آرمان عبدوس دکترای حرفهای دامپزشکی در یادداشتی برای خبرگزاری آنا نوشت: در سالهای اخیر، رژیمهای غذایی بر پایه گوشت خام در میان صاحبان سگ و گربه محبوبیت زیادی پیدا کردهاند. بسیاری از طرفداران این رژیمها از طبیعی بودن غذا، بهبود کیفیت مدفوع، درخشندگی پوست و مو یا اشتهای بیشتر حیوان صحبت میکنند. اما از نگاه میکروبشناسی و مفهوم «سلامت یکپارچه»، پرسش مهم دیگری مطرح میشود: وقتی ماده غذایی مرحله حرارتی برای از بین بردن عوامل بیماریزا را پشت سر نمیگذارد، چه خطری برای خود حیوان و انسانی که با او زندگی میکند ایجاد میشود؟
پاسخ به این پرسش را میتوان در نتایج یک مطالعه تازه جستوجو کرد که در ژوئیه ۲۰۲۶ در نشریه Translational Food Sciences منتشر شد. در این پژوهش، ۶۰ محصول غذای خام سگ از هشت تولیدکننده در بریتانیا بررسی شد. بر اساس معیارهای میکروبی که پژوهشگران در نظر گرفته بودند، تنها ۳۲ درصد از نمونهها در محدوده قابل قبول قرار گرفتند. در ۱۵ درصد از محصولات، باکتری Salmonella enterica شناسایی شد؛ باکتریای که میتواند در انسان و حیوان عفونت گوارشی ایجاد کند. همچنین Bacillus cereus در ۱۲ درصد و Clostridium perfringens در ۷ درصد از نمونهها یافت شد.
البته این مطالعه در بریتانیا انجام شده و نمیتوان نتایج درصدی آن را بهطور مستقیم به محصولات موجود در ایران تعمیم داد. با این حال، یک اصل میکروبیولوژیک مرز جغرافیایی نمیشناسد: حذف مرحله پخت یا پاستوریزاسیون، در واقع یکی از مهمترین سدهای دفاعی در برابر عوامل بیماریزا را از میان برمیدارد. وقتی غذا حرارت نمیبیند، هر آلودگی که در ماده اولیه وجود داشته باشد، بدون مانع وارد بدن حیوان و سپس محیط خانه میشود. اما نگرانی فقط به Salmonella محدود نمیشود.
پژوهش دیگری که در همان ماه در نشریه Clinical Microbiology and Infection منتشر شد، با استفاده از تعیین توالی ژنومی، باکتریهای E. coli مقاوم به آنتیبیوتیک را در گوشت خام و غذای خام سگ با نمونههای عامل عفونتهای ادراری و خونی در انسان مقایسه کرد. نتایج این بررسی برخی شباهتهای ژنتیکی را نشان داد، هرچند خود پژوهشگران بهصراحت تأکید کردند که از این شباهتها نمیتوان بهتنهایی نتیجه گرفت که انتقال مستقیم از غذا به انسان رخ داده یا میزان خطر برای سلامت عمومی چقدر است.
پیام اصلی آنها بیشتر ضرورت ورود غذای خام به سیستمهای پایش و نظارت در چارچوب سلامت یکپارچه بود. در سال ۲۰۲۶، یک عامل دیگر نیز این بحث را جدیتر کرد: ویروس آنفلوانزای پرندگان H۵N۱. مرکز کنترل و پیشگیری بیماریهای آمریکا گزارشی منتشر کرد که در آن ۱۹ گربه پس از مصرف شیر خام پاستوریزه نشده، گوشت خام یا غذای خام تجاری به این ویروس مبتلا شده بودند. در بررسی افرادی که با این گربهها در تماس بودند، یک دامپزشک بدون علامت نیز شواهد سرولوژیک عفونت با H۵N۱ داشت. این یافته به این معنا نیست که هر بسته غذای خام حاوی آنفلوانزای پرندگان است؛
اما نشان میدهد که اگر ماده اولیه آلوده باشد، محصول خام میتواند ویروس یا باکتری را بدون عبور از مرحله مؤثر غیرفعالسازی، وارد خانه کند. نکته مهم این است که بحث تغذیه باید از بحث ایمنی میکروبی جدا شود. ممکن است صاحب حیوان درباره ترکیب مواد مغذی یک رژیم غذایی نظر مثبتی داشته باشد و حتی آن رژیم از نظر تغذیهای متعادل طراحی شده باشد، اما اگر آلودگی میکروبی در آن وجود داشته باشد، همچنان میتواند برای حیوان و خانواده خطرآفرین باشد. این خطر برای برخی خانوادهها اهمیت بیشتری دارد؛
از جمله خانههایی که کودک خردسال، سالمند، زن باردار یا فرد دچار نقص ایمنی در آنها زندگی میکند. همچنین باید در نظر داشت که سگ یا گربه ممکن است بدون نشان دادن علائم شدید، برخی باکتریها را از طریق مدفوع دفع کند و آلودگی به سطوح آشپزخانه، ظرف غذا یا دست انسان منتقل شود. راهحل این موضوع، جنگ میان طرفداران غذای خشک و غذای خام نیست. مسئله اصلی تصمیمگیری آگاهانه است. استفاده از رژیم متعادل تحت نظر دامپزشک، پرهیز از مصرف شیر غیرپاستوریزه و گوشت خام، جلوگیری از آلودگی متقاطع در آشپزخانه و شستوشوی دقیق دستها و ظروف از جمله اقدامات منطقی و مؤثر هستند.
از نگاه سلامت واحد، ظرف غذای سگ یا گربه فقط به تغذیه حیوان محدود نمیشود بلکه گاهی میتواند نقطه اتصال سلامت حیوان، انسان از طریقزنجیره غذایی باشد.
منبع: آنا
