، محسن نامجو، خواننده و آهنگساز موسیقی تلفیقی و راک، پس از ۲۰ سال اقامت در آمریکا به ایران بازگشت. ویدئوهایی از ورود او به کشور از طریق فرودگاه امام خمینی (ره) و استقبال مردم از این خواننده در فضای مجازی منتشر شده است. نامجو پیش از ورود به ایران، با انتشار چند ویدئو که در خارج از کشور ضبط شده بود، خبر بازگشت خود را اعلام کرد. او در این ویدئوها گفت: سلام دوستان، من محسن نامجو هستم. این ویدیو را زمانی مشاهده خواهید کرد که بنده یا در پرواز تهران هستم یا در خود خاک وطن، بعد از حدود ۲۰ سال.
وی ادامه داد: شرایط به گونهای پیش رفته که واقعاً به مرحلهای از زندگی رسیدهام که احساس میکنم بس است، کافی است؛ غربت. نامجو افزود: برای من واقعا هیچ تفاوتی ندارد که در ایران بتوانم کار موسیقی کنم یا فعالیت فرهنگی انجام دهم؛ مهم این است که در وطن، کنار دوستانم، خانوادهام، خواهرانم و اقوامم باشم و بتوانم این چند صباح باقیمانده از عمر را در کنار آنها لذت ببرم. این خواننده درباره لغو کنسرت خود در خارج از کشور اظهار کرد: بنده پیش از هر چیز از تکتک مخاطبان این موسیقی عذرخواهی میکنم. هزینه بلیتهایی که خریداری کردید، قطعاً به شما برگردانده میشود.
انشاءالله پس از روشن شدن تکلیف زندگیام برای ایران و خارج از آن، دوباره به روی استیج برگردم و در خدمتتان باشم. نامجو که طی ماههای گذشته واکنشهایی میهنپرستانه داشته است، در ادامه خطاب به رسانههای مخالف جمهوری اسلامی گفت: بنده مفتخرم که در تمام این سالهای اخیر، هم من شما را بایکوت کردم و هم شما مرا. اگر من در ایران به هزار جور بدبختی بیفتم، به ته جوی بیفتم یا به عرش اعلی برسم، شما کوچکترین حقی ندارید که گزارشی درباره محسن نامجو پخش کنید. وی ادامه داد: حساب من و شما سالهاست که از هم جداست و ما هیچ نسبتی با همدیگر نداریم؛
چه از لحاظ اجتماعی، سیاسی و حتی هنری. البته که من در شما هیچ فهم هنری در این سالها سراغ نداشتم. کاری به کار بنده و اخبار من نداشته باشید. اینکه چه بلایی قرار است سر من بیاید یا چه اتفاقات خوبی در انتظار من در ایران است، کوچکترین ارتباطی به شما و رسانه و وبسایتتان ندارد. از شما بهخیر، از ما به سلامت. محسن نامجو در ۱۴ اسفند ۱۳۵۴ در تربت جام، از شهرستانهای استان خراسان جنوبی، متولد شد. او از دوران کودکی به موسیقی علاقه داشت و یادگیری ساز و الفبای موسیقی را آغاز کرد. نامجو نواختن سهتار را زیر نظر استادانی از جمله فرامرز شکرخواه فراگرفت.
پس از پایان دبیرستان، برای ادامه تحصیل در رشته موسیقی وارد دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران شد. او در دوران دانشجویی ردیفهای موسیقی را نزد استادانی مانند نصرالله ناصحپور آموخت، اما در بهمن ۱۳۷۶ دانشگاه را ترک کرد تا مسیر حرفهای خود را بهصورت مستقل دنبال کند. دوران سربازی برای نامجو با آشنایی و بهرهگیری از آموزشهای حاج قربان سلیمانی همراه بود. او در همین دوره موسیقی مقامی خراسانی را فراگرفت و بعدها این سبک را با موسیقی راک و بلوز غربی تلفیق کرد. نامجو در کنار خوانندگی و آهنگسازی، در حوزه بازیگری و تولید آثار تصویری نیز فعالیت داشته است.
بازی در فیلم سینمایی «چند کیلو خرما برای مراسم تدفین» به کارگردانی سامان سالور، مستند «صدای سکوت» و فیلم سینمایی «رویاهای رادیویی» به کارگردانی بابک جلالی از جمله فعالیتهای او در عرصه تصویر به شمار میرود. او همچنین در زمینه نویسندگی فعالیت کرده و کتاب «دراب مخدوش» را منتشر کرده است. این کتاب مجموعهای از افکار و تاملات نامجو در ۲۰سالگی است. نامجو در موسیقی به سبک متفاوتی دست یافت و بهعنوان یکی از چهرههای شاخص تلفیق موسیقی ایرانی و غربی شناخته شد. او در آثار خود موسیقی سنتی، راک و بلوز را در کنار یکدیگر قرار داد و از اشعار کلاسیک و مدرن استفاده کرد.
ترکیب اشعار شاعرانی مانند خیام و مولانا با اصطلاحات محاورهای و مفاهیم امروزی، یکی از ویژگیهای آثار نامجو بود. همین رویکرد متفاوت باعث شد که او در دهه ۱۳۸۰ به یکی از خوانندگان پرطرفدار در میان جوانان تبدیل شود. نخستین فعالیتهای جدی و حرفهای نامجو در موسیقی به اجرای تیتراژ فیلم سینمایی «تخته سیاه» به کارگردانی سمیرا مخملباف در سال ۱۳۷۸ بازمیگردد. پس از آن نیز در تولید موسیقی فیلمهایی مانند «برای آمدنت دعا میکنم»، «حفره» و «اقوام» مشارکت داشت. نخستین آلبوم نامجو با عنوان «دماوند» در سال ۱۳۸۳ منتشر شد.
آهنگسازی، ترانهسرایی و خوانندگی تمامی قطعات این آلبوم را خود او بر عهده داشت. آلبوم «گیس» در سال ۱۳۸۴ منتشر شد و پس از آن آثاری مانند «ترنج»، «جبر جغرافیایی»، «آخ»، «بوسههای بیهوده»، «الکی»، «سیزده/هشت»، «از پوست نارنگی مدد»، «صفر شخصی» و «آوازهایی از شرق» از او انتشار یافت. جدیدترین آلبوم نامجو نیز «لینگ راک» نام دارد که در سال ۲۰۲۲ میلادی منتشر شد. از جمله تکآهنگهای شناختهشده محسن نامجو میتوان به «زلف بر باد مده»، «عقاید نئوکانتی»، «بهاره دخترعمو»، «مرد جان به لب رسیده»، «مارکوزه من»، «بارکد» و «میترا» اشاره کرد.
موسیقی و تیتراژ سریال «ترش و شیرین» به کارگردانی رضا عطاران نیز از دیگر آثار شناختهشده نامجو در دهه ۱۳۸۰ است. فعالیت حرفهای نامجو در ایران پس از انتشار آلبوم «ترنج» در سال ۱۳۸۶ با حاشیههایی همراه شد. استفاده از آیههایی از سوره شمس در یکی از آثار او با شکایتهایی روبهرو شد و در ادامه، نامجو از فضای رسمی موسیقی ایران فاصله گرفت و از کشور مهاجرت کرد. نامجو پس از مهاجرت در نیویورک آمریکا ساکن شد و همچنان فعالیتهای موسیقایی خود را ادامه داد. او در برخی آثارش به موضوعات اجتماعی ایران پرداخت؛
از جمله قطعه «یادآر» که در ارتباط با اعتراضات آبان ۱۳۹۸ منتشر شد و قطعه «نوید» که در سال ۱۴۰۱ برای نوید افکاری خوانده شد. «میترا» و «وطن» نیز از دیگر آثار نامجو هستند که در جریان اعتراضات سال ۱۴۰۱ منتشر شدند. نام محسن نامجو در سالهای اخیر در پی طرح اتهامهای آزار و تعرض جنسی از سوی چند زن در فضای مجازی مطرح شد. نخستین اتهام از سوی زنی با نام مستعار «ماهی» در توییتر منتشر شد. در آن زمان، به دلیل ارائه نشدن اسناد و مدارک، این ادعا با واکنشهای متفاوتی مواجه شد.
پس از آن، افرادی از جمله پانیدا، خواننده ساکن خارج از کشور، لونا شاد، مجری شبکه منوتو و بشری دستورنژاد، بازیگر، اتهامهایی را علیه نامجو مطرح کردند. این اتهامها بازتاب گستردهای داشت و نامجو پس از مدتی در واکنش به آنها عذرخواهی کرد. پس از انتشار ویدئوی عذرخواهی، فایل صوتی اظهارات توهینآمیز منتسب به نامجو درباره اقشار ضعیف و زحمتکش ایران منتشر شد. اظهارات خواهر او درباره مردم ایران نیز به این حواشی دامن زد و واکنشهای بسیاری را در پی داشت.
این مجموعه حواشی بر نگاه بخشی از مخاطبان به کارنامه هنری نامجو اثر گذاشت و موجب شد فعالیتهای موسیقایی و شخصیت عمومی او بیش از گذشته در معرض نقد قرار گیرد. بازگشت محسن نامجو به ایران در شرایطی انجام شده است که بحث بازگشت هنرمندان و چهرههای فرهنگی خارج از کشور نیز مورد توجه مسئولان فرهنگی قرار دارد.
سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، درباره بازگشت خوانندگان خارج از کشور که تمایل به بازگشت دارند، اظهار کرد: پس از جنگ دوازدهروزه که ایرانیان خارج از کشور بخشی از سرمایه اجتماعی ایران شدند، انصافاً نگاه مثبتی پدید آمد و قانون حمایت از ایرانیان خارج از کشور در مجلس به تصویب رسید. وی افزود: در ادامه مسیر، با وقایع دیماه و تبعات جنگ مواجه شدیم. ما لیستهای مفصلی را به مجموعههایی که باید در این مسئله دخیل باشند، ارائه دادهایم. این فهرستها شامل هنرمندان، اصحاب فرهنگ و شخصیتهای دیگری است که به خارج از کشور رفتهاند.
صالحی ادامه داد: در جنگ دوازدهروزه، حتی کسانی که فاصلههای زیادی با نظام رسمی کشور داشتند، پای ایران ایستادند و موضعگیری کردند. خداوند به ما یاد میدهد که اگر بنده من یکقدم آمد، من صد قدم میآیم. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خاطرنشان کرد: اگر احساس میکنیم افرادی در این شرایط حساس واقعاً به میدان آمدهاند، باید قدردان باشیم. افرادی که آن سوی مرزها هستند، بابت مواضعشان هزینههای بیشتری میپردازند و ایستادن پای این افراد هزینهداده، ارزشمند است.
وی بیان کرد: از همین رو، فهرستهای مفصلی شامل بیش از صد نفر را ارسال کردهایم و پیش از وقایع دیماه نیز گفتوگوهای خوبی شکل گرفت. مبنای گفتوگوها این بود که الزامی وجود نداشته باشد این افراد برای اقامت یا اجرای برنامه به ایران بیایند؛ بلکه صرفاً ایران را ببینند و بازگردند. صالحی گفت: انتظار نداریم حتماً در ایران بمانند. آنها میتوانند به ایران سفر کنند و بازگردند و نباید احساس کنند دعوت و حضورشان به این معناست که باید کاری برای ما انجام دهند.
نفس دیدار از ایران برای آنها به پشتیبانی تبدیل میشود و در ادامه میتوانند هر برنامهای را که تمایل داشتند اجرا کنند یا در صورت فراهم شدن شرایط، بمانند و فعالیت کنند. وی در پایان افزود: مراحل این کار طی شده و در حال پیگیری است. جمهوری اسلامی با نگاه بازی به این مسئله مینگرد. با این حال، شرایط پس از دیماه و جنگ بر روند پذیرش این موضوع تاثیر میگذارد؛ اما آغوش ایران و ایرانیان باز است.
منبع: خبرگزاری موج
