به گزارش خبرنگار سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، حجتالاسلام غفاریفر، عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم، روز گذشته در نشست تخصصی «بازخوانی دستاوردهای راهبردی ایران اسلامی در جنگ تحمیلی سوم» با اشاره به ضرورت برخورداری از نگاه راهبردی در تحلیل مسائل کشور اظهار کرد: بسیاری از تحلیلهایی که انجام میشود به دلیل نداشتن نگاه راهبردی، به هدر میرود. نگاه راهبردی به این معنا نیست که از مواضع اصلی خود دست بکشیم، بلکه به معنای آن است که آرمانها و اهداف خود را در کنار اقتضائات، امکانات، نیازها و شرایط زمانی و مکانی ببینیم.
وی با اشاره به سیره امام هادی(ع) افزود: در زندگی امام هادی(ع) نمونههایی وجود دارد که نشان میدهد چگونه باید با توجه به اقتضائات زمان و امکانات موجود عمل کرد. برخی از وکلای امام شهید شدند و درباره سرنوشت آنها روایتهای متفاوتی وجود داشت؛ چراکه شرایط به گونهای بود که نمیتوانستند اسرار را آشکار کنند. این مسئله نشان میدهد میان محافظهکاری و ترس، از یک سو، و داشتن آرمان، دیدن آینده و برخورداری از برنامه و نگاه راهبردی، از سوی دیگر، تفاوت جدی وجود دارد.
نگاه راهبردی و تجربه انتخابات ۱۳۷۶ عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم با اشاره به برخی تحولات سالهای نخست انقلاب و بعد از آن ادامه داد: از همان ابتدای انقلاب، بسیاری از مفاهیم و راهبردها مورد توجه قرار گرفت؛ برای نمونه، مسئله وحدت میان مسلمانان و موضوع هفته وحدت از جمله مواردی بود که مورد توجه قرار گرفت. حجت الاسلام غفاریفر با اشاره به انتخابات سال ۱۳۷۶ و فضای سیاسی آن دوره گفت: ما فضای دوم خرداد را از نزدیک درک کردیم. وقتی نتیجه انتخابات اعلام شد، من از مسیر انقلاب مأیوس نشدم، اما نگرانی بسیار زیادی داشتم.
حتی با خودم گفتم اگر خدا از ما بخواهد که برای انقلاب به زندان برویم یا کار دیگری انجام دهیم، آمادهایم. فضای آن زمان برای ما بسیار سنگین شده بود. وی با اشاره به مواضع رهبر معظم انقلاب در قبال دولت اصلاحات اظهار کرد: در آن مقطع نیز شاهد بودیم که رهبر معظم انقلاب تلاش کردند از ظرفیتهای موجود استفاده کنند. در همان دوره، رئیسجمهور وقت قبل از سخنرانی 150 دقیقه ای خود با رهبر معظم انقلاب آمد و ایشان گفتند که فقط یک سیلی در سخنرانی خود به آمریکا بزند و رهبری نیز پس از آن انتخابات در نماز جمعه از این اقدام تشکر کردند؛
نگاه راهبردی آن نیست که صرفاً بر اساس اینکه چه کسی با ما همراه یا مخالف است تصمیم بگیریم؛ بلکه باید ببینیم از ظرفیتهای موجود چگونه میتوان برای پیشبرد اهداف انقلاب استفاده کرد. نگاه راهبردی یعنی من معطوف به قله حرکت کنم، اما موانع را هم ببینم و داشتههایم را نیز بشناسم. اگر ۲۰ میلیون نفر در یک انتخابات به فردی رأی دادهاند، نباید این میزان رأی را صرفاً تهدید ببینیم؛ بلکه باید آن را به عنوان یک ظرفیت و داشته اجتماعی مورد توجه قرار دهیم و ببینیم چه بخشی از این ظرفیت را میتوان در خدمت اهداف انقلاب قرار داد.
نباید همه تحولات را صرفاً تهدید دید عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم با اشاره به برخی برداشتها از تحولات سیاسی کشور گفت: گاهی افرادی صرفاً بر اساس اینکه چه کسی رأی آورده یا چه کسی رأی نیاورده است، تحلیل میکنند و حتی درباره افراد حکم صادر میکنند. در حالی که نگاه راهبردی اقتضا میکند فراتر از این نگاههای مقطعی حرکت کنیم. من هدف و قله را میبینم، اما در کنار آن موانع، امکانات و داشتههایم را نیز میبینم. هنر نگاه راهبردی این است که آنچه در اختیار داریم، حتی اگر در ابتدا تهدید به نظر برسد، بتوانیم در جهت هدف به فرصت تبدیل کنیم.
جنگ تحمیلی سوم و ضرورت شناخت میدان وی با اشاره به جنگ تحمیلی سوم گفت: امروز باید این جنگ را نیز با همین نگاه راهبردی ببینیم. درباره دشمنی آمریکا با ایران تردیدی وجود ندارد و جنگ میان ما و آمریکا نیز موضوعی نیست که بتوان گفت برای همیشه تمام شده است. حتی اگر ما تمام ۱۸۰ شب درگیری را ادامه میدادیم و همه موشکهای خود را نیز به کار میبردیم، مسئله صرفاً با جنگ نظامی حل نمیشد. بعضیها اساس تقابل تمدنی و کشور را درست نمیفهمند. آمریکا فقط موشک نیست. اقتصاد آمریکا، فرهنگ آمریکا، اقتدار آمریکا، توان موشکی آمریکا و همه این ابعاد در کنار یکدیگر قرار دارند.
اگر اقتصاد، آمریکا ضربه ببیند ابعاد دیگر نیز ضربه می پذیرد. باید در همین مسیر حرکت کنیم و اگر مذاکره میکنیم نیز باید در همین مسیر باشد؛ یعنی هدف، وارد کردن ضربه مؤثر به توانمندیهای دشمن باشد. حجت الاسلام غفاریفر با اشاره به تجربه جنگ جهانی دوم اظهار کرد: اگر طرف مقابل ببیند که ما فقط به دنبال جنگ هستیم، ممکن است شرایط به گونهای رقم بخورد که ما در جایگاه ژاپن قرار بگیریم و دشمن خود را در جایگاه مظلوم قرار دهد. باید تاریخ جنگ جهانی دوم را مطالعه کرد و دید ژاپن چگونه به دلیل نوع رفتار خود در نهایت با ائتلاف گستردهای مواجه شد. ایران؛
مدیریتکننده صحنه جنگ وی یکی از دستاوردهای مهم جنگ تحمیلی سوم را نحوه مدیریت صحنه از سوی جمهوری اسلامی ایران دانست و گفت: ما در دهه اول انقلاب نیستیم؛ در دهه پنجم انقلاب قرار داریم. این تفاوت بسیار مهم است. در سفرهای خارجی رئیسجمهور نیز مشاهده میکنیم که نمایندگان کشورهای مختلف با نماینده جمهوری اسلامی ایران دیدار میکنند. آنها فقط یک فرد را نمیبینند، بلکه نماینده جمهوری اسلامی ایران را میبینند. ما نیز باید درک کنیم که در یک میدان پیچیده قرار داریم و باید با نگاه راهبردی در آن حرکت کنیم.
گامبهگام در پیچ تاریخی این استاد دانشگاه با اشاره به تعبیر «پیچ تاریخی» اظهار کرد: ما در این پیچ تاریخی گامبهگام جلو آمدهایم. برای نمونه، حوادث سال ۱۳۸۸ را باید هم از جنبه ایجابی و هم سلبی مورد بررسی قرار داد. ممکن است در بخش ایجابی نتوانسته باشیم همه ظرفیتهای آن مقطع را به دست آوریم، اما در بخش سلبی، دستاوردهای مهمی حاصل شد.
حجت الاسلام غفاریفر برای توضیح این موضوع به یک مثال اشاره کرد و گفت: اگر دو پهلوان در میدان با یکدیگر کشتی بگیرند و فردی نامردانه در جریان کشتی از پشت به قلب دیگری خنجر بزند و او را مسموم کند، ممکن است آن پهلوان ابتدا روی زمین بیفتد و دوباره بلند شود و در این حالت کسی که چنین ضربهای زده است، میداند چه کرده و حریفش که از این ضربه جان سالم به در برده هنوز ترسناک است و از ترس عواقب آن صحنه فرار میکند. این مثال نشان میدهد که گاهی آنچه در ظاهر شکست به نظر میرسد، در واقع میتواند آثار دیگری بر طرف مقابل داشته باشد.
وی افزود: از دوره دولت اصلاحات به بعد، برخی جریانها و افراد، آگاهانه یا ناآگاهانه، پیامهای منفی درباره کشور و توانمندیهای آن منتشر کردند. حتی در اواخر دولت آقای هاشمی نیز مسئله تنشزدایی مطرح شد و در دولت آقای خاتمی این موضوع به اوج رسید. در حالی که دشمن تلاش میکرد ما را به مسائلی سرگرم کند که از مسیر اصلی قدرتیابی کشور دور شویم. تقویت توانمندیهای کشور در کنار مناقشه هستهای عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم با اشاره به مسئله هستهای گفت: رهبر معظم انقلاب از ابتدا همه مسائل را صرفاً در مسئله هستهای خلاصه نمیکردند.
در شرایطی که به ظاهر دعوا بر سر مسئله هستهای بود، بخشهای مختلف توانمندی کشور در حال تقویت بود. در همان سالها موشک، پهپاد، توان الکترونیکی، دانشمندان دانشگاهها، دانشجویان، ارتش و سپاه تقویت شدند. حتی ساختارهای نظامی و انتظامی کشور نیز توسعه پیدا کرد. بسیاری از این تحولات به صورت آرام و تدریجی اتفاق افتاد و در کنار آن، ابعاد اقتصادی، سیاسی، امنیتی و منطقهای کشور نیز دنبال شد.
اهداف انقلاب و واقعیتهای میدان حجت الاسلام غفاریفر در جمعبندی سخنان خود با تأکید بر اینکه اهداف انقلاب نباید فراموش شود، اظهار کرد: در مدیریت جنگ و در این پیچ تاریخی، هدف ما مقابله با آمریکا و اسرائیل، توسعه اسلام در سراسر جهان، دستگیری از محرومان و ترویج فضیلتهاست. اما در مسیر رسیدن به این اهداف، باید با همین امکانات و نیروهایی که در اختیار داریم حرکت کنیم. نمیتوانیم در ذهن خود تصور کنیم که همه افراد ضعیف هستند و هیچ ظرفیتی ندارند؛ همانطور که نباید تصور کنیم همه قوی هستند و هیچ نقصی وجود ندارد.
واقعیت این است که ما باید با همین ظرفیت موجود حرکت کنیم. عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم با انتقاد از ایجاد انتظارات غیرواقعی در جامعه گفت: نباید انتظارات و نقدها را به گونهای در جامعه القا کنیم که مردم تصور کنند قرار است در کوتاهترین زمان همه مشکلات برطرف شود یا فردا همه منطقه را تغییر خواهیم داد. این با واقعیت میدان سازگار نیست. راهبرد یعنی من با همین امکانات در حال حرکت هستم و باید بر اساس همین واقعیتها تصمیم بگیرم. بنابراین انتظارات، نقدها و حمایتها از مدیریت صحنه باید با واقعیتهای موجود در میدان جنگ و کشور تناسب داشته باشد.
نقد، حمایت و دفاع باید با شناخت واقعیتها همراه باشد و در عین حال باید مراقب باشیم که تفرقه و تخریب به نفع دشمن تمام نشود.
منبع: رسانیوز
