جمالی‌نژاد: مدیریت اجتماعی باید از مدیریت آسیب‌ها به حکمرانی سرمایه اجتماعی تغییر مسیر دهد

جمالی‌نژاد: مدیریت اجتماعی باید از مدیریت آسیب‌ها به حکمرانی سرمایه اجتماعی تغییر مسیر دهد

به گزارش خبرگزاری برنا از اصفهان، مهدی جمالی‌نژاد در کارگاه تخصصی آموزشی مدیران کل دفاتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری‌های کشور و مسئولان سازمان امور اجتماعی کشور در هتل آسمان اصفهان، با تأکید بر ضرورت بازتعریف مأموریت مدیریت اجتماعی اظهار کرد: مدیریت اجتماعی امروز نباید صرفاً معطوف به شناسایی و مدیریت آسیب‌ها باشد، بلکه باید به سمت حکمرانی سرمایه اجتماعی حرکت کند. وی افزود: لازم است از «آسیب‌شناسی» عبور کنیم و به «مسئله‌شناسی و مسئله‌حل‌کنی» برسیم؛

به این معنا که مدیران اجتماعی باید مسائل واقعی جامعه را به‌صورت دقیق شناسایی و برای حل آنها برنامه اجرایی، مسئول مشخص و سازوکار ارزیابی داشته باشند. استاندار اصفهان با اشاره به تجربه بحران‌های مختلف کشور از جمله جنگ ۱۲ روزه، جنگ رمضان، اغتشاشات و دیگر بحران‌های اخیر گفت: همه این رخدادها یک درس مشترک برای مدیریت کشور دارند و آن اینکه جامعه‌ای که سرمایه اجتماعی بیشتری دارد، از تاب‌آوری بیشتری نیز برخوردار است.

جمالی‌نژاد تصریح کرد: پدافند اجتماعی باید در کنار پدافند نظامی مورد توجه قرار گیرد، زیرا قدرت یک جامعه در زمان بحران تنها به زیرساخت‌های فیزیکی و توانمندی‌های دفاعی محدود نمی‌شود و اعتماد، همبستگی، امید و مشارکت مردم نیز بخش مهمی از قدرت ملی را تشکیل می‌دهد. وی با اشاره به ابعاد جدید تهدیدات علیه جامعه افزود: امروز دشمن فقط خاک کشور را هدف قرار نمی‌دهد، بلکه ذهن، امید و اعتماد مردم را نیز هدف گرفته است و از این منظر، جنگ شناختی یکی از مهم‌ترین عرصه‌های مواجهه با جامعه است.

استاندار اصفهان بهترین پادزهر جنگ شناختی را «اعتماد، اطلاع‌رسانی صادقانه، پاسخگویی و حل واقعی مسائل مردم» دانست و گفت: اگر مردم ببینند مسئولان مسائل را صادقانه بیان می‌کنند، پاسخگو هستند و برای مشکلات راه‌حل واقعی ارائه می‌دهند، زمینه برای تقویت اعتماد عمومی و کاهش اثرگذاری عملیات روانی و شناختی فراهم خواهد شد. جمالی‌نژاد بر ضرورت تغییر رویکرد مدیریت اجتماعی از واکنش به پیشگیری تأکید کرد و افزود: نباید منتظر وقوع آسیب اجتماعی بمانیم و پس از شکل‌گیری مسئله وارد میدان شویم؛ بلکه باید یک مسیر منسجم شامل رصد، هشدار، پیشگیری، مداخله و ارزیابی ایجاد شود.

وی خاطرنشان کرد: برای آسیب‌های اجتماعی به یک نظام هشدار سریع نیاز داریم تا پیش از آنکه مسائل به بحران تبدیل شوند، نشانه‌های آنها شناسایی و مداخلات لازم انجام شود. استاندار اصفهان همچنین «محله» را سلول اصلی حکمرانی اجتماعی دانست و گفت: اگر می‌خواهیم آسیب‌های اجتماعی را به شکل واقعی حل کنیم، نباید کار را از ساختمان‌های اداری آغاز کنیم، بلکه باید از محله‌ها شروع کنیم. وی افزود: محله فقط یک محدوده جغرافیایی نیست، بلکه یک واحد حکمرانی اجتماعی است و بسیاری از مسائل اجتماعی زمانی بهتر حل می‌شوند که ظرفیت‌های موجود در همان محله شناسایی و فعال شوند.

جمالی‌نژاد با تأکید بر نقش مردم در حکمرانی اجتماعی اظهار کرد: مردم نباید صرفاً مخاطب سیاست‌های اجتماعی باشند، بلکه باید شریک حل مسئله باشند؛ دولت نیز قرار نیست همه مسائل را به‌تنهایی حل کند، بلکه وظیفه آن فعال کردن ظرفیت جامعه برای حل مسائل است. وی همچنین بر ضرورت خروج شوراهای اجتماعی از جلسه‌محوری تأکید کرد و گفت: هر شورای اجتماعی باید چهار خروجی مشخص داشته باشد؛ مسئله مشخص، مسئول مشخص، زمان مشخص و نتیجه قابل سنجش. باید از جلسه‌محوری به اقدام‌محوری حرکت کنیم و در نهایت، اقدامات انجام‌شده را با نتایج واقعی آن در جامعه ارزیابی کنیم.

استاندار اصفهان «داده‌محوری» و شنیدن صدای مردم را یکی دیگر از الزامات حکمرانی اجتماعی دانست و افزود: بسیاری از نارضایتی‌ها صرفاً از حل نشدن مشکلات آغاز نمی‌شود، بلکه از شنیده نشدن مردم شکل می‌گیرد. مردم باید بدانند کجا مسئله خود را مطرح کنند، چه کسی آن را بشنود و در چه زمانی پاسخ دریافت خواهند کرد. جمالی‌نژاد خانواده را خط مقدم سیاست اجتماعی عنوان کرد و گفت: اگر خانواده را تقویت کنیم، بسیاری از آسیب‌ها پیش از آنکه به خیابان، مدرسه و جامعه برسند، قابل پیشگیری و کنترل خواهند بود؛ بنابراین خانواده باید در مرکز سیاست‌گذاری اجتماعی قرار گیرد.

وی در ادامه با اشاره به ضرورت نقش‌آفرینی جوانان در حل مسائل اجتماعی اظهار کرد: جوانان نباید صرفاً به‌عنوان «گروه هدف» سیاست‌های اجتماعی دیده شوند، بلکه باید به آنها نقش و میدان داده شود و بسیاری از مسائل اجتماعی را باید با مشارکت خود جوانان حل کرد. استاندار اصفهان همچنین بر ضرورت ارتباط مؤثرتر دانشگاه با مسائل واقعی جامعه تأکید کرد و گفت: دانشگاه نباید تنها آسیب‌های اجتماعی را مطالعه و درباره آنها مقاله تولید کند، بلکه باید برای حل مسائل واقعی وارد میدان شود.

وی افزود: برای هر مسئله مهم اجتماعی باید یک مسئله واقعی، یک تیم علمی و یک راه‌حل اجرایی تعریف شود تا دانش و پژوهش از فضای نظری خارج شده و به حل مسائل جامعه کمک کند. جمالی‌نژاد «داده» را چراغ مدیریت اجتماعی دانست و تصریح کرد: مدیریت اجتماعی بدون داده، مدیریت با حدس است و نمی‌توان بدون شناخت دقیق وضعیت جامعه برای آن تصمیم‌گیری کرد. وی بر ضرورت ایجاد اطلس و داشبورد اجتماعی در استان‌ها تأکید کرد و گفت: هر استان باید تصویری دقیق، به‌روز و قابل تحلیل از وضعیت اجتماعی خود داشته باشد تا تصمیم‌ها بر مبنای داده‌های واقعی اتخاذ شود.

استاندار اصفهان همچنین خواستار استفاده از ظرفیت هوش مصنوعی در حوزه اجتماعی شد و افزود: هوش مصنوعی نباید فقط در حوزه صنعت و فناوری مورد استفاده قرار گیرد، بلکه باید از این ظرفیت برای پیش‌بینی آسیب‌ها، تحلیل روندهای اجتماعی، شناسایی نقاط پرخطر و هدفمند کردن مداخلات اجتماعی نیز بهره گرفت. جمالی‌نژاد با تأکید بر ضرورت عبور از آسیب‌محوری و حرکت به سمت سرمایه‌محوری گفت: نباید فقط بپرسیم «چه آسیب‌هایی داریم»، بلکه باید این سؤال را نیز مطرح کنیم که چه ظرفیت‌هایی برای حل این آسیب‌ها داریم.

وی خیرین، نخبگان، دانشگاه‌ها، مساجد، سازمان‌های مردم‌نهاد، جوانان و محلات را از جمله سرمایه‌های اجتماعی کشور برشمرد و گفت: این ظرفیت‌ها باید در فرآیند حل مسائل اجتماعی فعال شوند و دولت باید زمینه مشارکت مؤثر آنها را فراهم کند. استاندار اصفهان در ادامه، تاب‌آوری اجتماعی را فراتر از صرف دوام آوردن در شرایط بحران دانست و اظهار کرد: تاب‌آوری یعنی جامعه فقط در بحران دوام نیاورد، بلکه بتواند پس از بحران نیز سریع‌تر به زندگی عادی بازگردد.

وی افزود: خانواده قوی، محله فعال و اعتماد عمومی، سه ضلع مهم شکل‌گیری جامعه تاب‌آور هستند و تقویت این مؤلفه‌ها باید در سیاست‌گذاری اجتماعی مورد توجه جدی قرار گیرد. جمالی‌نژاد با بیان اینکه سرمایه اجتماعی با بخشنامه ایجاد نمی‌شود، گفت: اعتماد با دستور ساخته نمی‌شود، بلکه از رفتار روزمره حکومت شکل می‌گیرد؛ پاسخگویی، صداقت، سرعت عمل و حل مسئله، رفتارهایی هستند که می‌توانند اعتماد عمومی را تقویت کنند.

وی پیشنهاد کرد در کنار «داشبورد آسیب‌های اجتماعی»، «داشبورد سرمایه اجتماعی و امید» نیز در سطح ملی ایجاد شود و افزود: نباید فقط اندازه بگیریم که چه چیزی بدتر شده است، بلکه باید مشخص کنیم چه چیزی بهتر شده و کدام سیاست‌ها توانسته‌اند امید، اعتماد و سرمایه اجتماعی را افزایش دهند. استاندار اصفهان در ادامه تأکید کرد: مدیر اجتماعی امروز، مدیر آسیب نیست؛ مدیر سرمایه اجتماعی است. جنگ شناختی را فقط با رسانه نمی‌توان پشت سر گذاشت، بلکه باید آن را با اعتماد اجتماعی مقابله کرد.

وی گفت: محله فقط یک محدوده جغرافیایی نیست، بلکه یک واحد حکمرانی است و مردم نیز مسئله حکمرانی نیستند، بلکه بزرگ‌ترین ظرفیت حکمرانی به شمار می‌روند. جمالی‌نژاد خاطرنشان کرد: باید از جلسه‌محوری به مسئله‌محوری، از مسئله‌محوری به اقدام‌محوری و از اقدام‌محوری به نتیجه‌محوری حرکت کنیم، زیرا هر مسئله حل‌شده، یک آجر به ساختمان اعتماد عمومی اضافه می‌کند. وی افزود: امیدآفرینی به معنای پنهان کردن مشکلات نیست، بلکه باید مشکلات را صادقانه بیان کنیم و در کنار آن نشان دهیم که برای حل آنها برنامه داریم.

استاندار اصفهان با تأکید بر اینکه آینده حکمرانی اجتماعی پشت درهای بسته ادارات ساخته نمی‌شود، گفت: آینده حکمرانی اجتماعی در محله‌ها و در کنار مردم ساخته خواهد شد و اگر می‌خواهیم جامعه در بحران بعدی مقاوم‌تر باشد، باید امروز سرمایه اجتماعی بیشتری ساخته باشیم. انتهای پیام

منبع: خبرگزرای برنا