به گزارش تجارت نیوز، بورس تهران بهتازگی میزبان بزرگترین عرضه اولیه تاریخ خود بود. همزمان با این عرضه اما، عربستان سعودی سه عرضه اولیه خود را به دلیل تنشهای منطقهای لغو کرد. این دو رویداد در شرایطی رخ داده که ایران درگیر جنگ است و تنشهای نظامی با اسرائیل و آمریکا ادامه دارد؛ با این حال، نه تنها بورس تهران تعطیل نشده، بلکه روال طبیعی خود را حفظ کرده است.
این تضاد، پرسشهایی را درباره عملکرد بازار سرمایه ایران در شرایط بحران ایجاد کرده است. آیا ساختار داخلی بازار، ترکیب سرمایهگذاران و تجربه تاریخی زیستن در فضای ریسکهای سیستماتیک، دلایل این تفاوت هستند؟
بازار سرمایه ایران، ماهیت بینالمللی ندارد
کامل ابراهیمیان، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با تجارتنیوز، گفت: «بازار سرمایه ایران، ماهیت بینالمللی ندارد. سرمایهگذاران و فعالان این بازار عمدتا سرمایهگذاران داخلی هستند که یا مستقیما به معاملات سهام اشتغال دارند یا به منظور حفظ ارزش داراییهای خود در برابر تورم، بهصورت دورهای در بازارهای مختلف از جمله بازار سهام حضور پیدا میکنند.»
بسیاری از کشورهای منطقه دارای بازارهای بینالمللی هستند و حضور سرمایهگذاران خارجی و نحوه ارزشگذاری داراییها برای آنها از اهمیت بالایی برخوردار است
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به تفاوت بنیادین بازارهای منطقه افزود: «در مقابل بورس ایران، بسیاری از کشورهای منطقه دارای بازارهای بینالمللی هستند و حضور سرمایهگذاران خارجی و نحوه ارزشگذاری داراییها برای آنها از اهمیت بالایی برخوردار است. به همین دلیل، هنگامی که ریسک سیستماتیکی نظیر جنگ شکل میگیرد، این بازارها عرضه اولیه را به تعویق میاندازند تا کشف قیمت تحت تاثیر ریسکهای موجود قرار نگیرد و ارزشگذاری واقعی در زمان مناسب انجام شود.»
او در پاسخ به این سوال که آیا ریسکهای سیستماتیک بر بازار ایران نیز تاثیرگذار است، تاکید کرد: «عرضههای اولیه در ایران در زمان مناسب خود انجام میشوند. ریسکهای سیستماتیک بیتردید بر بازار ما نیز اثرگذار هستند، بهگونهای که ارزش معاملاتی بازار سرمایه ایران به حدود یکصد میلیارد دلار رسیده است.»
ارزش جایگزینی بازار سهام ایران به مراتب بالاتر از ارزش معاملاتی است که در تابلوی بورس مشاهده میشود
ابراهیمیان ادامه داد: «اگر بخواهیم مجموع تمام شرکتهای حاضر در بازار سرمایه را در شرایط امروز ایجاد کنیم، حداقل به بیش از 500 میلیارد دلار سرمایهگذاری نیاز خواهد بود. به عبارت دیگر، ارزش جایگزینی بازار سهام ایران به مراتب بالاتر از ارزش معاملاتی است که در تابلوی بورس مشاهده میشود.»
او خاطرنشان کرد: «دلیل اصلی این فاصله چشمگیر میان ارزش خالص داراییهای شرکتهای بورسی و ارزش معاملاتی آنها، همین ریسکهای سیستماتیک از جمله جنگ است. چنانچه این ریسکها وجود نداشتند، ارزش شرکتها به مراتب فراتر از وضعیت فعلی بود.»
سرمایهگذاران با لحاظ کردن ریسکها نسبت به خرید و فروش سهام اقدام میکنند و این موضوع به بخشی از معادلات همیشگی بازار سرمایه ایران تبدیل شده است
این کارشناس بازار سرمایه در پاسخ به این پرسش که چرا با وجود ریسکهای طولانیمدت، سرمایهگذاران همچنان در بازار حضور دارند، گفت: «ریسک سیستماتیک در بازار سرمایه ایران پدیدهای تازه نیست و نزدیک به پنج دهه است که این بازار تحت تاثیر آن قرار دارد؛ از جنگ گرفته تا تحریمهای سه دهه اخیر و دو سال گذشته که کشور وارد جنگ شده است.»
او در پایان تاکید کرد: «سرمایهگذاران با لحاظ کردن این ریسکها نسبت به خرید و فروش سهام اقدام میکنند و این موضوع به بخشی از معادلات همیشگی بازار سرمایه ایران تبدیل شده است.»
گزارشهای بیشتر را در صفحه بورس بخوانید.
منبع: تجارت نیوز
