شهریه‌ای که خانواده‌ها را از مدرسه غیردولتی پشیمان کرد

شهریه‌ای که خانواده‌ها را از مدرسه غیردولتی پشیمان کرد

11 شهریور 1405 – 09:57

اخبار فرهنگیان و مدارس

بسیاری از خانواده‌ها به‌دلیل شهریه سنگین مدرسه غیردولتی مایلند فرزند خود را به مدرسه دولتی برگردانند.

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، افزایش شهریه مدارس غیردولتی در حالی به دغدغه جدی خانواده‌ها تبدیل شده که برخی والدین از پرداخت سالانه 180 تا حتی 200 میلیون به بالا برای تحصیل یک فرزند خبر می‌دهند و همین موضوع باعث افزایش تقاضا برای بازگشت به مدارس دولتی شده است.

مدرسه غیردولتی برای بسیاری از خانواده‌ها اساساً باید یک انتخاب باشد برای برخورداری از آموزش باکیفیت‌تر، کلاس‌های خلوت‌تر، ساعات آموزشی بیشتر و رفتار مناسب‌تر با دانش‌آموز اما افزایش هزینه‌های زندگی و رشد شهریه مدارس غیردولتی این روند را به یک بار مالی سنگین تبدیل کرده است تا جایی که برخی والدین پس از چند سال پرداخت شهریه اکنون به دنبال بازگشت فرزندشان به مدارس دولتی عادی هستند.

در کنار این مسئله مجازی شدن بخش زیادی از سال تحصیلی در چند سال اخیر برخی خانواده‌ها را به این نتیجه رسانده که پرداخت هزینه سنگین مدارس غیردولتی به ازای آموزش مجازی معادله‌ای نابرابر است از همین رو بازگشت به مدارس دولتی به انتخاب برخی خانواده‌ها تبدیل شده است.

البته باید به این موضوع توجه داشت که برای همه خانواده‌ها ورود به مدرسه غیردولتی از ابتدا یک انتخاب کاملاً آزادانه نبود. برخی والدین می‌گویند که در زمان ثبت‌نام، فرزندشان به دلیل نمرات پایین، ضعف تحصیلی یا مشکلات رفتاری در بعضی مدارس دولتی عادی پذیرفته نشده یا تجربه نامناسبی از مدرسه دولتی داشته‌اند و همین مسئله آنها را به سمت مدارس غیردولتی کشانده است.

اکنون این خانواده‌ها در یک دوراهی دشوار قرار گرفته‌اند، از یک سو پرداخت سالانه صدها میلیون تومان برای تحصیل یک فرزند در شرایط اقتصادی فعلی برایشان دشوار شده و از سوی دیگر بازگشت به مدرسه دولتی عادی نیز به سادگی امکان‌پذیر نیست.

شهریه‌ هر سال سنگین‌تر

شهریه مدارس غیردولتی در سال‌های اخیر به یکی از دغدغه‌‌های جدی خانواده‌ها تبدیل شده است. در الگوی شهریه سال تحصیلی 1405-1406، حداقل شهریه برای دوره ابتدایی 20 میلیون تومان، متوسطه اول 22 میلیون تومان، متوسطه دوم 25 میلیون تومان و هنرستان‌های فنی‌وحرفه‌ای 28 میلیون تومان تعیین شده است. بر اساس اعلام آموزش‌وپرورش این مبالغ کف شهریه محسوب می‌شوند و مدارس مجاز به دریافت کمتر از این ارقام نیستند با این حال سقف شهریه مدارس اعلام نشده است.

البته شهریه مدارس بسته به مقطع تحصیلی، برنامه‌های آموزشی و فوق‌برنامه، امکانات و سایر شاخص‌های تعیین‌شده متفاوت است و در برخی مدارس به مراتب بالاتر می‌رود. در سال تحصیلی گذشته سقف شهریه رسمی اعلام‌شده برای برخی مدارس در متوسطه دوم به 145 میلیون تومان رسیده بود آن هم بدون هزینه‌هایی مانند سرویس، غذا، لباس فرم و برخی خدمات جانبی.

امسال نیز برخی خانواده‌ها از شهریه 180 میلیونی مدارس خبر می‌دهند در چنین شرایطی، پرداخت 180 یا 185 میلیون تومان برای یک سال تحصیلی آن هم برای خانواده‌ای با درآمد متوسط می‌تواند بخش قابل توجهی از درآمد سالانه خانواده را به خود اختصاص دهد.

از سوی دیگر خانواده‌ای که امروز توان پرداخت این رقم را دارد، نمی‌تواند مطمئن باشد سال آینده نیز همین میزان توان مالی را خواهد داشت. شهریه مدارس غیردولتی تنها هزینه یک‌ساله نیست. خانواده‌ای که فرزندش را از پایه ابتدایی تا پایان متوسطه در مدرسه غیردولتی نگه می‌دارد با هزینه‌ای مواجه است که طی 12 سال تحصیل بار مالی قابل توجهی ایجاد می‌کند و با افزایش سالانه شهریه این بار نیز سنگین‌تر می‌شود.

پدری که فرزندش اکنون در پایه نهم یکی از مدارس غیردولتی تحصیل می‌کند، از شهریه حدود 180 میلیون تومانی مدرسه برای سال تحصیلی جدید خبر می‌دهد که به گفته او تأمینش بسیار دشوار است.

او می‌گوید: اساساً قصد نداشته فرزندش را در مدرسه غیردولتی ثبت‌نام کند اما مدارس دولتی عادی به دلیل پایین بودن نمرات فرزندش از پذیرش او خودداری کرده‌اند. به گفته این پدر، در سال‌هایی که فرزندش در مدرسه دولتی تحصیل می‌کرد نیز با رفتار نامناسب برخی کادر مدرسه به ویژه مدیر و معاونان انضباطی مدرسه مواجه بوده و به جای حمایت از دانش‌آموزی که ضعف درسی داشت، احساس طردشدگی بیشتری به او منتقل شده و این تجربه آثار روحی نامطلوب برای فرزندشان به همراه داشته است.

اکنون همین خانواده برای ادامه تحصیل فرزندش با دو مسیر دشوار روبه‌رو است، پرداخت شهریه‌ای که توان تأمین آن را به سختی دارد یا بازگشت به مدرسه دولتی که تجربه قبلی و دشواری ثبت‌نام مجدد این مسیر را غیرممکن کرده است.

مادر دیگری نیز از شهریه 185 میلیون تومانی مدرسه غیردولتی فرزندش در پایه پنجم ابتدایی خبر می‌دهد و می‌گوید: به دلیل افزایش هزینه‌ها تصمیم گرفتیم فرزندش را به مدرسه دولتی عادی برگردانیم اما تاکنون با وجود تلاش‌های بسیار موفق به ثبت‌نام در مدرسه دولتی نشده‌ایم و اکثر مدارس می‌گویند ظرفیت خالی نداریم.

وضعیت این خانواده‌ها دو پرسش را مطرح می‌کند، آیا مدرسه غیردولتی برای همه خانواده‌هایی که فرزندشان در آن تحصیل می‌کند یک انتخاب از روی آگاهی و تمایل شخصی است یا بخشی از این خانواده‌ها به دلیل ضعف دسترسی به مدرسه دولتی مناسب ناچار به انتخاب آن شده‌اند؟

احمد محمودزاده رئیس سازمان مدارس غیردولتی با اشاره به سازوکار نظارت بر شهریه مدارس توضیح می‌دهد: به محض اینکه تأییدیه شهریه از سوی منطقه و استان صادر شود، اطلاعات آن در پنل مدیریتی سامانه قرار می‌گیرد و خانواده‌ها می‌توانند با کد یا نام مدرسه، شهریه مصوب را مشاهده کنند. اگر مدارس در همین چارچوب عمل کنند، مشکلی وجود ندارد اما در صورت دریافت مبالغ خارج از ضوابط، خانواده‌ها می‌توانند گزارش یا شکایت خود را ثبت کنند تا موضوع مورد رسیدگی قرار گیرد.

سرویس و غذا جزو شهریه نیست

یکی از ابهامات خانواده‌ها درباره هزینه‌هایی است که علاوه بر شهریه مدرسه از آنها دریافت می‌شود از سرویس و لباس گرفته تا غذا و برخی برنامه‌های جانبی؛ محمودزاده در این باره تأکید می‌کند که این هزینه‌ها ارتباطی با شهریه مدرسه و فوق‌برنامه‌ها ندارد و موضوعاتی مانند سرویس، لباس و غذا در چارچوب انجمن اولیا و مربیان بررسی و اجرا می‌شود البته بر میزان مبالغ دریافتی نظارت می‌شود.

مدرسه غیردولتی؛ پول بیشتر، خدمات بیشتر؟

دفاع از شهریه مدارس غیردولتی معمولاً با ارائه خدمات آموزشی و پرورشی بیشتر مرتبط است. آموزش‌وپرورش نیز در الگوی تعیین شهریه، شاخص‌هایی مانند دوره تحصیلی، سطح آموزشی و پرورشی، برنامه سال تحصیلی و فوق‌برنامه‌ها را در نظر می‌گیرد. مسئولان سازمان مدارس غیردولتی نیز تأکید کرده‌اند که بخشی از مدارس برنامه‌هایی فراتر از برنامه درسی رسمی مانند آموزش زبان‌های خارجی مختلف یا رشته‌های ورزشی تخصصی ارائه می‌کنند اما مسئله‌ای که خانواده‌ها مطرح می‌کنند تناسب میان مبلغ پرداختی و کیفیت خدمات ارائه شده است.

برخی از والدین معتقدند که تفاوت مدارس غیردولتی با مدارس دولتی عادی همیشه به اندازه اختلاف شهریه آنها نیست. در بسیاری از مدارس غیردولتی مهم‌ترین تفاوت محسوس برای خانواده‌ها، ساعات حضور طولانی‌تر دانش‌آموز، برنامه‌های فوق‌برنامه و کلاس‌های تابستانی است در حالی که از نظر ساختمان و فضای فیزیکی برخی مدارس غیردولتی در ساختمان‌های اجاره‌ای، قدیمی یا آپارتمان‌مانند فعالیت می‌کنند و الزاماً از امکانات فیزیکی قابل توجهی برخوردار نیستند.

حتی در حوزه نیروی انسانی نیز نمی‌توان به طور کلی ادعا کرد که معلمان مدارس غیردولتی از معلمان مدارس دولتی توانمندتر هستند. در بسیاری از مدارس دولتی، معلمان باسابقه و متخصصی فعالیت می‌کنند که کیفیت آموزشی آنها در مواردی حتی بالاتر است.

رضوان حکیم زاده معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش در این زمینه می‌گوید: "خانواده‌ها باید بدانند که تمام مدارس غیردولتی از مدارس دولتی بهتر نیستند! معلمان در مدارس دولتی در مقایسه با مدارس غیردولتی عادی، آموزش‌های بیشتری دیده‌اند و رشته‌های مرتبط دارند. معلمان مدارس دولتی عادی در کلاس‌هایی با 40 دانش‌آموز و حداقلی‌ترین امکانات، تلاش می‌کنند. خانواده‌ها باید بدانند که تمام مدارس غیردولتی از مدارس دولتی بهتر نیستند!"

بنابراین مسئله دیگر تنها گران بودن مدرسه غیردولتی نیست بلکه این پرسش مطرح است که خانواده در برابر پرداخت چنین مبالغی دقیقاً چه چیزی دریافت می‌کند و آیا این خدمات با هزینه پرداختی تناسب دارد؟

بیش از 70 درصد دانش‌آموزان غیردولتی؛ فرزندان کارمندان دولت

یک آمار قابل تأمل درباره ترکیب خانواده‌های استفاده‌کننده از مدارس غیردولتی از سوی مسئولان وزارت آموزش و پرورش مطرح شده آن هم اینکه بیش از 70 درصد دانش‌آموزان این مدارس، فرزندان کارمندان دولت هستند.

این آمار می‌تواند نشان دهد که تحصیل در مدارس غیردولتی الزاماً مختص خانواده‌های برخوردار و صاحبان درآمدهای بسیار بالا نیست و بخش قابل توجهی از خانواده‌های حقوق‌بگیر نیز فرزند خود را در مدارس غیردولتی ثبت‌نام کرده‌اند.

برای یک کارمند، پرداخت سالانه 180 میلیون تومان برای تحصیل یک فرزند به معنای اختصاص ماهانه حدود 15 میلیون تومان از بودجه خانواده است آن هم بدون محاسبه هزینه‌های سرویس، لباس، تغذیه، و… به همین دلیل افزایش شهریه مدارس غیردولتی مستقیماً با معیشت خانوار و قدرت خرید طبقه متوسط گره خورده است.

راه بازگشت به مدارس دولتی کجاست؟

بسیاری از خانواده‌هایی که دیگر توان پرداخت شهریه مدرسه غیردولتی را ندارند تمایل دارند تا فرزند خود را به مدرسه دولتی عادی برگردانند. چون در شرایطی که خانواده‌ها با افزایش هزینه مسکن، خوراک، درمان و سایر هزینه‌های ضروری زندگی مواجهند، هزینه تحصیل در مدارس غیردولتی یکی از نخستین هزینه‌هایی است که خانواده تلاش می‌کند از سبد خود حذف کند اما باید توجه داشت خانواده‌ای که چند سال قبل به دلیل ضعف خدمات یا دشواری پذیرش فرزندش در مدرسه دولتی عادی به ناچار به مدرسه غیردولتی رفته اکنون ممکن است توان پرداخت شهریه را نداشته باشد اما بازگشت فرزندش به مدرسه دولتی نیز با مانع مواجه است.

بنابراین برای خانواده‌هایی که هر ماه باید بخش قابل توجهی از درآمد خود را کنار بگذارند تا شهریه مدرسه فرزندشان تأمین شود، این سؤال مطرح است که اگر توان پرداخت شهریه سال آینده را نداشتند، راه بازگشت به مدرسه دولتی کجاست؟

منبع: خبرگزاری تسنیم