گسترش شبکه فیبرنوری از جمله امور زیربنایی در زیستبوم ارتباطات است که هزینه بالایی دارد و بازدهی آن بلندمدت است. به همین جهت، اگر بنا باشد انحصاری توسط اپراتورهای قدرتمند و بزرگتر شکل نگیرد، دولت باید با ابزارهای تشویقی مختلف کمک کند تا شرکتهای متوسط بازار نیز امکان رقابت برای گسترش شبکه را داشته باشند.
یکی از اقدامات حمایتی که دولت امکان اجرای آن را دارد و البته از جمله مأموریتهای صندوق فیبرنوری نیز محسوب میشود، پرداخت تسهیلات اقتصادی به اپراتورهاست تا هزینههای گسترش شبکه را کاهش دهد و مدتزمان تکمیل پوشش و اتصال فیبرنوری موردنظر در کشور را کوتاهتر کند. در این میان، اپراتورها با چالش تأمین وثایق سنتی، مانند اسناد ملکی برای بانکها، مواجه هستند. همین موضوع سبب شد خبرنگار آناتک به سراغ «حمید بنائیان، مدیرعامل پست بانک ایران» برود و موضوعی را که چند سالی است اجرای آن در وزارت ارتباطات پیگیری میشود، دنبال کند.
محور اصلی گفتوگوی ما با بنائیان، استقرار الگوهای جدید توثیق از طریق داراییهای نامشهود بود که در ادامه، پاسخهای او به پرسشهای مرتبط با این موضوع را میخوانید. چند سالی است در خصوص زیستبوم اقتصاد دیجیتال در وزارت ارتباطات بحث میشود که داراییهای معنوی فعالان این زیستبوم بهعنوان ضمانت بانکی به رسمیت شناخته شوند و امکان دریافت وام از این طریق برای آنها فراهم شود.
در دوره شما، آیا تاکنون پیشرفتی در عملیاتی شدن این ایده انجام شده است تا برای نمونه، شبکه زیرساختی اپراتورهای گسترشدهنده شبکه فیبرنوری این امکان را پیدا کنند که شبکه خود را بهعنوان ضمانت در اختیار بانک قرار دهند و برای گسترش کسبوکارشان تسهیلات دریافت کنند؟ پست بانک بهعنوان یکی از اعضای کمیتههایی که مسئول بررسی و اعلام نظر در خصوص این موضوع هستند، حضور فعال دارد. در خصوص توثیق داراییهای نامشهود، دو نگاه در کشور وجود دارد.
گروهی معتقدند که این داراییها باید یک مرجع ارزشگذاری پیدا کنند و بازار ثانویهای نیز مشخص شود تا در صورت عدم ایفای تعهدات از سوی وامگیرنده، امکان نقد شدن این ضمانتها و تضامین وجود داشته باشد. چنین اتفاقی نیازمند قانونگذاری، بستر، زیرساخت و امکانات است. به همین جهت، تا زمانی که این ایدهها بهصورت قانون و مقررات مصوب نشوند، امکان اجرای آن برای ما وجود ندارد. در نگاه دوم، که اکنون بهخصوص برای فیبرنوری که شما مثال زدید قابلیت اجرا دارد، ما از ابزارهای زنجیرهای متکی بر قراردادها و پروژهها استفاده خواهیم کرد.
پیشنهادهایی در خصوص تأمین مالی اینترنت به پشتوانه شبکه فیبرنوری تدوین کردهایم و برای وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات ارسال کردهایم. اگر تشریفات و روال اداری طی شود، ما امکان استفاده از الگوهای زنجیرهای را خواهیم داشت. بنده اعلام میکنم که هر یک از فعالان حوزه فناوری اطلاعات به پست بانک مراجعه کنند، آماده هستیم تا در کنار آن مجموعه، الگوهای کاربردی برای توزیع اعتبار و تضامین طراحی کنیم تا ریسک ناشی از عدم برخورداری از تضامین سنتی برای آن مجموعه کاهش پیدا کند. امکان بیان جزئیاتی از این الگوها دارید؟
یکی از این الگوها، تأمین مالی پروژههای اقتصاد دیجیتال، مانند فیبرنوری، از طریق سپردهگذاریهای خاص و انتشار اوراق سپرده ویژه است. انتقال تعهدات قراردادی یا تضامین سهجانبه یا گروهی نیز الگوی دیگری است که امکان اجرایی شدن آن برای ما وجود دارد. مواردی از این دست، الگوهایی هستند که اگر متقاضی وجود داشته باشد، امکان اجرای سراسری یا آزمایشی آنها را داریم. البته این امکان را نیز داریم که الگوی طراحیشده را به شبکه بانکی پیشنهاد دهیم تا اجرای چنین شیوههایی گسترش پیدا کند.
خود شما درباره شیوه اول و شناسایی دارایی غیرمشهود، مانند زیرساخت ارتباطی اپراتورها، بهعنوان وثیقه بانکی چه نظری دارید؟ فکر میکنم در این زمینه دو نکته کلیدی وجود دارد. نخست آنکه مرجعی مشخص شود که توان قیمتگذاری صحیح و دقیق این داراییها را داشته باشد. در وهله بعد، مسئله نقدشوندگی مطرح است که باید برای آن تمهیداتی اندیشیده شود. تاکنون کاری در این خصوص انجام شده است؟ اگر مسائلی که اشاره کردم حل شود، این ایده امکانپذیر است؛
ولی با وجود اینکه تاکنون تلاشهای کارشناسی مختلفی برای شناسایی داراییهای نامشهود بهعنوان وثیقه در دستگاههای مختلف، مانند معاونت علمی، وزارت اقتصاد، وزارت ارتباطات و مجموعههای بانکی، انجام شده است، هنوز جمعبندی نهایی در این زمینه صورت نگرفته است. در حال حاضر چه نوع تسهیلاتی و با چه تمهیداتی برای تسهیل گسترش شبکه فیبرنوری به اپراتورها پرداخت میشود؟ اکنون اپراتورهایی که مراجعه میکنند، از طریق منابع صندوق فیبرنوری و براساس الگوهای رایج و کلاسیک در شبکه بانکی، تسهیلات دریافت میکنند.
در حال حاضر، الگوهای مدرن برای پرداخت تسهیلات جاری نیست، ولی اگر پرداخت تسهیلات در این حوزه از طریق الگوهای زنجیره تأمین انجام شود، امکان تسهیل کار با استفاده از ابزارها و الگوهای جدید را داریم.
منبع: آنا