، حسین سیمایی در اختتامیه چهلمین همایش بینالمللی وحدت اسلامی، با تبریک میلاد خجسته حضرت ختمی مرتبت رسول اکرم(ص) و میلاد امام صادق(ع)، اظهار کرد: همچنان سوگوار بزرگترین منادی وحدت قرن حاضر هستیم که به دست عوامل تفرقه آمریکا و رژیم صهیونیستی به شهادت رسید هستیم همچنین از پیام راهگشای مقام معظم رهبری سپاسگزاریم. وی با اشاره به پرسشی درباره امکانپذیری وحدت با وجود اندیشههای متفاوت و متکثر مذاهب و ادیان گوناگون، گفت: چگونه با وجود اندیشههای متفاوت و متکثر مذاهب و ادیان گوناگون، وحدت امکانپذیر است؟ مگر تکویناً ممکن است وحدت وجود داشته باشد؟
آیا ما حرکتی برخلاف طبیعت انتظار داریم که رخ دهد و محقق شود؟ وزیر علوم ادامه داد: اشکال اساسی که در این نقد وجود دارد، این است که وحدت را با شباهت یکسان میپندارند. تاریخ مسلمانان نشان داده است که بخش عمدهای از این تاریخ، فرهنگ تکصدایی نبوده است. سیمایی افزود: در این تاریخ، مذاهب کلامی گوناگون، از جمله اشعری، اعتزالی و عدلیه، مذاهب گوناگون فقهی، از جمله حنبلی، شافعی، مالکی، حنفی و جعفری و مکاتب مختلف تفسیری وجود داشته و همه فرهنگ مدارا و تحمل داشتهاند.
وی با بیان اینکه بخش بزرگی از تاریخ اسلام حاکی از مدارای بین فرهنگها است، اظهار کرد: حتی ادیان در مقابل ادیان یهودیت، مسیحیت و سایر اقلیتهای دینی متحمل و مدارا بودهاند. وزیر علوم با اشاره به دیدگاه توماس باور، اسلامشناس معاصر غربی، گفت: او این موضوع را بسیار تئوریزه کرده و بهخوبی توضیح داده است. این مفهوم در تاریخ تمدن اسلامی وجود داشته و او معتقد است مسلمانان از فرهنگ چندصدایی یا فرهنگ چندمعنایی برخوردار بودند. حقتئوری ایشان «امبیگوییتی» است؛ ابهام، تنوع و تکثر.
سیمایی ادامه داد: او میگوید مسلمانان عموماً اهل مدارا بودند و این ورود خشن مدرنیته به جهان اسلام بود که طردگرایی و خشونت را بازتولید کرد و به تعصب دامن زد؛ کاری که امروز شبکههای اجتماعی و الگوریتمهای هوش مصنوعی درصدد هستند دوباره تکصدایی و یکسانانگاری و پایمال کردن خردهفرهنگها، تنوعها و تکثرها را ترویج کنند. وی با بیان اینکه قرآن کریم تکوین و تشریعش مطابق با تکوین است، گفت: قرآن کریم فرموده است که صرف دیگر بودن، دلیل بر نفی و طرد و دلیل بر جهاد نیست و دلیل بر قتال نیست؛ عداوت و دشمنی عامل و موجه قتال و جهاد میشود.
وزیر علوم تأکید کرد: پس افتخار کنیم به فرهنگ اسلام و به تاریخ پرافتخار تمدن اسلامی که قرنها با مدارا، تحمل و منطق بین مذاهب، بین ادیان و بین فرهنگهای گوناگون وحدت ایجاد کرد. سیمایی با اشاره به آیهای از قرآن کریم گفت: تفاوت به منزله حذف و طرد و بداخلاقی نیست. وی در پایان گفت: پاسخ قرآن به این اختلافها شباهتسازی نیست. جامعهای که از تفاوت میترسد، دست به اجبار میزند. یک فرهنگ بالغ، فرهنگی نیست که در آن اختلاف وجود ندارد؛ فرهنگی است که میداند با اختلاف چگونه زندگی کند و آن را دستمایه نزاع و دشمنی قرار ندهد.
مسئله این است که باید اخلاق مواجهه با تفاوتها را بیاموزیم وگرنه تفاوتها قابل انکار نیست.
منبع: خبرگزاری موج
