همین موجب میشود دارو از بازار سیاه سر در بیاورد.
بیتوجهی به تولید دارو در کشور نکته دیگری است که اسحاقی معتقد است در رشد قیمتها اثرگذار است و میگوید هیچ منابع جدیدی در دوران جنگ شناسایی و تامین نشده است و نسبت به آن هشدار میدهد: «هشدار میدهیم که جامعه با پدیده پذیرش تداوم درد از سوی بیماران بهدلیل گرانی دارو روبهرو خواهد شد؛
چراکه بیمار وقتی میبیند هزینه درمان افزایش یافته و هزینه تامین دارو نیز بسیار گران است، درمان را متوقف و به سمت درمانهای خانگی میرود.» هشدار چالش در تامین داروهای ساده تا پایان سال او هشدار میدهد که احتمال دارد قیمت بعضی داروها تا چندین برابر افزایش یافته و تا پایان سال به جایگاهی برسد که برخی بیماران نخواهند توانست داروهای ابتدایی درباره بیماریهای سادهای همچون آنفلوآنزا و سرماخوردگی را تامین کنند و خواستار ورود قوه قضائیه به این ماجرا شد. به گفته اسحاقی، شاهد مرگ برخی بیماران سرطانی و بیماران هموفیلی هستیم؛
چراکه داروهای داخلی عوارض زیادی دارد و باید از داروهای خارجی استفاده میکردند و در این برهه بهدلیل تحریمهای ظالمانه آمریکا و افزایش قیمت ارز از این ظرفیت استفاده نشد و شاهد اتفاق نامبارک در افزایش تعداد فوتیها بودیم.
منبع: رویداد 24