چرایی استعفای وزیر ارتش آمریکا، آیا جناح جنگ‌طلبان کابینه ترامپ تقویت می‌شود؟ / خیز شاهین‌ها برای یکه‌تازی در رقابت‌های ریاست جمهوری پساترامپ

به گزارش تجارت نیوز، وبگاه ریسپانسیبل استیت کرفت با انتشار یادداشتی نوشت: دن دریسکول، وزیر ارتش آمریکا، این هفته استعفا داد؛ اقدامی که پرسش‌های بسیاری را درباره این موضوع برانگیخته که آیا خروج او بخشی از یک بازآرایی سیاسی گسترده‌تر است؛ بازآرایی‌ای که منتقدان سیاست‌های نظامی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، را به حاشیه رانده یا خیر.

پیامدهای استعفای وزیر ارتش آمریکا

دریسکول که از دوستان قدیمی جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، به شمار می‌رود، به‌دلیل تلاش‌هایش برای مدرن‌سازی ارتش آمریکا با تحسین گسترده‌ای روبه‌رو شد. با این حال، او با پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، بر سر برخی مسائل اختلاف داشت؛ به‌ویژه درباره برکناری شمار زیادی از مقام‌های ارشد نظامی از سوی هگست، از جمله ژنرال‌های ارتش و نیروی هوایی و همچنین وزیر نیروی دریایی.

دریسکول هفته گذشته نگرانی‌های خود درباره این برکناری‌ها را مستقیما با ترامپ در میان گذاشت. به گزارش نشریه آتلانتیک، ترامپ در پاسخ گفته بود از تعداد افسرانی که کنار گذاشته شده‌اند، اطلاع نداشته است.

خروج دریسکول تازه‌ترین مورد از سلسله استعفاها و کناره‌گیری‌های اخیر چهره‌های سرشناس نزدیک به ونس و همفکران ایدئولوژیک اوست. از جمله این افراد می‌توان به تولسی گبرد، مدیر اطلاعات ملی، اندی بیکر، معاون مشاور امنیت ملی، جیمز برید، مدیر امور قانون‌گذاری کاخ سفید، و جو کنت، مدیر مرکز ملی مبارزه با تروریسم، اشاره کرد.

این تحولات در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که دولت دوم ترامپ به نیمه دوره خود نزدیک شده است. منابع آگاه به نشریه «ریسپانسیبل استیت‌کرفت» گفته‌اند که از برخی جهات، همین مساله که انتظار می‌رود ترامپ پس از انتخابات میان‌دوره‌ای بیش از پیش به یک رئیس‌جمهور «معلول سیاسی» تبدیل شود، می‌تواند یکی از دلایل این تغییرات گسترده در ترکیب نیروهای دولت باشد.

در همین حال، ونس و مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، خود را برای رقابتی آماده می‌کنند که انتظار می‌رود بر سر نامزدی حزب جمهوری‌خواه در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ شکل بگیرد. در این میان، نشانه‌های جالبی از نحوه رقابت این دو بر سر نفوذ، هم در داخل کاخ سفید و هم در خارج از آن، به چشم می‌خورد.

برای حامیان ونس، خوش‌بینانه‌ترین تفسیر این است که او صرفا در حال ایجاد یک شبکه سیاسی در خارج از دولت است. چند تن از نیروهای رده‌پایین‌تر نزدیک به ونس دولت را ترک کرده و به شرکت‌های لابی‌گری و مشاوره سیاسی در خیابان کی در واشنگتن پیوسته‌اند؛ شرکت‌هایی که می‌توانند در تامین مالی کارزار انتخاباتی احتمالی ونس نقش مهمی داشته باشند. پولیتیکو پیش‌تر در سال جاری از گسترش این شبکه خبر داده بود.

چنین شبکه‌ای برای ونس اهمیت ویژه‌ای دارد؛ چراکه او تنها دو سال در سنا حضور داشت و پس از آن به معاونت ریاست‌جمهوری رسید. یکی از منابع آگاه از مناسبات داخلی دولت گفته است «موج خروج نیروهای همسو با ونس» می‌تواند به متحدان معاون رئیس‌جمهور «آزادی بیشتری برای انجام فعالیت‌های انتخاباتی» بدهد؛ اگر و زمانی که ماشین انتخاباتی او برای سال ۲۰۲۸ به حرکت درآید.

به گفته جاستین لوگان فعال در موسسه کاتو، برای افرادی مانند بیکر و دری‌اسکال، تصمیم به ترک دولت ممکن است صرفا دلایل عملی داشته باشد. او گفت: «ما معمولا میزان فشاری را که بر این افراد وارد می‌شود دست‌کم می‌گیریم، به‌ویژه کسانی را که همسر و فرزند دارند.» به بیان دیگر، ممکن است این مقام‌های جوان صرفا بخواهند پیش از ورود به کارزار انتخاباتی احتمالی ۲۰۲۸، درآمد بیشتری کسب کنند و زمان بیشتری را در کنار خانواده‌هایشان بگذرانند.

در مقابل، روبیو اساسا چهره‌ای برخاسته از ساختار سیاسی واشنگتن است. او پیش از پیوستن به دولت ترامپ، ۱۴ سال در سنا حضور داشت. بنابراین با توجه به شبکه گسترده متحدانش در واشنگتن، نیاز چندانی نیست تا دستیاران روبیو دولت را ترک کنند و از بیرون به فعالیت خود ادامه دهند.

تفسیر محتمل دیگر این است که یک نزاع بر سر حوزه نفوذ در جریان است و معاون رئیس‌جمهور در حال از دست دادن موقعیت خود است. ونس و متحدانش عموما با سیاست خارجی خویشتن‌دارانه‌تر شناخته می‌شوند و نسبت به تصمیم ترامپ برای ورود به درگیری با ایران تردید داشته‌اند. برخی منابع آگاه از مناسبات داخلی دولت می‌گویند جناح‌ها در حال شکل‌گیری هستند و نیروهای نزدیک به روبیو که مواضع سخت‌گیرانه‌تری دارند، در حال تقویت موقعیت خود هستند؛ در بسیاری از موارد ارتقا می‌گیرند، در حالی که متحدان و همفکران ونس به‌طور کامل دولت را ترک می‌کنند.

رویارویی میان واقع‌گرایان و شاهین‌ها

یکی از منابع آگاه از تحولات کنونی در دولت گفت: «به نظر من، خروج اندی بیکر بسیار مهم‌تر از خروج دریسکول از پنتاگون است.» او افزود: «حوزه مسئولیت بیکر به‌عنوان معاون مشاور امنیت ملی، همه‌چیز را دربرمی‌گرفت. او یک دیپلمات حرفه‌ای بود، در خارج از کشور ماموریت داشته و با نگاه جی‌دی به جهان همسو بود. خروج او به معنای واگذاری بخشی از زمین است».

این منابع از شکل‌گیری یک «مبارزه» علیه واقع‌گرایان و طرفداران خویشتن‌داری سخن می‌گویند؛ روندی که در کنار هدف سیاسی تقویت جناح روبیو در آستانه انتخابات ۲۰۲۸، به دنبال تحمیل نوعی سیاست خارجی نومحافظه‌کارانه پیش از دوران ترامپ بر حزب جمهوری‌خواه است؛ به این معنا که هر کس با این برنامه همراه نباشد، باید کنار برود.

گبرد و کنت در نهایت استعفا کردند، اما گزارش‌ها نشان می‌دهد گبرد، که بخش مهمی از سابقه سیاسی خود را صرف انتقاد از سیاست‌های جنگ‌طلبانه نومحافظه‌کاران در گذشته کرده بود، یکی از معدود مقام‌های ارشد دولت بود که ترامپ را نسبت به حمله به ایران هشدار داد. بر اساس گزارش‌ها، احتمالا فشارها او را نیز از دولت خارج کرد.

کنت نیز گفت دولت دیگر جایی برای مخالفت باقی نگذاشته و او نمی‌توانسته «از اعزام نسل بعدی جوانان برای جنگیدن و کشته شدن در جنگی حمایت کند که هیچ منفعتی برای مردم آمریکا ندارد و هزینه جان آمریکایی‌ها را توجیه نمی‌کند».

چند تن از نیروهای واقع‌گرای منصوب‌شده توسط گبرد نیز بعدها در جریان یک برنامه گسترده «کوچک‌سازی» که بیل پولت، سرپرست وقت دفتر مدیر اطلاعات ملی، در ماه ژوئن اجرا کرد، کنار گذاشته شدند.

با این حال، این تغییرات به‌طور کامل دیدگاه‌های مخالف را از داخل دولت حذف نکرده است. چند ژنرال چهارستاره ارتش آمریکا اخیرا به هگست هشدار داده‌اند که «ادامه عملیات گسترده علیه ایران پایدار نیست». اما شواهد چندانی وجود ندارد که این دیدگاه‌ها تاثیری بر تصمیم‌های سیاستی ترامپ داشته باشند.

هگست که اخیرا گزارش‌هایی درباره جاه‌طلبی‌های احتمالی او برای نامزدی ریاست‌جمهوری در سال ۲۰۲۸ منتشر شده، طی سال گذشته کنترل خود بر تصمیم‌های نظامی را در دفترش متمرکز کرده و عملا نقش فرماندهان ارشد نظامی را در بسیاری از تصمیم‌گیری‌ها محدود کرده است.

صرف‌نظر از اینکه دلیل واقعی این خروج‌ها چیست، نتیجه این روند آن است که به گفته یکی از منابع آگاه، روبیو و متحدان تندروتر او «نفوذ و قدرت خود را در دولت تثبیت کرده‌اند». این منبع به‌طور مشخص به نفوذ مایک نیدهام، معاون مشاور امنیت ملی، بر شورای امنیت ملی و همچنین سلطه متحدان روبیو بر وزارت خارجه اشاره کرد.

در حال حاضر، این روندها همگی به نفع روبیو پیش می‌روند. با این حال، به گفته یکی از منابع بانفوذ، این وضعیت ممکن است در نهایت به زیان خود او تمام شود.

روبیو تاکنون از برخی از جنجالی‌ترین سیاست‌های ترامپ، از جمله سیاست نامحبوب او در قبال ایران، فاصله گرفته؛ سیاست‌هایی که ونس و هگست بسیار علنی‌تر درباره آنها موضع گرفته‌اند. اما اکنون که متحدان ونس یکی پس از دیگری از دولت خارج می‌شوند، ممکن است حفظ این موضع سیاسی مطلوب برای روبیو دشوارتر شود.

یکی از منابع در جمع‌بندی گفت: «پیامد افزایش حضور نومحافظه‌کاران در اتاق تصمیم‌گیری و از دست رفتن صداهای طرفدار خویشتن‌داری این است که به نظر نمی‌رسد این وضعیت به این زودی‌ها پایان یابد و قطعا به نظر نمی‌رسد اوضاع بهتر شود. در مقطعی، مردم طغیان خواهند کرد و در نهایت کسی باید مسئولیت آن را بپذیرد.»

منبع: تجارت نیوز