به گزارش تجارت نیوز، نشریه اکونومیست با انتشار یادداشتی مدعی شد: چهار سال است که در یمن آتشبس شکنندهای برقرار است و جنگ داخلی طولانی این کشور عملا متوقف شده. اما اکنون بار دیگر درگیریهای علنی کلید خورده. حوثیها، حامیان ایران، دولت بهرسمیتشناختهشده یمن و عربستان سعودی، مهمترین متحد پادشاهی را متهم کردهاند که در حال تدارک یک عملیات گسترده هستند.
عبدالملک الحوثی، رهبر این گروه، در ۳۰ ژوئیه گفت نیروهایش «حملات همهجانبه علیه (دولت یمن و عربستان) را با قاطعیت پاسخ خواهد داد». حوثیها در سراسر ماه اوت حملات پهپادی و موشکی علیه مواضع دولتی انجام دادهاند که در جریانش دهها نظامی کشته شدند.
این نشریه در ادامه آورد: حوثیها تصور میکنند از سرگیری درگیریها میتواند دستاوردهای زیادی برای آنها به همراه داشته باشد. این گروه از اواسط ژوئیه حمله به کشتیهای مرتبط با عربستان در دریای سرخ و همچنین بنادر، فرودگاهها و پالایشگاهها را آغاز کرده است. بر اساس دادههای شرکت کپلر، تقریبا هیچ نفتکش سعودی در ماه جاری از تنگه بابالمندب، در جنوبیترین نقطه دریای سرخ، عبور نکرده است. حملات حوثیها با دو هدف انجام میشود: نخست، تحت فشار قرار دادن عربستان برای پرداخت حقوق کارکنان دولت یمن و لغو محدودیتهای اعمالشده بر پروازها و کشتیرانی؛
و دوم، در دست گرفتن ابتکار عمل. اگر سعودیها و متحدانشان واقعا در حال برنامهریزی برای یک عملیات بودند، حوثیها با آغاز حملات خود پیشدستی کردهاند.
اما اهداف حوثیها ممکن است فراتر از متغیرهای فوق باشد. این گروه از سال ۲۰۱۴ کنترل شمالغرب یمن، از جمله پایتخت، صنعا، و بخش زیادی از سواحل غربی را در اختیار دارد. حدود ۷۰ درصد مردم یمن در مناطقی زندگی میکنند که تحت کنترل حوثیهاست. با این حال، شورشیان مدتهاست به دنبال گسترش قلمرو خود بودهاند. در ۱۵ اوت، موشکهای حوثی بندر المخا، در نزدیکی بابالمندب، را هدف قرار دادند و حدود ۱۶ میلیون دلار خسارت به بار آوردند؛ حملهای که موجب تعطیلی بندر شد. به نظر میرسد هدف این حملات تضعیف «نیروهای مقاومت» باشد؛
گروهی از نیروهای مورد حمایت دولت که المخا را بهعنوان پایگاه خود در اختیار دارند. بیرون راندن این نیروها از شهر میتواند کنترل حوثیها بر کشتیرانی در تنگه را افزایش دهد.
خیز برای تصرف میادین نفتی
حوثیها همچنین به دنبال کنترل میادین نفتی یمن هستند. در اوایل سال ۲۰۲۲، آنها تا آستانه تصرف چاههای نفت در مارب، در شرق صنعا، پیش رفتند، اما «تیپهای العمالقه» که یک نیروی شبهنظامی همسو با دولت و آموزشدیده توسط امارات متحده عربی است، آنها را عقب راند. حوثیها بعدها در همان سال پایانههای نفتی در سواحل را بمباران کردند تا مانع صادرات سوخت توسط رقبای خود شوند. اما دولت یمن در ژوئیه امسال اعلام کرد که صادرات نفت را از سر خواهد گرفت. از آن زمان، حوثیها حملات سنگینی را علیه مارب انجام دادهاند.
نیروهای این گروه در منطقه بسیج شدهاند و ممکن است بار دیگر برای تصرف منابع نفتی این منطقه تلاش کنند. حتی اگر موفق به تصرف چاهها نشوند، ممکن است امیدوار باشند دولت را وادار کنند درآمدهای نفتی را با آنها تقسیم کند.
در واکنش، دولت یمن نیز بر آمادگی خود برای مقابله تاکید کرده است. آتشبس چهار سال پیش قرار بود به توافق صلح منجر شود، اما در عمل حوثیها قدرت خود را تثبیت و همکاری خود با ایران را تقویت کردند. وارد کردن ضربهای جدی به آنها میتواند به دولت یمن ــ که رهبران آن عمدتا در پایتخت عربستان، ریاض، مستقر هستند ــ کمک کند تا اعتبار خود را در داخل یمن بازیابد. عبدالله العلیمی، معاون رئیسجمهور یمن، در ۲۰ اوت گفت بازپسگیری صنعا «موضوعی قطعی» است. مقامهای دولت همچنین به فروپاشی حکومت بشار اسد در سوریه در سال ۲۰۲۴ اشاره کردهاند و آن را الگویی برای آنچه ممکن است برای حوثیها رخ دهد، میدانند.
با این حال، ممکن است این اظهارات عمدتا با هدف تقویت روحیه نیروهای دولتی مطرح شده باشد. نیروهای ضدحوثی که بخش زیادی از زمستان را در حال درگیری با یکدیگر بودند، دستکم اکنون جبههای متحدتر نشان میدهند. دولت، شورای انتقالی جنوب، یک جریان جداییطلب مورد حمایت امارات، را منحل کرده و بخشی از نیروهای آن را تحت فرمان ارتش قرار داده است. اوایل امسال نیز ناآرامیهای قبیلهای در منطقه الجوف، تحت کنترل حوثیها، شدت گرفت و این احتمال را تقویت کرد که اقتدار این گروه در حال تضعیف است. نیروهای دولتی همچنین در استفاده از پهپادها، که مدتها یکی از مهمترین مزیتهای حوثیها بوده، مهارت بیشتری پیدا کردهاند.
معمای شکستناپذیری حوثیها
با این حال، آنها با رقیبی قدرتمند روبهرو هستند. حملات محدود نیروهای سعودی و دولتی نتوانسته حوثیها را از ادامه فعالیت بازدارد. این گروه در گذشته نیز عملیاتهای گستردهتر و هدفمندتری را پشت سر گذاشته است. تابستان گذشته، حملات اسرائیل بخش عمدهای از دولت غیرنظامی حوثیها، از جمله نخستوزیر این گروه، را هدف قرار داد؛ اما حوثیها بهسرعت توان خود را احیا کردند. از همین رو ترور عبدالملک الحوثی نیز لزوما تغییر چندانی ایجاد نخواهد کرد. او پس از کشته شدن برادرش، حسین، در جریان نبرد در سال ۲۰۰۴ به رهبری رسید.
از منظری دیگر شکست دادن حوثیها دشوار خواهد بود. این گروه زمانی که در سال ۲۰۱۴ وارد صنعا شدند، برخلاف توصیه حامیانشان که خواستار خویشتنداری بودند، این کار را انجام دادند. اکنون اعتمادبهنفس آنها از موقعیت قدرتمندشان ناشی میشود. زمانی که آمریکا در سال ۲۰۲۵ آنها را هدف قرار داد، حوثیها هفت پهپاد «ریپر» آمریکایی را سرنگون و نزدیک بود چند جنگنده آمریکایی را نیز هدف قرار دهند. ماه گذشته نیز مدعی شدند یک پهپاد «بیرقدار» ساخت ترکیه را که توسط سعودیها به کار گرفته میشد، سرنگون کردهاند.
آنها همچنین توانایی بالایی در سازگاری با شرایط دارند. حوثیها به پهپادهای فیبرنوری دسترسی دارند که امکان اخلال در آنها وجود ندارد و این پهپادها میتوانند به آنها در هدف قرار دادن نیروهای دولتی در خطوط مقدم کمک کنند.
شبکههای تامین انعطافپذیر نیز به آنها امکان داده ذخایر تسلیحاتی خود را حفظ کنند. این گروه در گذشته سلاحهای کامل را از خارج وارد میکرد، اما اکنون بخش قابلتوجهی از زرادخانه خود را با استفاده از قطعات کوچک و مجزایی میسازد که از طریق عمان و امارات منتقل میشوند یا در قایقهای سنتی «داو» که از شاخ آفریقا حرکت میکنند، پنهاناند. این ذخایر حوثیها را در برابر حملاتی مانند عملیات آمریکا که هدف آن تضعیف ذخایر تسلیحاتیشان بود، تا حد زیادی مصون کرده است.
پیتر سالزبری از دانشگاه کلمبیا در نیویورک به اکونومیست گفت: «آنها توانستهاند قابلیتهایی را که آسیب دیده یا نابود شده بود، بسیار سریعتر از آنچه انتظار میرفت بازسازی کنند».
جغرافیا نیز مزیت دیگری برای حوثیهاست. ارتفاعات تحت کنترل این گروه بهراحتی قابل دفاع هستند، بهویژه با توجه به استفاده گسترده آنها از مینهای زمینی. حوثیها هنگام تصرف مناطق تحت کنترل ارتش، شبکهای از غارها و پناهگاههای زیرزمینی را نیز به دست آوردند. تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که این تاسیسات در حال توسعه هستند. نیروهای دولتی اخیرا تجهیزات حفاری تونل را که به مقصد بنادر تحت کنترل حوثیها ارسال میشد، توقیف کردهاند.
مجموع این تحولات باید دولت یمن را نگران کند. حمایت عربستان یا آمریکا میتواند نیروهای دولتی را در میدان تقویت کند. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، حوثیها را به «مجازات نظامی گسترده» تهدید کرده است. اما هزینه چنین اقدامی بالا خواهد بود. عبدالملک الحوثی با افتخار از شهرت یمن بهعنوان «گورستان مهاجمان» سخن میگوید. شاید این بار نیز حق با او باشد.
منبع: تجارت نیوز
