جوان آنلاین: ناشران برای بررسی کپی و جعل کتاب، راههای تشخیص کتاب جعلی و محدودکردن فعالیت کپیکاران به گفتوگو پرداختند تا صنف ناشران بتواند مانع روند قاچاق کتاب شود. به گزارش ایرنا، نشست تخصصی «جاعلان علیه کتاب» با حضور ناشران، نمایندگان نشر، نمایندگان فروشگاههای دیجیتال و فعالان رسانه در خانه هنر نیماژ برگزار شد. سیدعباس حسینینیک، مدیر مسئول انتشارات حقوقی مجد با اشاره به اینکه ایران به کنوانسیون برن نپیوسته است، توضیح داد: ایران عضو کنوانسیون کپیرایت نیست.
این مسئله دلایلی دارد، دلایل قبل و بعد از انقلاب برای نپیوستن ایران به این کنوانسیون یکی نیست. قبل از انقلاب نپیوستند، زیرا در آن زمان امریکا نپیوسته بود و ایران در مقابل اروپا که قانونی را برای این مهم داشتند، قرار گرفت. این روزها هم ایران به کنوانسیون برن نمیپیوندد، از سال ۱۳۴۸ قانون حمایت از مصنفان، مؤلفان و هنرمندان در ایران تصویب شد.
این حقوقدان با تأکید بر اینکه قوانین مرتبط با مالکیت فکری در ایران قدیمی هستند، ادامه داد: سال ۱۳۰۴ چهار ماده از مجازات عمومی برای مالکیت فکری در نظر گرفته شد، سال ۱۳۴۸ قانون حمایت از حقوق مؤلفان و مصنفان، سال ۱۳۵۲ قانون ترجمه و تکثیر کتب و نشریات و آثار صوتی و سال ۱۳۷۹ قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرمافزارهای رایانهای تصویب شد. او افزود: قوانین ما بیش از ۵۰ سال دارند و باید به قوانین جدید مراجعه کنیم. پیشگیری از جرم به دو مدل انجام میشود، یکی اینکه قوانین باید اصلاح شود.
وقتی ما عضو کپیرایت نیستیم حقوق مادی آثاری که برای نخستین بار خارج از ایران منتشر میشود، رعایت نمیشود، البته باید حقوق معنوی هر اثر رعایت شود، یعنی اگر به ترجمه چیزی اضافه شود، نویسنده خارجی میتواند این مسئله را پیگیری کند. حسینینیک با اشاره به ماده ۲۲ قانون حمایت از مؤلفان، مصنفان گفت: بر اساس این قانون، آثاری قابل حمایت است که برای نخستین بار در ایران چاپ شده باشد، در این قانون صلاحیت شخصی مطرح نیست و مسئله سرزمینی است، ملیت مهم نیست، اگر ایرانی خارج از کشور کتابش را منتشر کند، ایرانیها در ایران میتوانند آن را چاپ و منتشر کنند.
محمدعلی جعفریه مدیر انتشارات ثالث با اشاره به اینکه ناشران سالها است که با مسئله جعل کتاب مواجه هستند، ادامه داد: کتاب زنجیرهای از مؤلف، صاحب فکر، ناشر، موزع (شرکت پخش) و کتابفروش دارد، سعی ما این است که کتابفروش را حفظ کنیم، ما ناشران میتوانیم سایت داشته باشیم و کتاب را با تخفیف بفروشیم، اما برای حفاظت از کتابفروش این کار را نمیکنیم.
مدیر نشر ثالث با اشاره به اینکه چند سال در کمیته صیانت در اتحادیه ناشران و کتابفروشان فعال بود، گفت: قاچاقچیان کتاب با پلتفرمها همدست هستند، یک انتشارات بزرگ در سال ۲۰۰ عنوان کتاب منتشر میکند که پنج عنوان آن پرفروش میشود. من نمیدانم چگونه ممکن است کتابی ۸۰ درصد سود داشته باشد، من اگر کتاب را به یک پلتفرم نمیدهم، آن پلتفرم حق ندارد قاچاق آن را بفروشد.
او با بیان این نکته که فعالیت جاعلان و قاچاقچیان همه به یک نقطه میرسند، ادامه داد: مراجعهکننده غیرحرفهای میبیند در پلتفرم کتاب انتشارات ثالث است، و پلتفرمی را انتخاب میکند که کتاب را با تخفیف بالاتر میفروشد در صورتی که کیفیت آن کتاب پایین است. مهدی محسنی معاون اقتصاد و فرهنگ خانه کتاب با تمرکز بر کپی کتاب، چاپ و فروش آن، توضیح داد: میخواهم درباره کپی عین کتاب صحبت کنم اینکه چطور تشخیص داده شود کتاب اصل یا کپی است.
قیمت معیار تشخیص اصل یا کپی بودن کتاب نیست، دوم کیفیت کتاب مطرح است که لزوماً معیار کافی برای شناخت کتاب اصل نیست و ناشران میتوانند چاپ بر اساس تقاضا داشته باشند و همچنین چاپ دیجیتال وجود دارد که کیفیتی نزدیک به هم دارند. علی محمدپور نماینده ناشران الکترونیک با اشاره به اینکه کپیکاری در بستر برخط و آفلاین اتفاق میافتد، ادامه داد: میتوان گفت برای ناشران فقط چاپ ۲۰درصد کتابهایشان سود به همراه دارد، انتشار حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد کتابها ممکن است برای ناشران ضرر به همراه داشته باشد.
جاعلان کتابهای پرفروش ناشران را انتخاب و کپی میکنند، مسیرهای قانونی برای اقدام حقوقی علیه آنها طولانی و طی آن دشوار است، پس برای جلوگیری از این روند نیاز به همکاری برای محدودکردن آن وجود دارد.
منبع: جوان آنلاین
