به گزارش خبرگزاری آنا، صنعت مالی و نظام بانکی کشور در ماههای اخیر، در کنار تأمین مستمر خدماتی که زندگی روزمره، فعالیت بنگاهها و جریان مبادلات اقتصادی به آن وابسته است، با شکل تازهای از تهدیدها نیز مواجه شده؛ تهدیدهایی که از حملات سایبری تا آسیبپذیریهای فیزیکی زیرساختها را در بر میگیرد و ضرورت بازنگری در سازوکارهای پدافندی، تداوم کسبوکار و ارتباط با افکار عمومی را بیش از گذشته نمایان کرده است.
در چنین شرایطی، مدیرعامل مرکز تسهیلگری فناوریهای مالی ایران، معتقد است پایداری شبکه بانکی در برابر فشارهای اخیر، حاصل سالها تلاش متخصصان داخلی بوده است؛ اما حفظ این توانمندی، بدون عبور از پراکندگی تجربهها میان بانکها، میدان دادن به ایدههای نوآورانه نخبگان و اطلاعرسانی صادقانه درباره محدودیتها و روند رفع اختلالات، امکانپذیر نخواهد بود.
در شرایطی که صنعت مالی و نظام بانکی کشور در ماههای اخیر، فشارهای کمسابقهای را در قالب هجمههای ترکیبیِ سایبری و فیزیکی پشت سر گذاشته است، مسئله تابآوری زیرساختی و اعتماد عمومی به محور اصلی بحثهای کارشناسی تبدیل شده است. از این رو واکاوی ابعاد پنهان این نبرد خاموش، بر لزوم عبور از رویکردهای جزیرهای، اشتراکگذاری تجربیات امنیتی و همچنین اتخاذ استراتژیهای نوین ارتباطی برای حفظ سرمایه اجتماعی نظام بانکی مورد تأکید است. قدرت تابآوری؛
دستاوردی بینظیر در نبرد نابرابر محمدمراد بیات، مدیرعامل مرکز تسهیلگری فناوریهای مالی ایران، در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی آنا، در ابتدا با اشاره به چالشهای اخیر صنعت بانکداری کشور، تصریح کرد: وقایع اخیر در شبکه بانکی، فراتر از یک اختلال سیستمی ساده و ناشی از یک هجمه همهجانبه، ترکیبی و بیسابقه بود. با این حال، با اطمینان میتوان گفت که کمتر کشوری در جهان از چنین قدرت تابآوری در برابر حملات سنگین سایبری و فیزیکی برخوردار است.
وی افزود: بسیاری از اندیشکدهها و کارشناسان بینالمللی که زیرساختهای بانکی ما را رصد میکنند، این پایداری را در شرایط نابرابر، کمنظیر یا حتی بینظیر توصیف کردهاند. این توانمندی دفاعی، حاصل سالها مجاهدت متخصصان داخلی است که نباید در هیاهوی انتقادات ناشی از اختلالات مقطعی به دست فراموشی سپرده شود.
نقد رویکرد جزیرهای در پدافند غیرعامل مدیرعامل مرکز فابا در ادامه با آسیبشناسی عملکرد فعلی شبکه بانکی، اظهار کرد: اگرچه مدل فعلی فعالیت بانکها به صورت جزیرهای، یک نقطه قوت راهبردی محسوب میشود چرا که اگر بخشی از شبکه هدف قرار گیرد، سایر بخشها به فعالیت خود ادامه میدهند، اما همین ساختار، یک ضعف بزرگ نیز در پی دارد. وی افزود: ضعف اصلی ما درهمافزایی و اشتراکگذاری تجربیات است. بارها مشاهده شده است که وقتی یک مؤسسه یا بانک مورد هجمه قرار میگیرد، به جای استفاده از تجربیات پیشینِ سایر بانکها، گویی در حال چرخدندهسازی از ابتداست.
ما در بخش پدافند غیرعامل، به شدت نیازمند یک پلتفرم اشتراکگذاری دانش هستیم تا از یک سوراخ، دوبار گزیده نشویم. دستگاههای بالادستی باید بستر این همنوایی تخصصی را برای جلوگیری از تکرار خسارات فراهم کنند. بهرهگیری از نخبگان فراتر از شعار وی در پاسخ به سؤالی درباره استفاده از توان نخبگان دانشگاهی و مراکز علمی در صنعت مالی گفت: توانمندیهای فعلی صنعت، متکی بر همین دانش متخصصان داخلی است. اما آیا بهتر از این میتوانستیم عمل کنیم؟ پاسخ قطعاً مثبت است.
در گذشته گلایههایی مبنی بر عدم استفاده بهینه از ظرفیت نخبگان وجود داشت، اما اکنون و با توجه به روحیه دفاعی و ملیِ شکلگرفته در جامعه نخبگانی، بهترین بستر برای ورود ایدههای نوآورانه فراهم است. بیات افزود: در رویداد پیشرو، ما به دنبال ایجاد بسترهای عملیاتی برای بهکارگیری این متخصصان در پروژههای واقعی هستیم. پیشنهاد ما این است که بانکها به جای نگاههای بسته، در قالبهای مشاورهای و پروژههای تحولگرا، از ظرفیت نخبگان برای ترمیم فرآیندها بهره ببرند.
لزوم تغییر پارادایم در ارتباط با مشتری مدیرعامل مرکز فابا در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به گلایههای مردمی از بروز اختلالات در تراکنشها و پیچیدگی سامانهها، تأکید کرد: شبکه بانکی باید درک کند که در شرایط بحرانی، مردم فقط مشتری خدمات نیستند، بلکه بخشی از بدنه اجتماعی این صنعت محسوب میشوند. بانکها باید از قالب تبلیغات صرف، خارج شده و گفتوگوی صادقانه با مردم را در دستور کار قرار دهند. وی افزود: اگر بانکها بهطور شفاف درباره تنگناهای زیرساختی و تلاشهای شبانهروزی برای رفع مشکلات با مردم سخن بگویند، قطعاً شاهد همراهی بیشتری خواهیم بود.
در واقع، فرق است بین بانکی که نمیخواهد مشکل را حل کند و بانکی که به دلیل فشارهای سایبری یا اقتضائات فنی، فرآیند اصلاحاش زمانبر است. این تمایز باید توسط نظام بانکی برای مردم ترسیم شود. بیات در پایان خاطرنشان کرد: اعتماد مشتری، بزرگترین سرمایه بانکهاست. اگر بانکها نتوانند در این فضای رقابتی، با شفافیت و ارتباط درست، رضایت مشتریان را حفظ کنند، هزینهی جبرانناپذیری را با خروج مشتریان از دست خواهند داد.
همانگونه که در حوزههای دفاعی با اطلاعرسانی دقیق، مردم به پشتیبانان نظام تبدیل شدند، در نبرد سایبری نیز باید با شفافسازی، از سرمایه اجتماعی بانکها در برابر هجمهها محافظت کنیم.
منبع: آنا
