به گزارش سرویس بینالملل جماران، روزنامه «العرب» در گزارشی تحلیلی به بررسی موقعیت امنیتی پیچیده کویت در میانه رویارویی آمریکا و ایران و پیامدهای حضور نظامی واشنگتن در این کشور پرداخت و نوشت: کویت اکنون با معادلهای امنیتی و بسیار پیچیده روبهرو است؛ چراکه خاک این کشور به صحنهای غیرمستقیم برای رویارویی آمریکا و ایران تبدیل شده است. کویت همچنان میزبان نیروها و تأسیسات نظامی آمریکا است، اما در مقابل، هدف حملات ایران قرار گرفته؛ حملاتی که تهران آنها را در واکنش به حملات آمریکا علیه خود میداند. تحولات کنونی خاطرهای تلخ را در ذهن کویتیها زنده کرده؛
خاطره سال ۱۹۹۰، زمانی که ارتش عراق به رهبری صدام حسین به کویت حمله و این کشور را اشغال کرد. یک سال بعد، در فوریه ۱۹۹۱، آمریکا رهبری ائتلافی بینالمللی را برای آزادسازی کویت بر عهده گرفت. از آن زمان، کویت شراکت امنیتی و نظامی نزدیکی با واشنگتن ایجاد کرد و خاک این کشور به یکی از مهمترین پایگاههای استقرار و پشتیبانی نیروهای آمریکایی در منطقه تبدیل شد. این شراکت که بخش بزرگی از مردم کویت آن را تضمینی اساسی برای امنیت کشور میدانند، اکنون در سایه جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، هزینههای فزایندهای به همراه آورده است.
از زمان آغاز جنگ در اواخر فوریه، کویت با موجهایی از حملات ایران و گروههای مسلح همپیمان تهران مواجه شده است. این حملات، علاوه بر پایگاهها و تأسیسات میزبان نیروهای آمریکایی، برخی اهداف حیاتی و غیرنظامی -مانند نیروگاههای برق، تأسیسات آبشیرینکن و زیرساختهای انرژی – را نیز دربر گرفته است؛ موضوعی که نشان میدهد پیامدهای این رویارویی دیگر صرفاً به حضور نظامی آمریکا محدود نمیشود و مستقیماً زندگی روزمره مردم کویت را تحت تأثیر قرار داده است. بسته شدن تنگه هرمز نیز وضعیت اقتصادی کویت را دشوارتر کرده است؛
کشوری که برای صادرات بخش قابلتوجهی از نفت خود به این گذرگاه راهبردی وابسته است. تهران میگوید هدف قرار دادن کویت، واکنشی به استفاده نیروهای آمریکایی از خاک این کشور است؛
پیامی روشن مبنی بر اینکه کشورهای خلیج فارس که میزبان نیروهای آمریکایی هستند، در صورت تشدید رویارویی، نمیتوانند خود را از پیامدهای آن دور نگه دارند. این وضعیت، معمای اصلی کویت را آشکار میکند: حضور نیروهای آمریکایی از یک سو برای این کشور چتر بازدارندگی در برابر تهدیدهای منطقهای فراهم میکند، اما از سوی دیگر، کویت را در هر رویارویی مستقیم میان واشنگتن و تهران به یک هدف بالقوه تبدیل میسازد. بنابه آمار رسمی، حملات ایران به کویت دستکم ۱۵ کشته بر جای گذاشته؛ در میان قربانیان، نیروهای آمریکایی و کویتی و همچنین غیرنظامیان خارجی دیده میشوند.
این تلفات، نگرانی عمومی را افزایش داده که مبادا کویت به طرفی مستقیم در جنگی تبدیل شود که نه درباره آغاز آن تصمیم گرفته و نه کنترلی بر مسیر آن دارد. از سوی دیگر، ابعاد جغرافیایی، جمعیتی و اقتصادی کویت به این کشور اجازه نمیدهد بهآسانی یک سامانه دفاعی مستقل و قدرتمند برای مقابله با تهدیدهای گسترده منطقهای ایجاد کند. با وجود افزایش انتقادها از حضور نظامی آمریکا، این مسئله به معنای شکلگیری یک گرایش گسترده در کویت برای کنار گذاشتن اتحاد با واشنگتن نیست.
خاطره اشغال عراق همچنان در ذهن و حافظه جمعی کویتیها زنده است و نقش آمریکا در آزادسازی کشور، رابطه امنیتی دو طرف را به چیزی فراتر از یک اتحاد نظامی موقت تبدیل کرده است. پیچیدگی موقعیت کویت از آنجا بیشتر میشود که این کشور از نظر جغرافیایی در یکی از حساسترین نقاط منطقه قرار دارد: در یک سو ایران و در سوی دیگر عراق، عربستان و سایر کشورهای خلیج فارس قرار گرفتهاند. همین موقعیت، گزینههای امنیتی کویت را محدود میکند.
افزون بر آن، اندازه جغرافیایی و جمعیتی و ظرفیت اقتصادی کشور نیز اجازه نمیدهد بهسادگی یک ساختار دفاعی مستقل و قادر به مقابله با تهدیدهای گسترده منطقهای ایجاد کند. در چنین شرایطی، کویت تلاش میکند اتحاد خود با آمریکا را حفظ کند، اما همزمان از ورود مستقیم به جنگ پرهیز نماید.
این کشور از یک سو اهمیت حمایت و حفاظت آمریکا را بهخوبی میداند و از سوی دیگر میکوشد به ایران بهانهای برای گسترش حملات به خاک خود ندهد. این معادله، دیپلماسی کویت را با آزمونی دشوار روبهرو کرده است: چگونه میتوان چتر امنیتی آمریکا را حفظ کرد، بیآنکه کویت به هدفی در جنگ میان آمریکا و ایران تبدیل شود؟ اکنون مسئله دیگر فقط حضور نیروهای آمریکایی نیست؛ بلکه توانایی کویت در مدیریت توازن میان ضرورتهای امنیت ملی و پیامدهای درگیری منطقهای است. هرچه جنگ طولانیتر شود، هزینه حفظ این توازن نیز افزایش خواهد یافت؛
بهویژه اگر ایران به هدف قرار دادن تأسیسات مرتبط با حضور آمریکا ادامه دهد. در نتیجه، کویت با یک تناقض راهبردی آشکار مواجه است: نیروهای آمریکایی که دههها یکی از ارکان اصلی امنیت این کشور بودهاند، اکنون در شرایط رویارویی کنونی به یکی از عواملی تبدیل شدهاند که خود کویت را در معرض خطر قرار میدهند. با این حال، به نظر نمیرسد جایگزینی سریع و واقعبینانهای برای چتر امنیتی آمریکا وجود داشته باشد. بنابراین، کویت ناچار است همچنان میان متحد آمریکایی و آتش ایران حرکت کند؛
تا زمانی که راهحلی گستردهتر برای بحرانی پیدا شود که در صورت تداوم، میتواند معادلات امنیتی خلیج فارس را بهطور اساسی دگرگون کند.
منبع: جماران
