به گزارش خبرگزاری آنا؛ هوش مصنوعی به یکی از ابزارهای مهم برای افزایش کارایی و شفافیت در بازار سرمایه تبدیل شده است. استفاده از این فناوری میتواند با تحلیل همزمان حجم گستردهای از دادههای مالی، اقتصادی و معاملاتی، شناسایی روندهای بازار و ارزیابی ریسک را با سرعت و دقت بیشتری انجام دهد. بهکارگیری هوش مصنوعی در بازار سرمایه همچنین میتواند به کاهش خطاهای انسانی، بهبود تصمیمگیری سرمایهگذاران، کشف الگوهای معاملاتی و شناسایی رفتارهای غیرعادی و تخلفات کمک کند.
از سوی دیگر، توسعه سامانههای هوشمند میتواند زمینه ارائه خدمات تحلیلی دقیقتر و سریعتر به فعالان بازار را فراهم کند. با توجه به پیچیدگی روزافزون بازارهای مالی، حرکت به سمت هوشمندسازی و استفاده هدفمند از هوش مصنوعی دیگر یک انتخاب صرف نیست، بلکه ضرورتی برای افزایش رقابتپذیری، شفافیت و تابآوری بازار سرمایه به شمار میرود.
فردین آقابزرگی، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی آنا، با تأکید بر ضرورت استفاده از فناوریهای نوین و هوش مصنوعی در بازارهای مالی گفت: هوش مصنوعی را نباید بهعنوان جایگزین نیروی انسانی در نظر گرفت، بلکه این فناوری میتواند بهعنوان یک ابزار قدرتمند، سریع و گسترده برای پردازش اطلاعات، تحلیل دادهها و کمک به تصمیمگیری در اختیار تحلیلگران و فعالان بازار سرمایه قرار گیرد.
وی همچنین با اشاره به فاصله بازار سرمایه ایران با بورسهای پیشرفته دنیا در زمینه استفاده از فناوری، بر ضرورت انجام مطالعات تطبیقی، آموزش نیروی انسانی و شناخت دقیق جایگاه کشور در این حوزه تأکید کرد. این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به نقش فناوریهای جدید در فضای کسبوکار و بازارهای مالی اظهار کرد: تکنولوژی جدید و دنیای امروز اقتضا میکند که در همه زمینهها از فناوریهای نوین استفاده شود.
در فضای کاری بازار سرمایه نیز اگر بخواهیم بهصورت کلی از این فناوریها نام ببریم، ممکن است از عنوان هوش مصنوعی استفاده کنیم، اما در عمل با مجموعهای از پلتفرمهای الگوریتمی، سامانههای تحلیلگر و سیستمهای محاسباتی مبتنی بر اطلاعات مواجه هستیم که در برخی موارد قابلیت پیشبینی نیز دارند. وی افزود: این فناوریها در واقع یک فرصت، یک فضای جدید و یک دریچه تازه به تمامی بازارها و محیطهای کسبوکار ایجاد کردهاند و بازارهای مالی و بورس نیز از این موضوع مستثنی نیستند.
آقابزرگی با بیان اینکه استفاده از فناوری در بازارهای مالی جهان سابقه طولانی دارد، گفت: اگرچه ما بهطور تقریبی حدود ۳۰ سال از دنیای روز در حوزه بازارهای مالی، سرمایه و بورسهای دنیا عقبتر هستیم، اما بهتدریج در حال نزدیک شدن به این فضا هستیم و قدمبهقدم از فرصتهایی که فناوریهای جدید در اختیار بازار قرار میدهند، استفاده میکنیم.
حرکت بازار سرمایه از معاملات سنتی به سمت سامانههای هوشمند این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: در گذشته حتی الگوریتم تریدینگ یا معاملات الگوریتمی در بورس، پدیدهای نامطلوب، مخرب و حتی در برخی موارد ناصحیح تلقی میشد، اما امروز شرایط کاملاً تغییر کرده است و به نظر میرسد بدون استفاده از این پلتفرمها، اساساً معنای انجام معاملات در بازار سرمایه با گذشته تفاوت زیادی خواهد داشت.
وی تصریح کرد: امروز سیستمهای محاسباتی، تحلیلگرهای تکنیکال و بنیادی و سامانههای مبتنی بر فناوری و هوش مصنوعی بهتدریج در حال تبدیل شدن به بخش مهمی از فرآیند تحلیل و معامله در بازارهای مالی هستند. آقابزرگی با اشاره به روند توسعه فناوریهای معاملاتی در بازارهای پیشرفته اظهار کرد: الگوریتمهای معاملاتی در طول زمان توسعه پیدا کردهاند و امروز دیگر صرفاً یک ابزار برای انجام معاملات نیستند، بلکه میتوانند در پردازش حجم بسیار زیادی از اطلاعات، شناسایی الگوها، تحلیل شرایط بازار و حتی بررسی سناریوهای مختلف به فعالان بازار کمک کنند.
بنابراین بازار سرمایه نیز مانند سایر حوزههای اقتصادی نمیتواند خود را از جریان توسعه فناوری جدا کند و استفاده از این ظرفیتها بهتدریج به یک ضرورت تبدیل خواهد شد. هوش مصنوعی ابزار تحلیلگر است، نه جایگزین تصمیمگیرنده انسانی این کارشناس بازار سرمایه در ادامه با تأکید بر اینکه هوش مصنوعی نباید بهعنوان جایگزین کامل انسان تلقی شود، گفت: به نظر من در هیچ رشتهای نمیتوان هوش مصنوعی و فناوریهای جدید را بهعنوان جایگزین کامل انسان تلقی کرد.
این فناوریها یک ظرفیت بسیار سریع، پرمحتوا و تحلیلگر هستند که میتوانند در اختیار فردی قرار بگیرند که وظیفه راهبری سیستم و تصمیمگیری نهایی را بر عهده دارد. آقابزرگی افزود: در واقع انسانی که این سیستم را راهبری میکند، باید بداند چگونه از ظرفیت هوش مصنوعی استفاده کند و چگونه خروجی آن را مورد ارزیابی قرار دهد؛ بنابراین مسئله اصلی، حذف انسان نیست، بلکه افزایش توانایی انسان با استفاده از ابزارهای جدید است. وی برای توضیح این موضوع به مثال ماشین حساب اشاره کرد و گفت: این موضوع را میتوان با ماشین حساب مقایسه کرد.
پیش از اینکه ماشین حساب وجود داشته باشد، محاسبات با دست، کاغذ و قلم انجام میشد، اما ورود ماشین حساب باعث شد فرآیند محاسبه بسیار سادهتر و سریعتر شود. هوش مصنوعی و فناوریهای جدید نیز میتوانند چنین نقشی را در حوزه تحلیل و پردازش اطلاعات ایفا کنند. آقابزرگی ادامه داد: این فناوریها میتوانند در انواع تحلیلها، از تحلیل تکنیکال گرفته تا تحلیل بنیادی و فاندامنتال، مورد استفاده قرار گیرند و دریچهای متفاوت و گستردهتر برای تحلیلگر ایجاد کنند.
حجم بالای دادهها یکی از مهمترین زمینههای استفاده از هوش مصنوعی وی با اشاره به حجم بسیار زیاد اطلاعات موجود در بازارهای مالی گفت: یک تحلیلگر انسانی با محدودیتهایی از جمله زمان، ظرفیت پردازش اطلاعات و حجم دادههای موجود مواجه است. ممکن است حجم دادهها آنقدر انباشته، فشرده و متعدد باشد که بررسی همه آنها برای یک انسان دشوار یا حتی غیرممکن شود. این کارشناس بازار سرمایه افزود: در چنین شرایطی فناوری میتواند به کمک تحلیلگر بیاید و اطلاعات مختلف را در کنار یکدیگر قرار دهد.
بهویژه زمانی که تعداد زیادی متغیر اقتصادی، سیاسی، ژئوپلیتیک و مالی باید همزمان مورد بررسی قرار گیرند، استفاده از سامانههای محاسباتی میتواند فرآیند تحلیل را تسهیل کند. بنابراین این فناوری بهطور کامل مستعد کمک و یاری به شخصی است که مسئولیت راهبری و تصمیمگیری را بر عهده دارد. وی ادامه داد: البته بخش قابل توجهی از فرآیندهای تحلیلی و محاسباتی میتواند توسط این سیستمها انجام شود، اما این مسئله به معنای حذف نقش انسان نیست. در نهایت باید فردی وجود داشته باشد که خروجی سیستم را دریافت، بررسی و نسبت به آن تصمیمگیری کند.
صرفهجویی در زمان و افزایش قدرت استدلال از مزایای هوش مصنوعی است آقابزرگی درباره مهمترین مزایای ورود هوش مصنوعی به بازار سرمایه اظهار کرد: یکی از بزرگترین مزایای ورود هوش مصنوعی، صرفهجویی در زمان است. زمانی که یک سیستم میتواند حجم قابل توجهی از اطلاعات را در مدت کوتاه پردازش کند، زمان مورد نیاز تحلیلگر برای جمعآوری و بررسی دادهها به میزان قابل توجهی کاهش پیدا میکند. وی افزود: افزایش و تقویت قدرت استدلال نسبت به گذشته نیز یکی دیگر از مزایای این فناوری است.
علاوه بر این، هوش مصنوعی میتواند به انواع اطلاعاتی که جمعآوری و تمرکز آنها بهصورت دستی بسیار زمانبر است، دسترسی داشته باشد و آنها را در کنار یکدیگر مورد بررسی قرار دهد. این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: در برخی موارد ممکن است تحلیلگر انسانی به دلیل حجم بالای اطلاعات، بخشی از دادهها را نبیند، فراموش کند یا از آنها غفلت شود، اما سامانههای محاسباتی میتوانند اطلاعات مختلف را بهصورت تجمیعی در کنار یکدیگر قرار دهند.
تحلیل مستقل هوش مصنوعی میتواند از وابستگی به ایده اولیه جلوگیری کند آقابزرگی یکی دیگر از مزایای هوش مصنوعی را امکان ارائه تحلیل مستقل دانست و گفت: نکته مهم دیگر این است که هوش مصنوعی میتواند تحلیلی متفاوت از تحلیل انسانی ارائه دهد. یعنی ممکن است یک تحلیلگر از ابتدا یک ایده مشخص داشته باشد و سپس بر اساس همان ایده، دادهها را انتخاب و تحلیل کند. در این حالت، احتمال دارد تحلیلگر بهصورت ناخودآگاه اطلاعاتی را بیشتر مورد توجه قرار دهد که با ایده اولیه او هماهنگ هستند.
آقابزرگی ادامه داد: اما یک سیستم محاسباتی مبتنی بر هوش مصنوعی میتواند بدون اینکه الزاماً از ایده اولیه فرد پیروی کند، دادهها را بررسی و تحلیل خود را ارائه کند. این موضوع میتواند یک زاویه نگاه متفاوت در اختیار تحلیلگر قرار دهد. به این ترتیب، هوش مصنوعی میتواند بهعنوان یک ابزار مکمل، امکان مقایسه تحلیل انسانی با تحلیل مبتنی بر داده را فراهم کند و به تحلیلگر کمک کند تا ابعاد بیشتری از یک موضوع را مورد بررسی قرار دهد.
احتمال جایگزینی نیروی انسانی یکی از چالشهای هوش مصنوعی است این کارشناس بازار سرمایه درباره معایب استفاده از هوش مصنوعی نیز گفت: یکی از معایب این فناوری آن است که به هر حال ممکن است بهعنوان جایگزینی برای نیروی انسانی و منابع انسانی تلقی شود و همین موضوع میتواند در محیطهای سازمانی یک عامل منفی یا بازدارنده باشد. البته موضوع فقط به بحث اشتغال محدود نمیشود؛ بلکه مسئله مهمتر، تفاوت میان قدرت پردازش اطلاعات و قدرت ادراک انسانی است.
وی ادامه داد: تحلیلگری که بهصورت سنتی مسئولیت راهبری فرآیند تحلیل را بر عهده دارد، علاوه بر اطلاعات و دادهها، از حواس و احساسات و سایر عوامل انسانی نیز برخوردار است. این عوامل میتوانند در برخی شرایط درک متفاوتی از وضعیت بازار ایجاد کنند؛ در حالی که هوش مصنوعی الزاماً از چنین ویژگیهایی برخوردار نیست. آقابزرگی تأکید کرد: بنابراین یکی از معایب احتمالی هوش مصنوعی این است که تصور شود میتواند بهطور کامل جایگزین انسان شود؛ در حالی که بهتر است این فناوری را بهعنوان ابزاری برای تقویت توانایی انسان در نظر گرفت.
کوچکترین اختلال میتواند خروجی سیستم را تحت تأثیر قرار دهد وی همچنین به ریسکهای ناشی از خطا در سیستمهای محاسباتی اشاره کرد و گفت: یکی دیگر از معایب این فناوری میتواند بروز اختلال در فرآیند محاسبات باشد. اگر کوچکترین اختلالی در فرآیند محاسبات به وجود بیاید، خروجی و استنتاج سیستم نیز ممکن است به شکل محسوسی تحت تأثیر قرار گیرد. در چنین شرایطی، اگر خروجی سیستم بدون نظارت و ارزیابی انسانی مورد استفاده قرار گیرد، امکان دارد نتیجه نهایی کاملاً مخرب یا ناصحیح باشد.
وی تصریح کرد: بنابراین هرچه میزان استفاده از فناوری افزایش پیدا میکند، اهمیت نظارت انسانی و بررسی صحت دادهها و خروجیهای سامانه نیز بیشتر میشود.
منبع: آنا
