خبرگزاری آنا ـ حسین بوذری: در فضای نوین حاکم بر آموزش عالی کشور، دانشگاه آزاد اسلامی دیگر نه یک نهاد صرفاً آموزشی، بلکه پیشران توسعه و کانون حلِ مسئله در مقیاسهای منطقهای و ملی تعریف میشود. دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهینشهر درراستای تحقق این رسالت کلان، با اتخاذ رویکردی تلفیقی میان دانش آکادمیک و نیازهای کاربردی صنعت، مسیر گذار به دانشگاهی ارزشآفرین را با جدیت دنبال میکند.
این واحد دانشگاهی با تمرکز بر بهرهگیری از توانمندیهای بومی و ظرفیتهای صنعتی منطقه، در حال ترسیم نقشه راهی است که در آن، محصولات فناورانه تنها یک خروجی پژوهشی نیستند، بلکه پاسخهای دقیق به چالشهای زیرساختیِ صنعت محسوب میشوند. در حوزه فناوری و نوآوری، این مرکز علمی با شناسایی دقیق نیازمندیهای صنعتی همجوار، گامهای موثری برداشته است؛
توسعه و ساخت دستگاههای پیشرفته حکاکی لیزر ـ که در حوزههای استراتژیکی همچون اورهال تجهیزات پالایشگاهی کاربرد دارند و چشمانداز ورود به عرصه تجهیزات پزشکی را نیز ترسیم کردهاند ـ و همچنین طراحی و ساخت دستگاههای «مدیفایر» (Modifier) ویژه صنایع سنگبری در قطب صنعتی محمودآباد، نمونههایی از این همافزایی هدفمند است.
این دستاوردها که اکنون در قالب چهار محصول دانشبنیانِ شاخص و با تکیه بر فعالیت شرکتهای دانشبنیان مستقر در واحد شکل گرفتهاند، نهتنها زمینهساز ارتقای کیفیت تولیدهای صنعتی و افزایش قدرت رقابتپذیری آنها در بازارهای ملی و بینالمللی شدهاند، بلکه با نگاهی به ارزآوری و تقویتِ بنیه اقتصادی منطقه، بارقههای امید را برای توسعه صادرات غیرنفتی روشن کردهاند. در کنار این دستاوردهای سختافزاری و فناورانه، معماری نوین نظام آموزشی در دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهینشهر نیز بر مبنای همسوسازیِ مهارتها با مقتضیات بازار کار بازتعریف شده است.
از سوی دیگر دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهینشهر با تکیه بر بدنه علمی توانمند که تمامی اعضای هیئتعلمی آن را متخصصان دارای مدرک دکتری (PhD) تشکیل میدهند نهتنها در رشتههای فنی و مهندسی نظیر مکانیک، کامپیوتر، عمران و برق، بلکه در حوزههای هنر و علوم انسانی و مهارتی، مسیر توسعه کمّی و کیفی را هموار میبیند.
پیگیریِ برای ارتقای رشتههای موجود به مقاطع تحصیلات تکمیلی (کارشناسیارشد و دکتری) و تقاضا برای راهاندازی رشتههای میانرشتهای و کاربردی همچون «فیزیولوژی دام» که با توجه به مقتضیات بومی منطقه از تقاضای بالایی برخوردار است، نشاندهنده ارادهی این مجموعه برای پر کردن خلاءهای آموزشی و همگامی با فناوریهای نوین است. این تحولات همزمان در حوزه «صنعتیسازی دانش» و «تعالی آموزشی»، بیانگر چشماندازی است که در آن، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهینشهر با پشتوانه متخصصان خود، درصدد است تا در قامت یک زیستبوم نوآور ظاهر شود.
اگرچه مسیرِ پیشرو نیازمندِ تداومِ حمایتها و ایجاد زیرساختهای تکمیلی برای تقویتِ ساختار شرکتهای دانشبنیان است، اما آنچه امروز در این واحد دانشگاهی رخ میدهد، نویدبخشِ حرکتی است که آموزش را از حالتِ انفعالی به سویِ کنشگری فعال در عرصهی توسعه و فناوری سوق داده است؛ حرکتی که نتیجه آن، تربیت نیروی متخصصِ کارآمد و همافزایی با صنایع بومی در جهت تقویت اقتدارِ اقتصادی منطقه است. خبرنگار آنا درراستای پیشبرد پروژههای خبری و پژوهشی پیرامون نقشآفرینی مراکز علمی در توسعه پایدار، سلسله گفتوگوهایی با عنوان «هابهای فناوری دانشگاه آزاد؛
از کانونهای آموزش تا موتورهای محرک اقتصاد منطقهای» را در قالب پرونده خبری با مدیریت واحدهای دانشگاهی در استانهای مختلف پیش میبرد و هدف از این بررسی، واکاوی نقش «هابهای فناوری» و مراکز نوآوری در حل مسائل اقتصادی و صنعتی شهرستانها و همچنین میزان همافزایی میان دانشگاه، صنعت و دولت است.
در این راستا، گفتوگویی را با دکتر منصور فراهینی رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهینشهر انجام دادیم تا از چشماندازها، دستاوردها و چالشهای موجود در حوزه فناوری و اقتصاد دانشبنیان دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهینشهر و سهم این دانشگاه در حل مسائل استان اصفهان و شهرستان شاهینشهر آگاه شویم.
گپ و گفت آنا با فراهینی رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهینشهر در پی میآید: ظرفیتهای راهبردی و تعامل با صنایع منطقه آنا: هدف اصلی این گفتوگو تبیین سهم مراکز نوآوری و شرکتهای دانشبنیان در حل چالشهای شهرستان شاهینشهر و استان اصفهان است و با توجه به موقعیت جغرافیایی و صنعتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهینشهر، فعالیتهای شما در حوزه فناوری و هابهای علمی تا چه اندازه توانسته به حل مسائل اقتصادی استان اصفهان و شهرستان شاهینشهر کمک کند؟ فراهینی: بسماللهالرحمنالرحیم.
در پاسخ به پرسش شما باید اشاره کنم که دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهینشهر در موقعیت بسیار استراتژیکی قرار دارد و صنایع کلیدی متعددی ازجمله پالایشگاه و نیروگاه برق شهید منتظری در مجاورت این واحد دانشگاهی مستقر هستند و تقریباً تمامی صنایع اصلی در پیرامون دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهینشهر قرار دارند. با بهرهگیری از ظرفیتهای موجود و متخصصان برجستهای که در هیئت علمی ما حضور دارند، بهخصوص در رشتههای فنی و مهندسی، کشاورزی، دامپزشکی و علوم دامی، توانستهایم طرحهای بروندانشگاهی بسیار ارزشمندی را با این صنایع اجرایی کنیم.
این تعامل، علاوه بر رفع مشکلات فنی صنایع، برای دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهینشهر درآمدزاییهای شهریهای و غیرشهریهای به همراه داشته است. اگرچه ما یک واحد دانشگاهی کوچک با ۳۲ عضو هیئت علمی تماموقت هستیم، اما تلاش کردهایم در حد بضاعت و توان خود، بسیاری از معضلات موجود را پوشش دهیم و تعامل ما با صنعت، در حوزه پالایشگاه و نیروگاه شهید منتظر، بسیار مطلوب و پویا است. عملکرد مراکز رشد و شرکتهای دانشبنیان آنا: به تعامل با صنایع در حوزه زیرساختهای فناورانه اشاره کردید.
دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهینشهر چه تسهیلاتی در قالب مراکز رشد، سرای نوآوری یا شرکتهای دانشبنیان در اختیار نخبگان و کارآفرینان قرار میدهد و دستاوردهای ملموس این مراکز در زمینه تجاریسازی محصولات علمی چه بوده است؟
فراهینی: بله، در دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهینشهر دارای مرکز رشد هستیم، بهطوری که از زمان افتتاح مرکز رشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهینشهر در سال ۱۳۹۷ تاکنون، ما بیش از ۵۰ هسته و فناور فناور (تیمپایه) را در قالب واحدهای فناور و استارتآپ شامل دانشجویان، محققان و افراد خلّاق گرد هم آوردیم و حمایت کردیم و با ایدههای متنوع بهدنبال تجاریسازی فعالیتهای خود بودهاند و ما در تمامی مراحل از آنها حمایت کردهایم. تا به امروز، ما موفق به تولید چهار محصول دانشبنیان در حوزه فناوریهای پیشرفته (High-Tech) شدهایم.
این محصولات شامل تجهیزات تخصصی در صنعت پالایشگاهی ازجمله پمپها، گیربکسها و تجهیزات مربوط به پتروپالایشگاههاست. همچنین دستگاههای هایتک در حوزه لیزر و فوتونیک را تولید کردهایم که موفق به دانشبنیان کردن این دستگاهها شدهایم و در حوزه فرآوری سنگ نیز دستگاههای دانشبنیان تولید کردهایم و ثبت اختراع هم داشتهایم و تلاش ما این بوده که تیمهایی از سطح شهرستان شاهینشهر، استان اصفهان و حتی استانهای همجوار را جذب کنیم؛
تیمهایی که اکنون به مراحل پختگی رسیده و بهطور مستقل در حال فعالیت و کسب درآمد هستند و رسالت انجام نقش حمایتی و پشتیبانی از این تیمها بوده است. چالشها، نیازهای حمایتی و چشمانداز آینده آنا: چالشهای اصلی شما در مسیر گسترش اقتصاد دانشبنیان چیست و برای اینکه بتوانید شاهینشهر را به یک قطب فناور تبدیل کنید، به چه حمایتهایی نیاز دارید؟ فراهینی: بله، کاملاً درست است.
تحقق کامل «اقتصاد دانشبنیان» به معنای واقعی کلمه در دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهینشهر مستلزم حمایتهای گستردهتر نهادهای مربوطه است تا بتوانیم فعالیتهای خود را در قالب «سرای نوآوری» گسترش دهیم. باید توجه داشت که ما در مجاورت شهر بسیار جوان و خلّاقی با جمعیت حدود ۲۵۰ هزار نفر مستقر هستیم که قشر جوان این شهر، بسیار خلّاق و پتانسیلدار است. ما بهلحاظ موقعیت فیزیکی و سختافزاری، به شدت نیازمند حمایتهای زیربنایی هستیم تا بتوانیم این پتانسیلها را به مرحله شکوفایی نهایی برسانیم.
اگر این حمایتها صورت گیرد، قطعاً میتوانیم خروجیهای بسیار بهتری داشته باشیم، به اقتصاد کشور کمک کنیم و شهرستان شاهینشهر را به یکی از پیشروهای کشور در حوزه فناوری تبدیل نماییم. قراردادهای بروندانشگاهی و حل مسائل مدیریتی و تجاری آنا: در زمینه قراردادهای بروندانشگاهی، فراتر از تولیدهای صنعتی، آیا دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهینشهر در سایر حوزهها نظیر فناوری اطلاعات، خدمات مدیریتی یا تحلیلهای بازرگانی نیز با صنایع همکاری داشته است؟ فراهینی: قطعاً.
ما در زمینه قراردادهای بروندانشگاهی، با تکیه بر تخصص هیئت علمی خود، چالشهای صنایع را عارضهیابی و حل میکنیم و این قراردادها در قالب تعامل میان دانشگاه و مجریان (اعضای هیئت علمی) منعقد و اجرا میشوند. حوزه فعالیتهای ما بسیار متنوع است؛ از حوزه ساخت و تولید تا فناوری اطلاعات و حوزههای خدماتی نظیر مدیریت و حسابداری.
ما حتی قراردادهای موفقی با شرکتهای بازرگانی برند در استان اصفهان داشتهایم که در زمینههایی همچون «افزایش فروش مشتریان»، «تحلیل رقبا» و سایر فرآیندهای تجاری به آنها کمک کردهایم و خروجی این همکاریها بسیار مطلوب بوده و توانستهایم با بررسی دقیق مسائل، نتایج مثبتی را برای این شرکتها به ارمغان آوریم. از تولیدات هایتک تا توسعه رشتههای کاربردی؛
محصولات فناورانه و نقشآفرینی در حل مسائل صنعتی آنا: با توجه به توضیحاتی که درخصوص تعامل با صنعت دادید، میخواستیم درباره جزئیات محصولات فناورانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهینشهر و تأثیر عملیاتی آنها در حل مسائل شهرستان شاهینشهر و یاری به دولت در این حوزه بیشتر بدانیم. فراهینی: درخصوص محصولات، باید به دو حوزه شاخص اشاره کنم که در حال حاضر در اولویت ما هستند. دستگاه حکاکی لیزر، یکی از این محصولات است که در تمامی صنایع کاربرد دارد؛
از فرآیندهای مرتبط با اورهال (بازسازی) تجهیزات پتروپالایشگاهی تا حکاکی بر روی انواع فلزات که برای اهداف بازاریابی، بازرگانی و تبلیغات بسیار حائز اهمیت است. این دستگاه هماکنون در مراحل توسعهای قرار دارد و ظرفیت ورود به حوزههای حساستر مانند تجهیزات پزشکی را نیز دارد. در حوزه دیگر، ما دستگاه «مولتیوایر» و برش سنگ را داریم و با توجه به اینکه در مجاورت شهرک صنعتی محمودآباد – که قطب اصلی صنایع سنگ استان اصفهان است – قرار داریم، این دستگاه مستقیماً به حل مسئله سنگبریهای فعال در سطح شهرستان شاهینشهر کمک میکند.
این محصول به تولیدکنندگان امکان میدهد محصولات خود را با کیفیتی بسیار بالا تولید و عرضه کنند که نهتنها در سطح کشور، بلکه در بازارهای بینالمللی نیز توان رقابتی داشته باشد که این امر در نهایت منجر به ارزآوری برای کشور خواهد شد. آنا: در حال حاضر دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهینشهر چه تعداد شرکت دانشبنیان فعال دارد و وضعیت سرای نوآوری در این واحد دانشگاهی چگونه است؟ فراهینی: در حال حاضر، ما سه شرکت دانشبنیان مستقر در دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهینشهر داریم؛
باید تأکید کنم که ما چهار محصول دانشبنیان شاخص را نیز در مرکز رشد خود به مرحله تولید رساندهایم که دستاورد بسیار ارزشمندی محسوب میشود. رشتههای کاربردی و توسعه ظرفیتهای آموزشی آنا: با توجه به نیازهای بومی شهرستان شاهینشهر، درخصوص رشتههای تحصیلی موجود و برنامههای آینده دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهینشهر برای افزودن رشتههای کاربردی (بهخصوص در حوزههایی همچون هوش مصنوعی یا رشتههای متناسب با مقتضیات صنعتی منطقه) توضیح دهید. آیا برنامهای برای توسعه مقاطع تکمیلی دارید؟
فراهینی: در دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهینشهر، ما رشتههای فنی و مهندسی متنوعی ازجمله مهندسی مکانیک، مهندسی کامپیوتر، مهندسی عمران، مهندسی برق و همچنین رشته مهارتی دامپزشکی را داریم. علاوه بر این در حوزههای علوم انسانی و هنر، رشتههای گرافیک و حسابداری (تا مقطع کارشناسی ارشد) فعال هستند. درخصوص برنامههای توسعهای باید بگویم که پیگیر ارتقای رشتههای موجود به مقاطع کارشناسیارشد و دکتری و همچنین افزودن رشتههای جدید با رویکرد مهارتی هستیم.
در همین راستا، درخواست رسمی خود را برای اخذ مجوز رشته «فیزیولوژی دام» در مقطع کارشناسیارشد به دانشگاه آزاد اسلامی استان اصفهان ارسال کردهایم؛ چراکه این رشته در منطقه تقاضای بسیار مطلوبی دارد. همچنین برای مقاطع کارشناسیارشد رشتههای مکانیک و عمران نیز درخواستهایی ارائه دادهایم و در حال حاضر، ما در این دو رشته مقاطع کاردانی و کارشناسی را داریم و با توجه به اینکه تمامی اعضای هیئت علمی ما دارای مدرک دکتری (PhD) و استادیار هستند، از توان علمی کافی برای ارتقای رشتهها برخورداریم.
در حال حاضر منتظر هستیم تا براساس رایزنیهای انجام شده، فرآیند جابجایی و توسعه رشتهها محقق شود.
منبع: آنا