به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، نخستین دوره «جایزه جهانی دیپلماسی فرهنگی و عمومی» با هدف شناسایی، معرفی و حمایت از روایتگران مؤثر ایران در عرصه بینالملل امروز برگزار شد. حسین سیمایی صراف در این مراسم با اشاره به مأموریتهای رایزنان فرهنگی اظهار کرد: اگر از یک رایزن فرهنگی درباره مهمترین مأموریت او سؤال کنیم، معمولاً از معرفی ایران، برگزاری هفتههای فرهنگی، نمایشگاهها، نشستها، ترجمه کتاب و معرفی هنر و تمدن ایرانی سخن میگوید که همه این اقدامات لازم است؛ اما امروز مسئله اصلی، نحوه شناخت جهان از ایران است.
وی افزود: به همین دلیل باید مأموریت رایزنیهای فرهنگی را بازتعریف کنیم. رایزن فرهنگی فقط مأمور معرفی ایران نیست، بلکه مأمور ساختن رابطهای جدید میان ایران و جوامع دیگر است. وزیر علوم با بیان اینکه در شرایط دشوار، دیپلماسی فرهنگی باید به دیپلماسی اجتماعی تبدیل شود، گفت: در گذشته دیپلماسی فرهنگی تا حد زیادی بر نمایش داشتههای یک کشور استوار بود؛ اینکه چه شاعران، نویسندگان، تمدن، میراث و کتابهایی داریم، اما تجربه نهادهای پیشرو در روابط فرهنگی نشان میدهد اثر پایدارتر نه در نمایش میراث، بلکه در ایجاد رابطه، اعتماد و تعامل متقابل شکل میگیرد.
سیمایی ادامه داد: اگر یک استاد ایرانی و یک استاد خارجی چند سال با یکدیگر ارتباط کاری داشته باشند، دانشجو تربیت کنند، مقاله بنویسند و پروژه مشترک انجام دهند، چیزی بسیار عمیقتر از یک برنامه فرهنگی ساخته میشود و آن «اعتماد» است؛ اعتمادی که مهمترین زیرساخت دیپلماسی در روزهای دشوار است. وی تأکید کرد: باید ببینیم در طول یک سال چند رابطه پایدار ساختهایم؛
چند استاد، هنرمند، روزنامهنگار، دانشجو، کارآفرین و شخصیت اجتماعی در جامعه میزبان به ایران متصل شدهاند و چند نفر در جامعه میزبان پیدا کردهایم که وقتی درباره ایران صحبت میشود، ایران را به درستی میشناسند. وزیر علوم با تأکید بر ضرورت ارتباط با ایرانیان خارج از کشور اظهار کرد: پیش از آنکه بخواهیم با جهان رابطه بسازیم، باید بتوانیم با جامعه ایرانی خودمان ارتباط برقرار کنیم؛ بهویژه با آن دسته از ایرانیانی که میتوان از آنان به عنوان «ایرانیان خاکستری» یاد کرد.
وی افزود: ممکن است این افراد منتقد باشند، از سیاست رسمی ناراضی باشند، تجربه مهاجرت تلخی داشته باشند یا با بخشهایی از نظام سیاسی اختلاف نظر داشته باشند، اما با ایران دشمن نشدهاند. همه این ایرانیان، ایرانی هستند و باید عزیزشان داشت. سیمایی تصریح کرد: تفکیک میان تعلق ملی و تعلقات سیاسی بسیار مهم است. اگر هر منتقد را دشمن و هر فرد فاصلهگرفته را بیگانه تلقی کنیم، بخش بزرگی از سرمایه انسانی و عاطفی ایران را از دایره «ما ایرانیان» خارج کردهایم.
وی با اشاره به نقش ایرانیان خارج از کشور در ایجاد ارتباط میان ایران و جهان گفت: بسیاری از ایرانیانی که میتوانند نقش پل را ایفا کنند، باید احساس کنند فضای امن و محترمانهای برای این نقش وجود دارد. وزیر علوم در ادامه با تشریح مفهوم دیپلماسی اجتماعی گفت: دیپلماسی سنتی دولت با دولت است، دیپلماسی عمومی دولت با جامعه است، اما دیپلماسی اجتماعی یک گام جلوتر میرود و بر ارتباط جامعه با جامعه تأکید دارد؛ دانشگاه ایرانی با دانشگاه خارجی، هنرمند ایرانی با هنرمند خارجی و جوان ایرانی با جوان خارجی.
سیمایی افزود: در این الگو، دولت قرار نیست صاحب تمام ارتباطات باشد، بلکه باید زیرساخت این ارتباطات را فراهم کند. وی سه سرمایه اصلی مورد نیاز رایزنان فرهنگی را «شناخت، اعتماد و رابطه» عنوان کرد و گفت: شناخت یعنی دیگران ایران را درستتر بشناسند؛ بنابراین باید روایتگر درست باشیم. اعتماد یعنی هنگام اختلاف، رابطه را قطع نکنیم و رابطه نیز یعنی هنگامی که سیاست رسمی با دشواری مواجه شد، هنوز پلهایی وجود داشته باشد که بتوان از طریق آنها عبور کرد.
وزیر علوم خاطرنشان کرد: هنر دیپلماسی فرهنگی این است که وقتی دو طرف با یکدیگر اختلاف دارند، پل همچنان سر جای خود باقی بماند. مأموریت نسل جدید رایزنان فرهنگی این است که ایران را فقط به جهان معرفی نکنند، بلکه ایرانیان را دوباره به یکدیگر و ایران را دوباره به جهان متصل کنند. سیمایی با اشاره به همکاری میان سفرا، رایزنان علمی و فرهنگی گفت: ارتباط و تعامل میان مجموعه سفرا و رایزنان فرهنگی بسیار مهم است و در جاهایی که رایزن علمی حضور ندارد، رایزن فرهنگی میتواند بخشی از این نقش را ایفا کند.
وی افزود: در مواردی رایزنان فرهنگی توانستهاند به عنوان پل ارتباطی میان جوانان و دانشجویان خارجی با دانشگاهیان ایرانی عمل کنند و این ارتباطات را با صمیمیت و دلسوزی شکل دهند.
منبع: خبرگزاری صدا و سیما
