به گزارش برنا، در هفته دولت، کارنامه دولت در حوزه جوانان را میتوان در مجموعهای از سیاستها و برنامههایی دید که از تسهیل ازدواج و تحکیم خانواده تا مهارتآموزی، اشتغال، مشارکت اجتماعی و تقویت هویت جوانان را دربر میگیرد. این کارنامه که اگرچه همچنان با مطالبات گسترده این نسل فاصله دارد، اما آمارهای دو سال گذشته از تلاش برای تبدیل جوانان از مخاطبان برنامههای دولتی به کنشگران فعال اجتماعی حکایت دارد. جوانان، بیش از هر گروه دیگری با آینده کشور پیوند خوردهاند.
تصمیمهایی که امروز درباره اشتغال، ازدواج، آموزش، مشارکت اجتماعی و اوقات فراغت آنان گرفته میشود، سیاستهایی برای یک گروه سنی مشخص نیست، بخشی از تصمیمگیری درباره آینده سرمایه انسانی و اجتماعی ایران است. از همین منظر، ارزیابی عملکرد دولت در حوزه جوانان را نمیتوان با شمار برنامهها و میزان اعتبارات سنجید، بلکه باید دید سیاستهای اجراشده تا چه اندازه توانستهاند زمینه حضور مؤثرتر جوانان در جامعه را فراهم کنند. در دو سال گذشته، معاونت امور جوانان وزارت ورزش و جوانان تلاش کرده است برنامههای خود را در چند محور اصلی دنبال کند؛
ازدواج و خانواده، سیاستگذاری، مشارکت اجتماعی، مهارتآموزی و اشتغال و همچنین برنامههای فرهنگی و اجتماعی. این محورها در شرایطی دنبال شدهاند که جوانان با مجموعهای از دغدغههای بههمپیوسته مواجهاند؛ از مسائل اقتصادی و اشتغال گرفته تا تشکیل خانواده، احساس تعلق اجتماعی و یافتن فرصت برای اثرگذاری در جامعه. ازدواج، از آموزش تا مشاوره یکی از مهمترین محورهای سیاستهای جوانان، موضوع ازدواج و خانواده بوده است. در این حوزه، بیش از ۲۳ هزار و ۵۰۰ کارگاه آموزشی برگزار شده و در مجموع ۶۲۲ هزار نفر-ساعت آموزش به جوانان ارائه شده است.
همچنین ۸۸ هزار و ۵۶۳ جلسه مشاوره رایگان در اختیار جوانان و خانوادهها قرار گرفته است. این آمار نشان میدهد رویکرد دولت در این بخش تنها به ترویج ازدواج محدود نبوده و تلاش شده است بخشی از نیازهای آموزشی و مشاورهای جوانان نیز مورد توجه قرار گیرد. آموزش مهارتهای ارتباطی، آشنایی با الزامات زندگی مشترک و ارائه خدمات مشاورهای میتواند در کنار سیاستهای اقتصادی، به کاهش بخشی از آسیبهای اجتماعی و خانوادگی کمک کند. در کنار این اقدامات، صدها برنامه ترویجی در زمینه ازدواج و فرزندآوری در نقاط مختلف کشور اجرا شده است.
با این حال، مسئله ازدواج جوانان همچنان موضوعی چندوجهی است و موفقیت سیاستهای این حوزه به میزان هماهنگی آنها با سیاستهای اشتغال، مسکن و حمایت اقتصادی از زوجهای جوان نیز وابسته است. تقویت سیاستگذاری برای یک نسل بزرگ بخش دیگری از عملکرد دولت به ساختار سیاستگذاری حوزه جوانان بازمیگردد. برگزاری شورای عالی نوجوانان و جوانان به ریاست رئیسجمهور، تقویت ستادهای ساماندهی امور جوانان و توسعه خانههای جوان از جمله اقداماتی است که با هدف افزایش هماهنگی و انسجام در این حوزه انجام شده است.
اهمیت این اقدامات از آنجا ناشی میشود که مسائل جوانان در اختیار یک دستگاه خاص نیست. اشتغال، آموزش، ازدواج، مسکن، سلامت اجتماعی، فرهنگ و مشارکت مدنی، هر یک به دستگاهها و سیاستهای مختلفی مربوط میشوند. بنابراین، ایجاد سازوکار هماهنگ برای سیاستگذاری میتواند از موازیکاری جلوگیری کرده و مسیر تصمیمگیری درباره مسائل جوانان را منسجمتر کند. جوانان، از مخاطب به مشارکتکننده یکی از قابل توجهترین بخشهای کارنامه دولت در حوزه جوانان، توسعه مشارکت اجتماعی است.
بر اساس آمار ارائهشده، تعداد مجوزهای سازمانهای مردمنهاد جوانان به بیش از ۶ هزار و ۱۸۷ مجوز رسیده و ۱۵ شبکه تخصصی سمنها نیز شکل گرفته است. در همین مسیر، شبکه ملی «ایرانیاران جوان» با حضور داوطلبان در همه استانهای کشور راهاندازی شده است. جوانان در آن در حوزههایی مانند امدادرسانی، فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی و مدیریت بحران مشارکت میکنند. توسعه چنین شبکههایی را میتوان نشانهای از تلاش برای استفاده از ظرفیت اجتماعی جوانان دانست. جوانان صرفاً دریافتکننده خدمات دولتی نیستند و در بسیاری از عرصهها میتوانند بخشی از راهحل مسائل جامعه باشند.
حضور آنان در فعالیتهای داوطلبانه و اجتماعی، علاوه بر کمک به حل مسائل محلی، میتواند به افزایش سرمایه اجتماعی و تقویت حس مسئولیتپذیری نیز منجر شود. فرهنگ و مهارت، دو بال توانمندسازی در حوزه فرهنگی و اجتماعی نیز بیش از ۱۷۱ هزار برنامه با مشارکت بیش از ۶ میلیون جوان برگزار شده است. گستردگی این برنامهها نشان میدهد موضوع اوقات فراغت و مشارکت فرهنگی در سیاستهای جوانان جایگاه ویژهای داشته است. اما در کنار فعالیتهای فرهنگی، مهارتآموزی و اشتغال نیز در برنامههای دولت مورد توجه قرار گرفته است. در قالب طرح «سرباز ماهر»، بیش از ۱۱۲ هزار سرباز آموزش دیدهاند.
همچنین ۴۱ هزار جوان در طرح «مهتا» و ۵۶ هزار نفر در دورههای اشتغال و کارآفرینی شرکت کردهاند. مهارتآموزی زمانی میتواند به نتیجه مطلوب برسد که مستقیماً با نیازهای بازار کار و ظرفیتهای اقتصادی کشور پیوند بخورد. از این منظر، ادامه و تکمیل این برنامهها و ایجاد ارتباط میان آموزش، کارآفرینی و فرصتهای واقعی اشتغال، میتواند یکی از مهمترین گامهای بعدی در سیاست جوانان باشد. کارنامهای که باید به نتیجه ملموس برسد آمارهای دو سال گذشته در حوزه جوانان، تصویری از فعالیت گسترده دولت در زمینههای مختلف ارائه میکند؛
از دهها هزار کارگاه آموزشی و جلسه مشاوره تا توسعه سازمانهای مردمنهاد، برنامههای فرهنگی و طرحهای مهارتآموزی. اما ارزش واقعی این اقدامات در نهایت با میزان اثرگذاری آنها بر زندگی روزمره جوانان سنجیده خواهد شد. نسل جوان امروز بیش از هر چیز به فرصت نیاز دارد؛ فرصت برای کار، تشکیل خانواده، یادگیری، مشارکت اجتماعی و ساختن آینده. بنابراین، موفقیت سیاستهای جوانان زمانی معنا پیدا میکند که برنامهها از مرحله اجرا و آمار عبور کرده و به تغییرات ملموس در زندگی جوانان منجر شوند.
در هفته دولت، میتوان این کارنامه را تلاشی برای تقویت جایگاه جوانان در سیاستگذاری و جامعه دانست که در یک سو بر ارائه خدمات و آموزش و در سوی دیگر بر فعالکردن ظرفیت مشارکت اجتماعی این نسل استوار است. آنچه این مسیر را کامل میکند، تداوم سیاستها، هماهنگی دستگاهها و تبدیل ظرفیتهای ایجادشده به فرصتهای واقعی است. جوانان، همانطور که در برنامههای دولت نیز مورد تأکید قرار گرفته، سرمایه بیبدیل ایران و موتور محرک پیشرفت کشورند.
سرمایهای که حفظ و شکوفایی آن، نه فقط به برنامههای مقطعی، بلکه به سیاستگذاری مستمر، اعتماد اجتماعی و فراهمکردن میدان واقعی برای نقشآفرینی نیاز دارد. اگر این مسیر با جدیت ادامه پیدا کند، مشارکت میلیونها جوان در برنامههای فرهنگی، اجتماعی و مهارتی میتواند از یک آمار اجرایی فراتر رود و به بخشی از سرمایه توسعه ایران تبدیل شود.
منبع: خبرگزرای برنا
