به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، هفدهم ماه ربیعالاول، طبق نظر مشهور علمای امامیه، سالروز طلوع پربرکتترین خورشید هستی، ولادت حضرت محمد مصطفی (ص) است؛ روزی که همزمان با میلاد امام جعفر صادق (ع)، ششمین اختر تابناک آسمان ولایت و امامت، عظمتی دوچندان یافته و به عنوان یکی از بزرگترین اعیاد اسلامی شناخته میشود. این گزارش، ضمن تبیین اعمال سفارششده و احادیث ناب در این روز فرخنده، گذری دارد بر غنیترین منابع مکتوب شامل آثار مرجع، رمانهای داستانی و کتابهای کودکانه برای انس هرچه بیشتر با سیره نبی مکرم اسلام. چرا ۱۷ ربیعالاول؟
هفدهمین روز از ماه ربیعالاول، نقطه عطفی در تاریخ بشریت است. بر اساس روایات معتبر، پیامبر اکرم (ص) در بامداد روز جمعه، سال عام الفیل (۵۷۰ میلادی) در شهر مکه مکرمه، چشم به جهان گشود. عام الفیل، سالی است که ابرهه با سپاهیان خود بر پشت فیلها برای تخریب خانه کعبه به مکه حمله کرد، اما به امر الهی همگی نابود شدند. افزون بر این، این روز مبارک مصادف است با ولادت ششمین پیشوای شیعیان، امام جعفر صادق (ع) در سال ۸۳ هجری قمری که بر شکوه آن افزوده است.
به همین دلیل، در ایران اسلامی این روز به عنوان عید رسمی شناخته میشود و مؤمنان با برگزاری جشنها و محافل معنوی، ارادت خود را به خاندان عصمت و طهارت به نمایش میگذارند. اعمال سفارششده در روز عید؛ گنجینهای از عبادت و بندگی برای بهرهمندی هرچه بیشتر از برکات این روز عظیم، در منابع روایی و کتب ادعیه مانند مفاتیح الجنان، اعمال مستحبی متعددی سفارش شده است که عبارتند از: · غسل: انجام غسل به نیت روز هفدهم ربیعالاول، به عنوان یک عمل مستحب مؤکد توصیه شده است. · روزه: گرفتن روزه در این روز دارای فضیلتی بینظیر است.
در روایات از ائمه معصومین (ع) نقل شده است که ثواب روزه این روز، برابر با روزه یک سال کامل است. این روز همچنین یکی از چهار روز پرفضیلت سال برای روزه گرفتن به شمار میآید. · نماز مخصوص: هنگام بالا آمدن روز، دو رکعت نماز خوانده شود که در هر رکعت، پس از سوره حمد، ده مرتبه سوره قدر و ده مرتبه سوره توحید خوانده شود. پس از سلام نماز، دعای مخصوص آن که با «اللهم أنت حی لا تموت…» آغاز میشود، خوانده شود.
· زیارت: زیارت پیامبر اکرم (ص) چه از نزدیک و چه از دور، و همچنین زیارت امیرالمؤمنین امام علی (ع) با زیارتی که حضرت صادق (ع) به آن سفارش کردهاند، از اعمال با فضیلت این روز است. · صدقه و احسان: بزرگداشت این روز با تعظیم شعائر، پرداخت صدقه و خیرات، شاد کردن دل مؤمنان و رفتن به زیارت مشاهد مشرفه، از تاکیدات ویژه شرع مقدس است. احادیث و روایات ناب؛ نورافشانی در سیره نبوی در باب عظمت این روز و شخصیت پیامبر گرامی اسلام (ص)، روایات فراوانی از معصومین (ع) به ما رسیده است.
امیرالمؤمنین علی (ع) در وصف ایشان فرمودهاند: «پیامبر (ص) دریای جوشانی از علم و حکمت بود که هیچکس به ژرفای آن دست نیافت». همچنین در روایتی از امام صادق (ع) درباره روزه این روز آمده است: «هرکه این روز را روزه بدارد، خدا ثواب روزه یک سال را برای او بنویسد». در باب زیارت نیز پیامبر (ص) فرمودهاند: «هر کس بعد از وفات من، قبرم را زیارت کند مانند کسی است که در زمان حیاتم به زیارت من آمده است» و در جای دیگر تأکید فرمودهاند: «هر کس مرا زیارت کند، یا یکی از فرزندانم را زیارت کند، من هم روز قیامت به زیارت او میروم و او را از هول و هراسهای قیامت میرهانم».
کتابشناسی سیره نبوی؛ از پژوهش تا داستان برای شناخت عمیقتر و ماندگارتر از زندگی سراسر نور پیامبر (ص)، کتابهای ارزشمندی تألیف شده است که در ادامه به تفکیک معرفی میشوند: آثار مرجع و پژوهشی (تاریخی – تحلیلی): · «تاریخ پیامبر اسلام» (دکتر محمد ابراهیم آیتی): اثری فاخر و جامع که از تولد تا رحلت را بررسی کرده و مورد تایید شهید مطهری است. · «فروغ ابدیت» (آیت الله جعفر سبحانی): تجزیه و تحلیلی کامل از زندگی نبوی که به عنوان یکی از منابع معتبر حوزه شناخته میشود. · «السیره النبویه» (ابن هشام): کهنترین و جامعترین منبع دست اول از سیره نبوی.
· «الرحیق المختوم» (صفیالرحمن المبارکفوری): کتابی معاصر و معروف در جهان عرب که سیره را به صورت مستند روایت کرده است. آثار داستانی و رمان (تخیلی – اقتباسی): · «محمد» (ابراهیم حسنبیگی): رمانی برای نوجوانان با راویتی جذاب از زبان یک شخصیت یهودی که شیفته پیامبر میشود. · «سه کاهن» (مجید قیصری): رمانی حماسی و هیجانانگیز با محوریت محافظت از پیامبر (ص) در کودکی. · «آفتاب آخرین» (مهدی قزلی): روایتی مدرن و مینیمال با زبانی ساده و دیالوگهای نمایشی که برای نسل جوان جذاب است. «رمان بلند پیامبر» (نقی سلیمانی): سفری حماسی در دل تاریخ اسلام با زبانی ساده و روان.
آثار مناسب برای کودکان و نوجوانان: · مجموعه «از سرزمین نور» (محمدرضا سرشار): مجموعهای ۱۵ جلدی که هر جلد به فرازی از زندگی پیامبر (ص) و نیاکان ایشان پرداخته است. · «۱۰ قصه از حضرت محمد (ص)» (محمدرضا سرشار): روایت داستانهای کوتاه و آموزنده از زندگی ایشان برای کودکان. · «مجموعه قصههای چهارده معصوم» (جواد نعیمی): جلد اول به زندگی حضرت محمد (ص) اختصاص دارد. عید، فرصتی برای تحول ۱۷ ربیعالاول، تنها یک روز برای شادی و جشن نیست؛ بلکه فرصتی است برای تدبر در سیره عملی و اخلاق فردی و اجتماعی پیامبر (ص). ایشان خود اسوه حسنه و الگوی تمامعیار برای همه اعصارند.
به فرموده قرآن کریم: «لَقَدْ کَانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَهٌ حَسَنَهٌ» (سوره احزاب، آیه ۲۱). مسلمانان با برپایی جشنها، مطالعه کتب ارزشمند و عمل به اعمال سفارششده، میکوشند تا این روز را به یادماندنیترین روز سال ساخته و از برکات معنوی آن برای تعالی فردی و اجتماعی بهره گیرند. باشد که با پیروی از آن وجود نازنین، راه سعادت را برای همیشه در پیش گیریم.
منبع: آنا
