«مسعود براتی»، کارشناس ارشد مسائل بین المللی، در گفت و گو با خبرنگار آنا، ضمن اشاره به موضع اخیر چین در زمینه غیرقانونی دانستن تحریمهای جدید آمریکا علیه ایران اظهار کرد:موضعی که چین در قبال اقدامات خصمانه اقتصادی آمریکا علیه ایران اتخاذ کرده، جدید نیست. این موضعی است که در سالیان اخیر، ما شاهد شدت پیدا کردن آن هستیم. زیرا چین معتقد است که تنها نهاد مشروعی که میتواند تحریمی را به صورت گسترده یا بینالمللی علیه یک کشور اعمال کند، شورای امنیت سازمان ملل است. که از این لحاظ ایران هیچ مشکلی از نظر موازین مربوط به حقوق بین الملل ندارد.
وی اضافه کرد: چین معتقد است با پایان یافتن قطعنامه ۲۲۳۱، ایران از نظر حقوق بینالمللل هیچ محدودیتی ندارد به همین دلیل با آمریکا در بحث اعمال تحریمهای یکجانبه گسترده یا اصطلاحاً تحریمهای ثانویه مخالفت میکند. چرا که معتقد است این قبیل اقدامات یکجانبه است و نمیتواند در فضای جهانی مورد پذیرش قرار بگیرد. دست رد چینی ها به سینه ترامپ این تحلیلگر مسائل بینالملل تأکید کرد: به همین علت، چین نیز بهصورت مستمر این ایراد را به عملکرد آمریکا وارد میداند. حتی مهمتر از آن، پکن در عمل نیز این رفتار نادرست آمریکا را نادیده میگیرد.
وی ادامه داد: اجازه دهید در این زمینه به یک مثال مهم اشاره کنم. در سفری که ترامپ اخیراً به چین داشت، خود او اعلام کرد که از مقامات چینی خواسته است خرید نفت از ایران را متوقف کنند، اما رئیسجمهور چین به وی اعلام کرده است که چین به خرید نفت از ایران ادامه خواهد داد و در عمل نیز مخالفت خود را با این درخواست نشان داده است. وی ادامه داد: بنابراین، موضع چین، موضعی سابقهدار و مبتنی بر یک منطق روشن است که از سالهای گذشته شاهد آن بودهایم. علاوه بر این، طی این مدت نیز شاهد تداوم تعاملات اقتصادی چین با ایران بودهایم؛
از جمله خرید نفت و ادامه مبادلات تجاری که حتی با وجود تشدید تحریمهای آمریکا نیز ادامه داشته است. این تحلیلگر مسائل بینالملل افزود: به همین سبب، میتوان گفت این موضع چین فرصت خوبی برای ایران ایجاد میکند و میتواند به تقویت موضع سیاسی کشورمان منجر شود. از این رو، باید توجه داشته باشیم که آمریکا طی سالهای گذشته در اعمال تحریمها علیه ایران با مشکلات جدی مواجه بوده و اظهارات و اقدامات جدید این کشور نیز لزوماً نتایج عملی و قابلتوجهی به دنبال نخواهد داشت.
رفتار بین المللی چین و بی اثر شدن تحریمها علیه ایران کارشناس مسائل سیاسی در ادامه یادآور شد:وقتی یک بازیگر مهم بین المللی مثل چین که در حوزه اقتصاد جهانی جایگاه خیلی مهمی دارد (به نحوی که بیش از یکصد و بیست کشور در دنیا شریک اول اقتصادی چین هستند) اعلام میکند که تحریمهای اعلامی توسط آمریکا را به رسمیت نمیشناسد و آنها را غیرقانونی و نامشروع میداند، طبیعتاً این مواضع در رفتار بازیگران دیگر اثرگذار خواهد بود. براتی بیان کرد: البته عوامل دیگری هم در این زمینه موثر است، مانند میزان ترسی که از آمریکا در بین سایر بازیگران بین المللی هست.
اما در کل این رفتار چین باعث میشود که فضا برای عدم اثرگذاری تحریمها مهیا شود به نحوی که این اقدام تصویری از یک مقاومت جهانی علیه رفتارهای یکجانبه آمریکا ایجاد میکند. فراگیر شدن تفکر مقاله با آمریکا نیازمند گذر زمان است این کارشناس مسائل بینالملل یادآور شد: درباره اینکه آیا این روند میتواند بهمرور زمان عملیاتیتر شده و در نهایت به شکلگیری یک ائتلاف منجر شود، باید گفت این موضوع قابل تصور است، اما تحقق آن نیازمند گذر زمان خواهد بود.
وی افزود: بنابراین، در شرایط کنونی شاید نتوان از شکلگیری یک ائتلاف بینالمللی علیه آمریکا سخن گفت، اما میتوان به بازیگرانی اشاره کرد که معتقدند آمریکا اقداماتی مغایر با قواعد و هنجارهای بینالمللی انجام میدهد. البته در لایه عملیاتی، در حال حاضر چین، روسیه و برخی کشورهای همسایه ایران هستند که در برابر بخشی از این اقدامات مقاومت کرده یا آنها را نادیده میگیرند. این کارشناس مسائل بینالملل خاطرنشان کرد: بر همین اساس، فراگیر شدن رویکرد مقابله با سیاستهای آمریکا در سطح بینالمللی، نیازمند گذشت زمان و شکلگیری شرایط مناسبتر است.
وی همچنین عنوان کرد: کشورهای همسایه ایران نیز بهصورت عملیاتی، بخشی از محدودیتهای ناشی از تحریمهای آمریکا را نادیده گرفتهاند. البته منظور این نیست که تحریمهای آمریکا کاملاً بر روابط این کشورها با ایران بیتأثیر بوده است، اما همچنان تعاملات اقتصادی و تجاری با کشورهایی مانند عراق، پاکستان و برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس ادامه دارد. این کارشناس مسائل بینالملل افزود: در نهایت، کشورهای همسایه بهخوبی میدانند که سرنوشت و منافع آنها با ایران گره خورده است و به همین دلیل نمیتوانند بهطور کامل از قواعد و سیاستهای یک قدرت فرامنطقهای تبعیت کنند.
ایران نیز از ظرفیت این تعاملات استفاده میکند و به نظر میرسد این روابط و همکاریها قابلیت توسعه و گسترش بیشتری داشته باشد. جنگ رمضان و عیان شدن شکست آمریکا براتی در پایان خاطرنشان کرد: آمریکا همچنان سیاست اعلامشده خود را دنبال خواهد کرد، اما نکته مهم این است که توان این کشور برای اعمال اراده خود، بهویژه پس از جنگ رمضان و نبرد هرمز که در آن شکست آمریکا برای همگان آشکار شد، بهشدت کاهش یافته است. وی افزود: یکی از دلایلی که ایالات متحده از گزینه نظامی به سمت اعمال فشار و جنگ اقتصادی بازگشته، این است که شکست خود را پذیرفته است؛
از همین رو، برای آمریکا بسیار دشوار شده است که بتواند اراده خود را بر دیگر کشورها تحمیل کند. این کارشناس مسائل بینالملل تأکید کرد: البته این کشمکش نیازمند فعالتر شدن دیپلماسی اقتصادی ایران نیز هست و با تقویت این حوزه میتوان بخش مهمی از تهدیدهای آمریکا را خنثی کرد.
منبع: آنا
