برخی از کشورهای مهم عضو، اعم از اعضای اصلی و ناظر مانند ایران، چین و روسیه دغدغه و مشکل مشترکی دارند. با این وجود، برخی از کشورها دچار کندی و تردید بوده و نسبت به اقدام ملموس در جهت ایجاد یک واحد پول مستقل برای مقابله با سلطه دلار، نوعی هراس دارند. یکی از راهکارهای مؤثرتر شدن پیمان شانگهای در تحقق اهداف خود و مقابله با یکجانبهگرایی ایالات متحده آمریکا، ایجاد یک واحد پول مشترک است؛ دقیقا مشابه اقدامی که اتحادیه اروپا در تقابل با دلار انجام داد و ارز یورو را خلق کرد.
بنابراین، اگر پیمان شانگهای بخواهد نقش اصلی و تأثیرگذار خود را به منصه ظهور برساند، یکی از مهمترین و نخستین گامهای بنیادین، خلق واحد پولی مشترک بهمنظور کاهش سلطه دلار خواهد بود. متأسفانه در حال حاضر روند اقدامات به قدری کند است که حتی آمریکا از دلار بهعنوان ابزاری برای اعمال تحریم علیه برخی کشورها استفاده میکند.
در صورتی که تنوع در واحدهای پولی ایجاد شود و ارتباطات پولی و مالی دوجانبه، سهجانبه و چندجانبه در قالب اتحادیه شکل گیرد، آمریکا مجبور خواهد شد برای حفظ موقعیت دلار خود، تسهیلاتی ایجاد کند، اما از آنجا که پیمانهایی نظیر شانگهای سرعت عمل لازم را به خرج نمیدهند، همچنان شاهد سیطره و سروری دلار در این عرصه هستیم. با توجه به ظرفیت پیمان شانگهای و پوشش جمعیت و جغرافیای بسیار گسترده آن، در صورت تقویت سریعتر این پیمان، امکان خنثیسازی تحریمهای آمریکا و ایجاد رونق در اقتصاد جهانی بهطور مؤثری فراهم خواهد شد.
در این میان، حضور جمهوری اسلامی ایران در پیمان شانگهای از دو جهت حائز اهمیت و مغتنم است۱ -نخست آنکه ایران تحت تحریمهای آمریکا قرار دارد؛ لذا همین سطح از ارتباطات با سازمان شانگهای، تا حدودی از بار تحریمهای آمریکا میکاهد و مانع از تحقق وعدهها و فشارهای آمریکا علیه ایران میشود. در واقع، آمریکا آرزوی منزوی کردن ایران را به گور خواهد برد، چرا که سازمان مهمی همچون شانگهای یکی از عرصههای کلیدی مانور اقتصادی و ارتباطات بینالمللی جمهوری اسلامی ایران محسوب میشود و اهداف آمریکا را ناکام میگذارد.
۲ -دومین جنبه اهمیت حضور ایران این است که کشور ما باور و اعتقاد راسخی به این مسیر داشته و آن را راهکاری مؤثر برای برونرفت از مشکلات میداند؛ از این رو میتواند در رایزنی، تشویق و ایجاد تحرک در سایر اعضا برای توسعه و تقویت سازمان شانگهای نقشی اثرگذار ایفا کند. طبیعتا چشمانداز پیشروی پیمان شانگهای، افول روزافزون سلطه اقتصادی آمریکا و متحدانش و نیز تضعیف سیطره دلار است. این امر چشماندازهای بسیار امیدبخش، دلگرمکننده و قابل توجهی را برای اقتصاد و روابط بینالمللی اقتصادی کشورمان رقم میزند.
در واقع حضور ایران در چنین مجامعی دقیقا نقطه مقابل خواسته آمریکا مبنی بر انزوای اقتصادی ایران قرار دارد. در حقیقت، حضور ایران در پیمان شانگهای به معنای فرو ریختن کاخ آرزوهای تحریم جهانی ایران و شکست نقشهها و تلاشهای آمریکا در تحریم جمهوری اسلامی است و قطعا در آینده نیز شاهد شکستهای پیاپی آمریکا در این زمینه خواهیم بود.
منبع: جام جم آنلاین
