به گزارش خبرنگار آنا، در حالی که کمتر از یک ماه تا آغاز سال تحصیلی جدید باقی مانده، آمار ورودیهای پایه اول از تغییر مهمی در ترکیب جمعیتی مدارس حکایت دارد؛ تغییری که از کلاسهای درس ابتدایی آغاز شده و به گفته مسئولان آموزش و پرورش، در سالهای آینده میتواند بر جمعیت کل دانشآموزان این دوره تحصیلی نیز اثر بگذارد.
رضوان حکیمزاده، معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش، در آستانه هفته دولت و آغاز سال تحصیلی جدید، در گفتوگو با خبرنگار آنا درباره تعداد دانشآموزان ورودی پایه اول اظهار کرد: براساس آمار موالیدی که از سازمان ثبت احوال دریافت میکنیم، امسال یک میلیون و ۱۵۲ هزار و ۵۱۸ کودک ۶ سال تمام در داخل کشور داریم که باید در پایه اول ابتدایی ثبتنام کنند. وی افزود: این تعداد در مقایسه با سال گذشته که حدود یک میلیون و ۲۳۰ هزار دانشآموز کلاساولی داشتیم، کاهش قابل توجهی را نشان میدهد و بیانگر روند کاهشی جمعیت کودکان در سن ورود به مدرسه است.
بررسی این آمار نشان میدهد تعداد کودکانی که امسال در سن ورود به پایه اول ابتدایی قرار دارند، نسبت به سال تحصیلی گذشته بیش از ۷۷ هزار نفر کاهش یافته است؛ کاهشی که میتواند در سالهای آینده، علاوه بر تغییر تعداد دانشآموزان، بر برنامهریزیهای آموزشی، نیروی انسانی، فضای فیزیکی مدارس و سیاستگذاریهای مربوط به دوره ابتدایی نیز اثرگذار باشد.
کاهش موالید به زنگ مدرسه رسید معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش کاهش تعداد دانشآموزان ورودی پایه اول را ناشی از کاهش رشد جمعیت در کشور دانست و گفت: آمار کلاساولیهای امسال نشان میدهد تغییرات جمعیتی کشور اکنون بهطور مستقیم در ورودی مدارس قابل مشاهده است. کلاس اول را میتوان یکی از نخستین نقاطی دانست که آثار تحولات جمعیتی در آن آشکار میشود.
تعداد کودکانی که هر سال به سن ۶ سال تمام میرسند، مبنای برنامهریزی برای ثبتنام در پایه اول است و کاهش این تعداد به معنای آن است که در سالهای آینده نیز جمعیت دانشآموزی به تدریج تحت تأثیر کاهش موالید قرار خواهد گرفت. حکیمزاده با اشاره به آمار سال تحصیلی گذشته اظهار کرد: سال گذشته حدود یک میلیون و ۲۳۰ هزار دانشآموز در پایه اول ابتدایی داشتیم، اما امسال براساس آمار موالید، یک میلیون و ۱۵۲ هزار و ۵۱۸ کودک ۶ سال تمام باید وارد مدرسه شوند.
این کاهش بیش از ۷۷ هزار نفری تنها یک تغییر آماری در تعداد ثبتنامشدگان نیست، بلکه میتواند نشانه آغاز تغییر تدریجی در ساختار جمعیت دانشآموزی کشور باشد؛ تغییری که آثار آن ابتدا در پایه اول نمایان میشود و سپس با حرکت این دانشآموزان در مقاطع تحصیلی، به سایر پایهها نیز میرسد.
بیش از ۸ میلیون و ۸۰۰ هزار دانشآموز در ابتدایی معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش درباره جمعیت دانشآموزان این دوره تحصیلی نیز گفت: هنوز فرآیند ثبتنام دانشآموزان برای سال تحصیلی جدید بهطور کامل نهایی نشده است و به همین دلیل نمیتوان در حال حاضر آمار قطعی جمعیت دانشآموزی دوره ابتدایی در سال تحصیلی پیش رو را اعلام کرد. وی افزود: در سال تحصیلی گذشته، بیش از ۸ میلیون و ۸۰۰ هزار دانشآموز در پایههای اول تا ششم ابتدایی مشغول به تحصیل بودند.
حکیمزاده ادامه داد: برای مشخص شدن آمار نهایی دوره ابتدایی در سال تحصیلی جدید، باید جابهجایی جمعیتی میان پایهها تکمیل شود. دانشآموزان پایه ششم با پایان این دوره وارد پایه هفتم میشوند و از جمعیت دوره ابتدایی خارج خواهند شد. در مقابل، دانشآموزان جدید پایه اول نیز به جمعیت این دوره اضافه میشوند. به گفته وی، تا زمانی که فرآیند ثبتنام و جابهجایی دانشآموزان میان پایههای تحصیلی بهطور کامل انجام نشود، نمیتوان رقم نهایی جمعیت دانشآموزان ابتدایی در سال تحصیلی جدید را اعلام کرد. این جابهجایی سالانه، یکی از عوامل مهم در تعیین جمعیت هر دوره تحصیلی است؛
چراکه در یک سو، دانشآموزان پایه ششم از دوره ابتدایی خارج میشوند و در سوی دیگر، جمعیت تازهای از کودکان ۶ سال تمام به پایه اول وارد میشوند. کاهش جمعیت از پایه اول به کل دوره ابتدایی میرسد معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش با اشاره به تداوم روند کاهش جمعیت در پایه اول بیان کرد: پیشبینی ما این است که همانطور که اکنون شاهد کاهش تعداد دانشآموزان در پایه اول هستیم، این روند در نهایت بر کاهش جمعیت دانشآموزان در کل دوره ابتدایی نیز اثرگذار خواهد بود.
به این ترتیب، کاهش جمعیت دانشآموزی در پایه اول میتواند به مرور زمان خود را در پایههای دوم تا ششم نیز نشان دهد. دانشآموزانی که امروز با جمعیتی کمتر وارد پایه اول میشوند، در سالهای آینده با همین ساختار جمعیتی به پایههای بالاتر خواهند رفت و در نهایت، مجموع جمعیت دوره ابتدایی را تحت تأثیر قرار خواهند داد. کاهش جمعیت دانشآموزی در عین حال میتواند برنامهریزی آموزش و پرورش در حوزههای مختلف را با شرایط جدیدی مواجه کند.
تعداد کلاسهای مورد نیاز، پراکندگی دانشآموزان، تأمین و ساماندهی معلمان، ظرفیت مدارس و حتی برنامهریزی برای ساخت و توسعه فضاهای آموزشی، همگی با ترکیب و حجم جمعیت دانشآموزی ارتباط مستقیم دارند. البته کاهش جمعیت دانشآموزی در همه مناطق کشور به یک شکل نخواهد بود. تغییرات جمعیتی در مناطق مختلف، الگوی متفاوتی دارد و ممکن است برخی استانها، شهرها و مناطق همچنان با تراکم دانشآموزی و نیاز به توسعه فضای آموزشی روبهرو باشند، در حالی که برخی مناطق با کاهش تعداد دانشآموزان مواجه شوند.
جمعیت دانشآموزی در حال تغییر است آمار جدید ورودیهای پایه اول نشان میدهد آموزش و پرورش باید در کنار برنامهریزی برای آغاز سال تحصیلی جدید، تغییرات بلندمدت جمعیتی را نیز در محاسبات خود لحاظ کند. امسال بیش از یک میلیون و ۱۵۲ هزار کودک ۶ سال تمام در آستانه ورود به کلاس اول قرار دارند؛ کودکانی که نخستین سال حضور رسمی خود در نظام آموزشی را تجربه خواهند کرد و در عین حال، جمعیت آنها نسبت به ورودیهای سال گذشته کاهش قابل توجهی یافته است.
در سال تحصیلی گذشته بیش از ۸ میلیون و ۸۰۰ هزار دانشآموز در شش پایه دوره ابتدایی تحصیل میکردند، اما آمار نهایی جمعیت این دوره در سال تحصیلی جدید پس از تکمیل فرآیند ثبتنام مشخص خواهد شد. در این میان، آنچه از هماکنون روشن است، ادامه تأثیر کاهش موالید بر ساختار جمعیتی مدارس است.
کاهش بیش از ۷۷ هزار نفری جمعیت کودکان در آستانه ورود به پایه اول نسبت به سال گذشته، اکنون در آستانه بازگشایی مدارس خود را در آمار کلاساولیها نشان داده و به گفته معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش، این روند در سالهای آینده میتواند به کاهش جمعیت کل دانشآموزان دوره ابتدایی نیز منجر شود. به نظر میرسد زنگ تغییرات جمعیتی، پیش از آنکه در آمارهای کلی نظام آموزشی شنیده شود، از کلاسهای اول ابتدایی به صدا درآمده است؛
جایی که هر سال نخستین تصویر از جمعیت نسل تازه دانشآموزان کشور شکل میگیرد و حالا آمارها از کوچکتر شدن این نسل نسبت به سال گذشته خبر میدهند.
منبع: آنا
