به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، حجتالاسلام حامد کاشانی، پژوهشگر و سخنران برجسته حوزه دین، به مناسبت هفدهم ربیعالاول و همزمانی میلاد پیامبر اکرم (ص) و امام جعفر صادق (ع)، در سخنرانی خود به تبیین دو ویژگی برجسته مکتب تشیع پرداخت.
وی با اشاره به هزینهکرد بینظیر اسلام برای هدایت انسانها – فراتر از سرمایهگذاریهای فرهنگی غرب – و نیز نقش بیبدیل امام صادق (ع) در بنیانگذاری استقلال علمی شیعه، تأکید کرد: این مکتب، هم در عرصه عمل، جان عزیزترین بندگان خدا را فدای نجات دیگران میکند و هم در عرصه علم، چنان غنی است که پس از قرنها، هیچ نیازی به دیگر مذاهب ندارد. منطق اسلام؛
هزینهای به قیمت جانها، نه پولها حجتالاسلام کاشانی در ابتدای سخنان خود، با مقایسه سرمایهگذاری فرهنگی غرب و اسلام، گفت: «شنیدید که گاهی میگویند غربیها برای امور فرهنگی – حالا کار ندارم که فرهنگشان ضد فرهنگ است – فیلم میسازند با بودجهای ۲۰۰ میلیون دلاری. راست هم میگویند؛ آنها خیلی خرج میکنند. اما وقتی به اسلام نگاه میکنی، میبینی هیچ آیین و مکتبی – چه مادی و چه غیرمادی – به اندازه پیغمبر (ص) برای هدایت مردم هزینه نکرده است. نه با پول، که با جان و خون.» سپر قرار دادن امیرالمؤمنین (ع)؛
وارونه منطق دنیا این پژوهشگر حوزه دین در ادامه با اشاره به تفاوت بنیادین منطق اسلام با منطق دنیا تصریح کرد: «در همه جای دنیا، بادیگاردها را فدای شخصیتهای سیاسی میکنند؛ وقتی خطر زیاد میشود، محافظین را جلو میاندازند تا از آن شخصیت محافظت کنند. اما پیغمبر (ص) برعکس عمل کرد. ایشان امیرالمؤمنین (ع) را سپر مردم قرار داد. کدام یک از آن مردم، قیمتش با کفش امیرالمؤمنین قابل قیاس است؟ اما پیغمبر این کار را کرد؛ چون منطق اسلام، منطق تربیت انسانهاست.» منطق مادر؛
بیمحابا برای نجات دیگری کاشانی در تبیین این منطق، مثال مادر را چنین بیان کرد: «در منطق اسلام، کاری میکنند که یک مادر انجام میدهد. مادری که بچهاش در آب بیفتد، نمیگوید "خب، من از این مهمتر هستم". اصلاً به این چیزها فکر نمیکند. محض اینکه میبیند بچه در آب افتاده – حتی اگر خودش شنا بلد نباشد – خودش را پرت میکند در آب تا بچه را نجات دهد. این منطق اسلام است.
منطق فدا شدن برای دیگری، بدون محاسبهگری.» امام حسین (ع) فدای هدایت انسانها شد وی با اشاره به شبههای رایج درباره فلسفه قیام عاشورا افزود:«خیلی وقتها این بحث مطرح میشود که امام حسین (ع) فدای چه شد؟ یکی میگوید فدای نماز شد. یکی دیگر میگوید بیخود کردید؛ امام حسین از نماز بالاتر است. آقا! امام حسین (ع) فدای هدایت انسانها شد. مگر امام حسین پایینتر از بقیه انسانهاست که فدا شد؟ نخیر. این مکتب برای هدایت انسانها سنگینترین هزینه را میدهد. سنگینتر از پول، سنگینتر از هر سرمایه مادی. هزینهای به قیمت جانهای عزیزترین بندگان خدا.» امام صادق (ع)؛
بنیانگذار استقلال علمی تشیع حجتالاسلام کاشانی در ادامه سخنرانی خود، به نقش بیبدیل امام جعفر صادق (ع) در ماندگاری مکتب تشیع پرداخت و گفت: «شیعه جعفری، حرفهای جدیدی نسبت به کلمات رسول خداوند (ص) و اهل بیت (ع) ارائه داده است. حضرت امام جعفر صادق (ع) یک تنه در راه تبیین عقاید و فقه شیعه، چنان گامهای استواری برداشت که به حق، این مکتب را به نام مبارک ایشان منصوب کردند و "شیعه جعفری" نامیدند.
این نامگذاری، نه از روی تصادف و نه صرفاً به خاطر محبت، بلکه به پاس آن همه تلاش علمی و تبیینگری بینظیر بوده است.» کلاسهای درسی که مکتب را ماندگار کرد وی در تبیین روش امام صادق (ع) افزود:«آن چیزهایی که باعث ماندگاری مکتب حق تشیع شده، همان چیزهایی است که حضرت صادق (ع) در آن کلاسهای درس پرفروغی که تشکیل میداد، به آنها پرداخت. ایشان با دقت و هوشمندی تمام، مبانی تشیع را چنان پایهگذاری کرد که در طول تاریخ استوار بماند. کلاسهای ایشان، تنها درس گفتن نبود؛
بلکه بنایی علمی بود برای هزارههای بعد.» این کارشناس دینی با اشاره به ثمرات تلاشهای امام صادق (ع) اظهار داشت:نتیجه این تلاش عظیم، چیزی نیست جز اینکه امروز – پس از ۱۴۰۰ سال – شیعیان تنها مکتبی هستند که: منابع روایی مستقل دارند، منابع تفسیری مستقل دارند و منابع فقهی مستقل دارند. امروز شیعیان در هیچ حوزهای – چه روایت، چه تفسیر و چه فقه – نیاز علمی به بقیه مذاهب و مکاتب ندارند. این استقلال، سرمایهای بزرگ است که مرهون زحمات شبانهروزی امام صادق (ع) و پس از ایشان، سایر ائمه معصومین (ع) است.
ارتباط با دیگر مکاتب، صرفاً برای گفتوگو، هماندیشی و تعامل فکری است، نه برای تأمین نیاز علمی.»
نقش سایر اهل بیت (ع)؛ تبیین و توسعه کاشانی در پایان این بخش از سخنان خود تأکید کرد:«عمده مبانی شیعه توسط امام صادق (ع) تبیین و تدوین شد. اما کار به ایشان ختم نشد. بقیه اهل بیت (ع) – به ویژه امامان پس از ایشان – سعی کردند آن عقاید و مبانی را توسعه دهند، بسترسازی کنند و برای نسلهای بعد، شفافتر و عمیقتر تبیین نمایند.
این یک جریان مستمر علمی بود که از وجود نازنین حضرت صادق (ع) آغاز شد و توسط جانشینان معصومش ادامه یافت.» حجتالاسلام حامد کاشانی در پایان سخنرانی خود، با جمعبندی مطالب بیان کرد: «۱۷ ربیعالاول، روز میلاد دو شخصیتی است که هر یک به سهم خود، ستونهای مکتب تشیع را استوار کردند. پیامبر اکرم (ص) با منطق فدا شدن برای دیگران، نشان داد که در این مکتب، ارزش هر انسان به اندازهای والاست که برای نجاتش، عزیزترین وجودها تقدیم میشود؛
و امام صادق (ع) با کلاسهای درس خود، چنان بنای علمی مستحکمی پیریخت که امروز شیعیان، پس از چهارده قرن، در عین استقلال کامل علمی، همچنان بر سر سفره معرفت اهل بیت (ع) نشستهاند. این روز، فرصتی است برای تجدید میثاق با هر دو این سرمایههای گرانبها؛ هم با روحیه ایثار و فداکاری نبوی و علوی، و هم با تمسک به میراث علمی و فقهی جعفری که شیعه را در طول تاریخ، استوار و بینیاز نگه داشته است.»
منبع: آنا
