گذار از سنت به مدرنیته در سرشماری ۱۴۰۵؛ فارس در مسیر تحول نظام آماری کشور

گذار از سنت به مدرنیته در سرشماری ۱۴۰۵؛ فارس در مسیر تحول نظام آماری کشور

باشگاه خبرنگاران جوان؛ مریم رضایی – نخستین جلسه ستاد سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۴۰۵ در استان فارس با رویکردی متفاوت نسبت به دهه‌های گذشته برگزار شد. در این نشست که با تبیین استراتژی‌های جدید مرکز آمار ایران همراه بود، بر تغییر زیرساختی روش‌های جمع‌آوری اطلاعات و عبور از مدل‌های سنتی به سیستم «ثبتی‌مبنا» تأکید شد. غلامرضا گودرزی، رئیس مرکز آمار ایران، با تأکید بر اینکه سرشماری پیش‌رو با هیچ‌کدام از دوره‌های قبل قابل قیاس نیست، اظهار داشت: ما در حال اجرای یک پروژه کلان و پیچیده هستیم که در دنیا تجربه‌ای زمان‌بر محسوب می‌شود.

در این دوره، تمرکز اصلی بر داده‌کاوی و استناد به سوابق موجود در دستگاه‌های اجرایی کشور است. او با اشاره به مشارکت بیش از ۲۷ نهاد دولتی و علمی، از آغاز فرآیند پردازش داده‌ها خبر داد و تأکید کرد که عملیات میدانی مکمل این فرآیند از اول آبان‌ماه ۱۴۰۵ اجرایی خواهد شد. رئیس مرکز آمار ایران با هشدار نسبت به تبعات داده‌های ناقص، از مدیران فارس خواست تا فرصت باقی‌مانده را صرف صحت‌سنجی و به‌روزرسانی بانک‌های اطلاعاتی کنند.

او همچنین از تشکیل دو کارگروه ویژه «مدیریت مخاطرات» و «آینده‌پژوهی» برای مواجهه با چالش‌های احتمالی و استقرار نظام سرشماری‌های دوسالانه خبر داد. گودرزی با اشاره به تجربیات موفق فارس در سرشماری کشاورزی، این استان را در ارائه مدل‌های بومی برای جمعیت‌های خاص نظیر عشایر و اتباع خارجی، پیشرو دانست. حکمرانی داده؛

مبنای عدالت در تخصیص منابع محسن پاپری‌زارعی، رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی فارس در بخش دیگری از این نشست، سرشماری را «ستون فقرات حکمرانی داده» توصیف کرد و با یادآوری اینکه آخرین سرشماری حضوری مربوط به سال ۱۳۹۵ بود، افزود: طبق قانون، سرشماری ۱۴۰۵ کاملاً مکان‌محور و بدون مراجعه حضوری سنتی خواهد بود. از ابتدای مهرماه سامانه ثبت‌نام آنلاین فعال می‌شود و تنها بخش کوچکی از جمعیت (حدود ۱۰ درصد) در فاز میدانی قرار خواهند گرفت.

پاپری‌زارعی با تبیین پیوند مستقیم آمار دقیق با اعتبارات استانی، تصریح کرد: توزیع منابع برای شهرداری‌ها و دهیاری‌ها و همچنین تعیین سرانه خدمات بهداشتی، آموزشی و زیرساختی، مستقیماً به نتایج این سرشماری وابسته است. برای مثال، در شهر صدرا شاهد شکافی عمیق میان آمار رسمی (۹۵ هزار نفر) و جمعیت واقعی (بیش از ۲۴۰ هزار نفر) هستیم که این عدم تطابق، کیفیت خدمات‌رسانی را تحت‌الشعاع قرار داده است.

او در پایان با اشاره به پیشرفت ۹۸ درصدی نقشه‌برداری استان، بر لزوم پایش مستمر تغییرات کاربری‌ها و توسعه‌های شهری تأکید کرد تا تصویری دقیق از سیمای جمعیتی فارس برای تصمیم‌گیران ملی و استانی ترسیم شود.

منبع: باشگاه خبرنگاران جوان