اقتصاد۲۴- شورای روابط خارجی آمریکا (CFR) در مقدمه سه تحلیل درباره شش ماهگی جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران نوشت: در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، آمریکا و اسرائیل به ایران حمله کردند و با هدف قرار دادن زیرساختهای هستهای و نظامی این کشور، رهبر جمهوری اسلامی ایران، علی خامنهای، را (به شهادت رساندند). آتشبسی با میانجیگری پاکستان و تفاهمنامهای که در ژوئن به امضا رسید، به درگیریهای گسترده پایان داد، اما دو طرف از آن زمان تاکنون در پی ادعای نقض توافق، حملاتی را علیه یکدیگر انجام دادهاند.
اکنون پس از گذشت شش ماه، کارشناسان شورای روابط خارجی آمریکا دیدگاه خود را درباره پیامدهای جنگ برای آمریکا و منطقه و همچنین مسائلی که باید در آینده مورد توجه قرار گیرد، بیان کردهاند. محاسبه اشتباه ترامپ درباره ایران، آمریکا را با شکست راهبردی مواجه کرده است استیونای. کوک، عضو ارشد مطالعات خاورمیانه و آفریقا در شورای روابط خارجی آمریکا، کارشناس سیاستهای عربی و ترکی و همچنین سیاست آمریکا در خاورمیانه است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، تلاش کرده است «عملیات خشم حماسی» را که انتظار داشت برای پیروزی در آن به چهار تا شش هفته زمان نیاز باشد، با فشار اقتصادی به سرانجام برساند. رئیسجمهور آمریکا آشکارا انتظار نداشت ایران تا این اندازه در برابر قدرت نظامی آمریکا مقاومت کند. این یک محاسبه اشتباه بزرگ بود. رئیسجمهور آمریکا آشکارا انتظار نداشت ایران تا این اندازه در برابر قدرت نظامی آمریکا مقاومت کند.
پس از شش ماه جنگ، مذاکرات گاهبهگاه، تشدید متناوب تنشها و بنبست، آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز بهشدت مختل شده، شرکای آمریکا در بخش غربی خلیج فارس در برابر حملات ایران آسیبپذیر هستند و انگیزه تهران برای تسلیحاتی کردن برنامه هستهای خود ــ یا آنچه از آن باقی مانده است ــ بیش از هر زمان دیگری افزایش یافته است. اگر این روندها معکوس نشوند، این تحولات عقبگردهای مهمی برای واشنگتن و به منزله یک شکست راهبردی خواهد بود.
ترامپ با پیگیری «عملیات طرد اقتصادی» بر این باور است که وارد کردن فشار اقتصادی، موجب فروپاشی حکومت ایران یا دستکم پذیرش بیشتر مذاکره از سوی رهبران ایران خواهد شد. اما ترامپ ممکن است تأثیر بالقوه فشار اقتصادی بیشتر را بیش از اندازه برآورد کرده باشد. جنگ اقتصادی نیز به اندازه جنگ متعارف با عدم قطعیت همراه است. از آنجا که ترامپ انتظار پیروزی سریع داشت، اکنون با احتمال شکست و مجموعهای از پرسشها ــ و پاسخهای اندک ــ از سوی رهبران منطقه درباره توانایی و تمایل آمریکا برای تأمین امنیت آنها مواجه است. در جنگ ایران، ترکیه در هر صورت برنده است هانری جی.
بارکی، عضو ارشد مطالعات خاورمیانه در شورای روابط خارجی آمریکا و رئیس کرسی روابط بینالملل در دانشگاه لیهای است. رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، تلاش کرده است کشورش را به یک قدرت مهم منطقهای و جهانی تبدیل کند و جنگ ایران فرصتی برای گسترش نفوذ ترکیه در خاورمیانه فراهم کرده است. بهطور کاملا متناقض، آنکارا صرفنظر از نتیجه جنگ سود خواهد برد. ترکیه بهعنوان یکی از قدرتمندترین قدرتهای نظامی منطقه، در صورت شکست آمریکا، جایگاه خود را بهعنوان یک نیروی متوازنکننده یا عامل ایجاد توازن تقویتشده خواهد دید.
توافق دفاعی مشترک که پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه در ۷ اوت امضا کردند، نشانه نیاز بیش از پیش منطقه به ترکیه است. این توافق که به ابتکار عربستان سعودی شکل گرفت، ترکیه را رسماً وارد یک ائتلاف امنیتی منطقهای میکند. این نخستین ترتیبات از این نوع از زمان پیمان بغداد در سال ۱۹۵۵ است. توافق دفاعی مشترک که پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه در ۷ اوت امضا کردند، نشانه نیاز بیش از پیش منطقه به ترکیه است. حتی اگر توافق سه جانبه دستاورد چندانی نداشته باشد، به ترکیه کمک خواهد کرد از دیوار نامرئی بیاعتمادی که کشورهای خلیج فارس در برابر آن ایجاد کرده بودند، عبور کند.
منبع: اقتصاد24
