به گزارش خبرنگار سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، حجتالاسلام ذبیح الله نعیمیان، استاد حوزه، در نشست تخصصی «بازخوانی دستاوردهای راهبردی ایران اسلامی در جنگ تحمیلی سوم» که روز گذشته در سالن جلسات خبرگزاری رسا برگزار شد با تأکید بر ضرورت بازخوانی تحولات اخیر از منظر قرآن کریم گفت: یکی از مهمترین دستاوردهای جنگ تحمیلی سوم، ارتقای ظرفیتهای نظامی، امنیتی و مردمی جمهوری اسلامی ایران و شکلگیری خودباوری در میان مردم برای حفظ و تقویت نظام اسلامی بوده است.
ضرورت بازخوانی جنگ از منظر قرآن حجتالاسلام نعیمیان با اشاره به دغدغه امام خمینی(ره) و امام خامنهای شهید درباره انس با قرآن و انس با تفاسیر اظهار کرد: در شرایط جنگ، جای آن وجود دارد که آیات قرآن را بیشتر مورد توجه قرار دهیم و با تنوع اشارات عمیق قرآنی، وضعیت موجود را بررسی کنیم. نخستین مسئلهای که از منظر راهبردی در مواجهه با قرآن مورد توجه قرار میگیرد، موضوع مواجهه با دشمن و راهبردی است که خدای متعال در آیات قرآن برای شرایط مختلف ترسیم کرده است.
حجتالاسلام نعیمیان با اشاره به آیات سوره بقره درباره قتال گفت: در سوره بقره، آیه ۱۹۰ و آیات پس از آن، در موضوع قتال آمده است: «و قاتلوا فی سبیلالله الذین یقاتلونکم و لا تعتدوا إن الله لا یحب المعتدین». این آیات در شرایطی نازل شدهاند که اسلام به مرحلهای از قوت و توانمندی رسیده بود و در چنین شرایطی، دستور به مقابله جدی با دشمن داده میشود.در همین مجموعه آیات، موضوع فتنه نیز مطرح میشود و تأکید میشود که در شرایطی که توانمندی و ظرفیت به مرحلهای رسیده است، نباید از تقابل با دشمن کوتاه آمد.
حتی در ماجرای محرومیت مسلمانان از طواف در سال گذشته، مسئله جبران آن در شرایط جدید مطرح میشود؛ بنابراین هنگامی که به توانمندی دست پیدا کردهایم، باید آن توانمندی را حفظ کنیم و بر اساس آن جلو برویم و خواست و پیگیری خود را کاهش ندهیم. تفاوت راهبرد در شرایط ضعف و قدرت حجتالاسلام نعیمیان با اشاره به تفاوت شرایط قدرت و ضعف در آیات قرآن تصریح کرد: در بخش دیگری از آیات، با شرایطی مواجه هستیم که توانمندی به اندازه حالت نخست نیست. در چنین شرایطی نیز قرآن بر ضرورت تقابل با دشمن تأکید میکند، زیرا دشمن اگر بتواند، از مقابله با مسلمانان کوتاه نخواهد آمد.
اگر بخواهیم این مسئله را به صورت معکوس نگاه کنیم، در دوره مکه با شرایطی مواجه هستیم که راهبرد اصلی، صبر و مقاومت است. در آنجا از جهاد نیز سخن گفته شده، اما جهاد الزاماً به معنای جنگ نظامی نیست و میتواند به معنای تلاش همهجانبه باشد. شرایط مکه، شرایط جنگ نظامی نبود و در همین چارچوب میتوان مفهوم جهاد کبیر و تلاش برای تبعیت نکردن از کفار را نیز فهم کرد. وی در ادامه افزود: در سوره حج، شرایط متفاوتی را مشاهده میکنیم. جامعه اسلامی به مرحله تشکیل حکومت در یثرب و مدینهالنبی(ص) رسیده است و برای نخستین بار اذن دفاع داده میشود.
بنابراین با تغییر شرایط، راهبرد نیز تغییر میکند و با ارتقای توانمندی، راهبرد از حالت صرفاً دفاعی به سمت ارتقای ظرفیتها و در ادامه به سمت راهبردی فعالتر حرکت میکند. ارتقای ظرفیت نظامی و امنیتی؛ یکی از دستاوردهای جنگ حجتالاسلام نعیمیان با اشاره به جنگهای سالهای گذشته اظهار کرد: یکی از دستاوردهای بسیار مهم ما این است که وضعیت ما ارتقا پیدا کرده است. در جنگ هشتساله در وضعیت دفاعی قرار داشتیم و در سالهای اخیر نیز جنگهایی را پشت سر گذاشتهایم، اما امروز شرایط متفاوت شده است.
اگر تا گذشته کسی جرئت نمیکرد در برابر آمریکا بایستد، ما ایستادیم، ضربه زدیم و آمریکا را از منطقه بیرون کردیم. بنابراین اکنون راهبردها باید ارتقا پیدا کند و نخستین دستاورد جدی این است که ظرفیت وجودی، نظامی و امنیتی ما به شکل بسیار قابل توجهی ارتقا یافته است. این استاد حوزه علمیه با تأکید بر اهمیت ظرفیت مردمی گفت: مسئله فقط ظرفیت نظامی و امنیتی نیست، بلکه ظرفیت داخلی و مردمی نیز اهمیت بسیار زیادی دارد. مردم به میدان آمدند و این حضور، یک ظرفیت مهم را در درون جامعه ایجاد کرد.
در سوره آلعمران، آیه ۱۰۴، از گروهی سخن گفته میشود که دعوت به خیر میکنند و امر به معروف و نهی از منکر انجام میدهند. این آیه نشان میدهد که جامعه مؤمن باید در برابر مسائل مهم کوتاه نیاید و در شرایطی که توانمندی وجود دارد، مسئولیت خود را انجام دهد؛ امروز توصیههای مردم به مسئولان را که تأکید دارند نباید کوتاه آمد را مشاهده میکنیم. حجتالاسلام نعیمیان با اشاره به آیات ۱۱۰ و ۱۱۴ سوره آلعمران گفت: در این آیات، در کنار ایمان به خدا و روز قیامت، امر به معروف و نهی از منکر نیز مطرح شده است.
در شرایط اخیر، مردم تجربهای را ثبت کردند که در تاریخ انقلاب کمنظیر بود. اگر در گذشته سالی چند بار شاهد تظاهرات عمومی بودیم، در شش ماه اخیر تقریباً هر شب شاهد حضور عمومی مردم بودیم و این حضور، نوعی سرعت گرفتن در خیرات را رقم زد. در مجموع میتوان گفت یکی از بزرگترین دستاوردها این بود که آمدن مردم به میدان توانست شتابی در خیرات ایجاد کند و علاوه بر دعوت به خیر، مصداقی از این حرکت جمعی را در جامعه محقق ساخت. توانمندی؛
شرط تحقق مسئولیتهای اجتماعی وی با اشاره دوباره به سیر آیات قرآن گفت: در سوره حج، پس از اینکه اذن دفاع داده میشود، سخن از شرایطی است که جامعه اسلامی به اندازهای از توانمندی دست پیدا کرده است. در آیه ۴۱ نیز درباره کسانی که اگر به آنان توانمندی داده شود، اقدام به اقامه نماز، پرداخت زکات، امر به معروف و نهی از منکر میکنند، سخن گفته شده است. این استاد دانشگاه ادامه داد: ترتیب این امور نیز قابل توجه است؛ اقامه نماز، پرداخت زکات و سپس دو واجب راهبردی امر به معروف و نهی از منکر.
در سوره توبه، در مواردی ترتیب این امور تغییر میکند و امر به معروف و نهی از منکر در جایگاه دیگری قرار میگیرد. این تفاوت نشان میدهد که عنصر توانمندی و شرایط زمانی و اجتماعی در نحوه تحقق مسئولیتهای جامعه مؤمن اهمیت دارد. مردم در شرایط اخیر توانمندی خود را پیدا کردند و مهمتر از آن، آن را دیدند و باور کردند. این مسئله فقط به معنای افزایش توان نظامی نیست، بلکه بخشی از آن در تجربه موفقیتها و مشاهده قدرتی است که در میدان عمل به دست آمده است.
موشکهایی که شلیک شد، به نمادی از ارسال موشک به اسرائیل در میان کشورهای اسلامی تبدیل شد و این مسئله نشاندهنده بخشی از توانمندی جدید است. شکلگیری تعاون بر بر و تقویت جماعت مؤمن وی در ادامه به یکی دیگر از دستاوردهای راهبردی جنگ تحمیلی سوم اشاره کرد و گفت: در مجموع این حرکتها، مفهوم «تعاون بر بر» در برابر «تعاون بر اثم» اهمیت پیدا میکند. اگر نفوذیهایی وجود دارند که در نقاط مختلف جهان و در حوزههای امنیتی یا دیگر حوزهها طراحیهایی انجام میدهند، در مقابل آنها نیز جامعه مؤمن باید تعاون بر بر و تقوا را در سطح و تراز بالاتری محقق کند.
یکی از وظایف اساسی ما در کنار امر به معروف و نهی از منکر، ایجاد و تقویت جماعت مؤمن است. اگر بخواهیم یک طرح و پروژه سیاسی را تعریف کنیم، نخستین قاعده میتواند تأسیس جماعت مؤمن باشد. از زمان مکه، عینیت این مسئله را مشاهده میکنیم و در نهضت اسلامی و جمهوری اسلامی نیز شاهد همین روند بودهایم. حجتالاسلام نعیمیان بیان کرد: جماعتهای کوچک ایمانی در ابتدا شکل گرفتند و سپس این هستههای ایمانی به یک جماعت بزرگتر تبدیل شدند و در ادامه، این جماعت به یک نظام تبدیل شد. این نظام نیز از روز نخست با همین تعاون و همکاری میان جماعتهای محدود شکل گرفت.
توصیه امام که افراد «با هم بنشینید و با هم چای بخورید» نیز در همین چارچوب قابل فهم است؛ یعنی جماعت مؤمن را تشکیل دهید و پیوندهای ایمانی و اجتماعی خود را تقویت کنید. آنچه امروز شکل گرفته، ترکیبی از خودباوری، تعاون بر بر و توانمندی جدید است و این ترکیب، یک تجربه کمنظیر به شمار میرود. وی با تأکید بر مفهوم کار جمعی گفت: اینکه عدهای در یک گوشه خیابان جمع شوند، صرفاً یک تجمع ساده نیست؛ این مسئله میتواند جلوهای از تجربه کار جمعی باشد. ما تجربههای دیگری مانند هیئتسازی نیز داریم که نمونهای از تعاون بر بر است.
جماعتسازی ایمانی و سپس جماعتسازی انقلابی و ایمانی، از ویژگیهای مهم این تجربه است و برجستگی آن در حفظ ایمان و تقویت پیوندهای اجتماعی است. حفظ نظام؛ برترین مصداق امر به معروف حجتالاسلام نعیمیان با اشاره به دیدگاه رهبر شهید انقلاب درباره امر به معروف و نهی از منکر اظهار کرد: در میان مصادیق این فریضه، ایجاد نظام اسلامی و پس از آن حفظ نظام در برابر تضعیف، از برترین معروفها به شمار میرود و در شرایط اخیر نیز مهمترین مصداق امر به معروف و نهی از منکر، حفظ و پاسداری از نظام اسلامی بود؛
از اینرو، بزرگترین دستاورد جمعی در این عرصه، حضور عموم مردم بهویژه طیفهای مؤثر انقلابی و حافظ انقلاب و پاسداری آنان از نظام اسلامی پس از چند دهه است. خودباوری و حفظ انسجام؛ دستاوردی فراتر از توان نظامی حجتالاسلام نعیمیان در جمعبندی سخنان خود گفت: بالاترین دستاورد شرایط اخیر، شکلگیری خودباوری در میان مردم و درک تفاوت توانمندی کشور با گذشته است؛ توانمندیای که تنها به حوزه نظامی و امنیتی محدود نمیشود، بلکه توانایی کار جمعی، حفظ وحدت و انسجام و تبعیت از فرامین امام شهید و امام حاضر را نیز دربرمیگیرد.
وی افزود: مردم با شناخت بهتر جریانهای وحدتستیز و وحدتگریز، در صحنه حاضر شدند و برای حفظ نظام اسلامی و به سرانجام رساندن کار وارد میدان شدند؛ ازاینرو، ارتقای توانمندی نظامی و امنیتی، افزایش ظرفیت مردمی، شکلگیری خودباوری، تقویت تعاون و کار جمعی، حفظ انسجام و قرار گرفتن حفظ نظام اسلامی در جایگاه برترین معروف، از مهمترین دستاوردهای قابل بازخوانی در جنگ تحمیلی سوم است.
منبع: رسانیوز
