، اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه در پیامی همزمان با هشتاد و هفتمین سالگرد آغاز جنگ جهانی دوم در اول سپتامبر ۱۹۳۹، عادیسازی قانونشکنی را بزرگترین تهدید برای صلح و امنیت بینالمللی توصیف کرد. وی با تأکید بر اینکه جنگ در سال ۱۹۳۹ ناگهان آغاز نشده است، خاطرنشان کرد: پیش از شلیک نخستین گلوله، تجاوز به یک امر عادی بدل شده بود و قدرتهای بزرگ با سکوت یا توجیهتراشی، مرزها را با زور جابهجا میکردند. از نگاه او، جنگ از زمانی آغاز شد که «استثناها» بهتدریج جای «قواعد» را در نظام بینالملل گرفتند.
بقایی با اشاره به چالشهای کنونی نظام بینالملل افزود: اعتبار نظم مبتنی بر قواعد که اروپا از آن سخن میگوید، به اجرای یکسان آن برای همه کشورها بستگی دارد. وی ضمن نقد عملکرد ایالات متحده تصریح کرد: آمریکا با وجود نقش تاریخی در شکلگیری نظم پس از ۱۹۴۵، هرگاه منافعش ایجاب کرده، قواعد را کنار گذاشته است. به گفته سخنگوی وزارت امور خارجه، اجرای گزینشی قانون، زمینه را برای بیاعتباری نظم بینالمللی فراهم میکند و نمیتوان انتظار داشت که جهان نسبت به این رویکرد گزینشی بیتفاوت بماند.
وی در ادامه با اشاره به تداوم استانداردهای دوگانه و حاشیه رفتن اصول سازمان ملل، نسبت به فراگیری این رویکرد هشدار داد. بقایی با ارجاع به اثر «سیر نابخردی» نوشته باربارا تاکمن، به تحلیل ذهنیتی پرداخت که در آن سیاستگذاران با تکیه بر پیشفرضهای خود، واقعیتها را نادیده میگیرند. او تصریح کرد: ذهنیت جموداندیش که تاکمن توصیف میکند، گرایشی است که سیاستگذاران را به سمت اقداماتی برخلاف منافع ملی و جهانی سوق میدهد؛ امری که امروز بیش از هر زمان دیگری در رویکردهای مداخلهجویانه بینالمللی مشهود است.
منبع: خبرگزاری موج
