بدهی ۷۷ همتی بیمه‌ به داروخانه‌ها، ریشه کمبودهای دارویی کشور

به گزارش تجارت نیوز، نشست خبری چهل و هشتمین همایش نکوداشت روز ملی داروسازی در ایران با حضور شهرام کلانتری رئیس انجمن داروسازان ایران امروز ۴ شهریورماه ۱۴۰۵ در جمعی از اصحاب رسانه برگزار شد. رئیس انجمن داروسازان ایران در ابتدا با اشاره به شرایط خاص سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ کشور و وضعیت تولید و توزیع دارو گفت: از سال گذشته تاکنون ۲ بار کشور مورد تعرض واقع شد و یکی جنگ ۱۲ روزه، جنگ دوم جنگ ۴۰ روزه یا همان جنگ رمضان بود.

دوران پس از این جنگ ۴۰ روزه که الان دیگر تقریباً حدود پنج ماه از آن می‌گذرد شرایط نه جنگ و نه صلح را در کشور داریم و این یک عدم قطعیتی را در تمام مسائل برای کل زنجیره تأمین دارو ایجاد کرده که واقعاً در چنین شرایطی تصمیم‌گیری‌ها خیلی سخت‌تر از حالت صلح یا جنگ است. آدم در آن شرایط بهتر می‌تواند تصمیم بگیرد. پایداری زنجیره تأمین دارو در ۲ جنگ کلانتری در ادامه بیان کرد: هر دو جنگ غافلگیرانه اتفاق افتاد، ناجوانمردانه اتفاق افتاد، ولی مردم به لحاظ دارویی احساس عدم تأمین نیازشان را نداشتند.

در هر دو جنگ دیدند که زنجیره تأمین ما، علیرغم همه گلایه‌هایی که در بخش‌های مختلف دارد، ولی چقدر پایدار و شایسته و بایسته توانست بایستد و کار را به خوبی مدیریت بکند. وی تاکید کرد: ما شرایط اقتصادی بسیار بدی را پشت سر گذاشتیم و شاید پیش رو داشته باشیم، ولی در همین شرایط، بدون اینکه ما شعار بدهیم که پدافند غیرعامل را عمل می‌خواستیم بکنیم، ولی پدافند غیرعامل در کشور ما در حوزه دارو و به ویژه در سطح عرضه به خوبی اتفاق افتاد.

داروخانه‌های ما و داروی انبارشده در داروخانه‌های ما و سرمایه همکاران داروساز ما به خوبی توانست تمامی در واقع آن چالش‌هایی را که در مقاطع مختلف در بخش‌های دیگر زنجیره تأمین اتفاق می‌افتاد، پوشش بدهد. رئیس انجمن داروسازان ایران گفت: استمرار توزیع دارو یک لحظه در کشور قطع نشد. هیچ بیماری به دلیل شرایط جنگی پشت در داروخانه‌ها معطل نماند. همکاران داروساز ما در تمام شهرها، حتی شهرهایی که مورد هجوم مستقیم دشمن بودند، ایستادند، خدمت را ارائه دادند و در کنار مردم بودند. هیچ‌کس تعطیل نکرد.

آن بخشی از مردم که در شهرها نیاز به خدمت داشتند، با هیچ تراکمی در حوزه داروسازی مواجه نشدند. وی درخصوص دلیل کمبود دارو در کشور گفت: کمبودهای دارویی ما، اگر هست، متأثر از اینکه بگوییم به کشور تعرض نظامی شد، نبود. کمبودهای ما ناشی از مسائل اقتصادی ما اتفاق افتاد؛ از مشکلاتی که در نظم جریان نقدینگی در کشور وجود دارد و متأسفانه هم تا این لحظه فکر اساسی اصلاحش نشده است.

افزایش بدهی بیمه‌ها به داروخانه‌ها کلانتری درخصوص بدهی بیمه‌ها به داروخانه‌ها بیان کرد: در طی این مدت و حتی در شرایطی که هنوز هیچ جنگی هم اتفاق نیفتاده بود، با مشکل عدم استمرار و انتظام پرداخت و نقدینگی در کل زنجیره تأمین مواجه بودیم. این از ابتدای سال ۱۴۰۴ به بدترین شکل ممکن به جلو آمده و الان که تقریباً در اواسط سال ۱۴۰۵ هستیم، دارد خیلی بیشتر خودش را نشان می‌دهد.

وی افزود: خاطرم هست در اولین روزهای سال ۱۴۰۴، اولین نامه‌ای که از انجمن داروسازان ایران صادر شد، نامه خطاب به مقام ریاست جمهوری بود و ما از ایشان تقاضا کردیم که آن خوبی که انتهای سال ۱۴۰۳ افتاد را ان‌شاءالله در سال ۱۴۰۴ استمرار بدهند؛ به جای اینکه صبر کنند بدهی‌ها انباشته بشود و بعد یکجا در پایان سال بیایند یک مقداری پول تزریق کنند به کل زنجیره تأمین، این را با یک الگوی در واقع بودجه‌بندی مناسب در طول سال و در مواقع و موارد مشخص و منظم پرداخت انجام بدهند. کلانتری ادامه داد: متأسفانه در سال ۱۴۰۴ کارها برعکس پیش رفت.

یعنی ما الان وقتی که بازه زمانی مهر ۱۴۰۳ تا مهر ۱۴۰۴ را مقایسه می‌کنیم با بازه مشابهش که می‌شود ۱۴۰۴ تا ۱۴۰۵، عمق بدهی سازمان‌های بیمه به داروخانه‌ها دو برابر شده است. از تأمین اجتماعی از میانگین حدود چهار ماه به حدود هشت ماه رسیده. سازمان بیمه سلامت که بهترین عملکرد مالی را داشته، در دوره مشابه ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۴، الان عمق بدهی ۱۰ ماهه پیدا کرده است. وی در ادامه بیان کرد: آخرین پرداخت رسمی بیمه سلامت، تا همین چند روز پیش مربوط به شهریورماه بود؛ شهریورماه ۱۴۰۴، ببخشید. و توقعی که زنجیره تأمین دارو داشته اصلاً برطرف نشد.

یک لوپ نادرست گردش نقدینگی در کشور ایجاد شده است رئیس انجمن داروسازان ایران هشدار داد: یک اتفاق بسیار بدی دارد می‌افتد. این را ما در تمام جلسات به مسئولین گفتیم و اعتراض کردیم. آن هم این است که با شرایطی که به وجود می‌آید، یک لوپ نادرست گردش نقدینگی در کشور دارد اتفاق می‌افتد. وی درخصوص این موضوع توضیح داد: این لوپ چیست؟

این است که به واسطه عدم وجود نقدینگی، به واسطه تأخیرهایی که اتفاق می‌افتد، به واسطه شرایط ویژه‌ای که در کشور اتفاق می‌افتد، خب حالا تولیدکنندگان و شرکت‌های پخش مجبور می‌شوند، یا ناخواسته، هدفمند یا از سر اجبار و استیصال، مدت زمان تصفیه فاکتورهای داروخانه‌ای را کاهش بدهند. این تا اینجا و ما برداشت می‌کنیم که با حسن ظن، برداشت می‌کنیم که این وضعیت ناشی از شرایط کشور است. کلانتری ادامه داد: اما وقتی داروخانه‌های خصوصی ناتوان می‌شوند از خرید کالا، ناتوان می‌شوند از ادامه کار، همین دارو می‌رود به سیستم دولتی. همگی اصحاب رسانه دارند؛

وقتی کالایی را شما به سیستم دولتی می‌دهید، در قبالش چک نمی‌گیرید، در قبالش هیچ سند تعهدآوری به شما تحویل نمی‌دهند، به شما حواله‌ای نمی‌دهند، به شما هیچ چیزی نمی‌دهند. بعد در سیستم دولتی این پول می‌ماند تا وقتی که قرار باشد وصول بشود. وی افزود: رویکردی که ما در طول زنجیره تأمین دارو داریم، بعد از یک جایی به بعد اصلاح می‌شد ولی نشد. حالا قسمت بد ماجرا که من عرض کردم وارد یک لوپ می‌شود، از اینجا اتفاق می‌افتد. دولت می‌خواهد پول تزریق کند به زنجیره تأمین دارو؛

به جایی که بیاید پول نقد بدهد و بدهی را، بدهی را در واقع سازمان‌های تأمین اجتماعی و بیمه سلامت به داروخانه‌ها پرداخت بکنند، این را در قالب اوراق می‌دهند. آسیب اوراق به داروخانه‌های خصوصی کلانتری تأکید کرد: این اوراق اصلاً ارزش برای بخش خصوصی و داروخانه‌ها و اقتصادهای خرد ندارد؛ چون نمی‌خواهند، نمی‌توانند به بخش خصوصی بدهند. این پول را هم می‌روند دوباره به دولت می‌دهند. یعنی هم کالا را می‌آیند سخت‌گیری می‌کنند، به داروخانه‌های خصوصی نمی‌دهند، می‌برند می‌دهند به دولت؛

هم وقتی می‌خواهند پول بدهند، دوباره می‌آیند پول را در قالب اوراق می‌دهند به وزارت بهداشت و تأمین اجتماعی، آن هم می‌رود بدهی‌ها را دوباره در قالب اوراق به شرکت‌های دارویی و زنجیره تأمین می‌دهد. وی افزود: بعد این وسط داروخانه‌های خصوصی هستند که هم خدمت ارائه می‌کنند. مستحضر هستید ۸۰ درصد و شاید بیش از ۸۰ درصد خدمت در برابر مراجعه در داروخانه‌های خصوصی دارد اتفاق می‌افتد، ولی عملاً این گردش ناصحیح منابع در طول زنجیره تأمین و این لوپی که ایجاد شده، دارد به شدت به داروخانه‌های خصوصی آسیب می‌زند.

رئیس انجمن داروسازان ایران خطاب به مسئولان گفت: به خودتان بیایید و این سیستم را اصلاح کنید. بیش از این ۱۸ هزار داروخانه خصوصی کشور توان اینکه بایستد، باز هم سرمایه‌گذاری کند، باز هم ارزش دارایی‌هایش را از بین ببرد، پول را در شهریور سال ۱۴۰۴، زمانی که دلار ۶۳ هزار تومان بوده، تبدیل به کالا بکند و هنوز در شهریور سال ۱۴۰۵ که قیمت دلار بالای ۲۰۰ هزار تومان است، پولش را نگرفته باشد، ندارد. این یعنی خرد کردن اقتصاد یک بخشی از فعالان زنجیره تأمین کالا و این باید حتماً اصلاح بشود.

ضرورت اجرای طرح «برات الکترونیک» و نشان‌دار شدن منابع دارو کلانتری در ادامه گفت: ما برای این برنامه داریم، طرح داریم، بهشان پیشنهاد کردیم. بحث برات الکترونیک را پیشنهاد دادیم. تمام منابع حوزه دارو باید شناسه‌دار و نشاندار بشوند. وی افزود: اصلاً اینکه شما پول را بدهید به یک سازمانی مثل تأمین اجتماعی، بعد آن سازمان برود باهاش پول بازنشسته‌هایش را بدهد، این بی‌معنی است. سازمان تأمین اجتماعی ۹ بیست‌وهفتم درآمدهاش متعلق به حوزه درمان است.

هم تو قانون آمده، هم مصوبه هیئت وزیران در بهمن‌ماه ۱۴۰۳ هست که باید شما ۹ بیست‌وهفتم را در صندوق جداگانه‌ای نگهداری کنید و از آن صندوق بدهی‌هایتان را پرداخت کنید. رئیس انجمن داروسازان ایران تصریح کرد: متأسفانه منابع ۹ بیست‌وهفتم درمان را برمی‌دارند، می‌برند باهاش حقوق بازنشسته می‌دهند. بعد وقتی که به بحث بدهی به داروخانه‌ها و مراکز درمانی و مؤسسات پیش می‌آید، می‌گویند که باید دولت بدهی‌هایش به ما بدهد، ما بدهی‌ها را بدهیم. وی ادامه داد: تا این لحظه مدیران سازمان تأمین اجتماعی از اول مردادماه تا الان چهار بار وعده‌هایشان را عوض کرده‌اند؛

ابتدای مرداد، وسط مرداد و انتهای مرداد. هر بار گفتند که ما ظرف دو سه روز آینده بدهی ۱۴۰۴ را تسویه می‌کنیم و فقط یک ماه دی‌ماه را پرداخت کرده‌اند. ضرورت بازنگری در نظام ژنریک و برند دارویی کلانتری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به شرایط جنگی کشور گفت: شرایط جنگی کشور و اتفاقات سال ۱۴۰۴ نشان داد که ما در نظام ژنریک و نظامی که مبتنی بر برند ژنریک هست، نیاز به بازنگری داریم.

وی توضیح داد: متأسفانه علی‌رغم همه حمایت‌هایی که همه جامعه داروسازی، همه بخش‌ها، از جمله انجمن داروسازان ایران، از تولید تحت نام برند یا همان برند ژنریک در طی سال‌های گذشته کردند، ولی رفتار اقتصادی تولیدکنندگان داروهای برند همراهی با در واقع بخش آخر زنجیره تأمین و داروخانه‌ها نبود. کلانتری ادامه داد: از یک طرف ما در شرایطی هستیم که پزشکان دارو را با نام برند تجویز می‌کنند.

شرکت‌هایی هستند که به واسطه تولید برند و بازاریابی و پروموشنی که اتفاق افتاده، نام برند خودشان را سر قلم پزشکان قرار دادند و از آن طرف همین شرکت‌ها در زمان فروش همین کالاها به داروخانه‌ها، کمترین استمهال پرداخت را قائل می‌شوند. وی افزود: داروخانه‌ها مجبور می‌شوند که برای تأمین این کالاها که توسط پزشکان نوشته می‌شود و بیماران به واسطه اینکه پزشک نوشته، فارغ از اینکه چه نام تجاری را نوشته، در واقع سرگردان آن نام می‌شوند، مجبور می‌شوند بروند استخراج کنند و تحت فشار قرار بگیرند.

گلایه از شرکت‌های بزرگ تولیدکننده داروهای برند رئیس انجمن داروسازان ایران گفت: ما بارها در انتهای سال ۱۴۰۴ مکاتبه کردیم با شرکت‌های بزرگ برند کشور که من نام نمی‌آورم، ولی شما خودتان بهتر از من می‌دانید که پنج شرکت بزرگ تولیدکننده داروهای برند کشور کیا هستند، که الان وقتشه که جواب آن حمایت‌ها و آن در واقع توفیقی که ناشی از حمایت از شما در برابر تولید ژنریک توسط ارکان مختلف داروسازی شده را الان جوابش را بدهید.

کلانتری تأکید کرد: شاید اگر شرایط بیش از این بخواهد در شرایط عدم قطعیت باقی بماند، اگر بخواهد شرایط اقتصادی کشور بیش از این در واقع رو به ناپایداری برود، ما همگی مجبور باشیم تقاضا کنیم که مجدداً داروها با نام ژنریک تولید بشن که مردم به واسطه اینکه دنبال یک نام خاص می‌گردند، سرگردان نشن و پزشکان هم ملزم بشن که با نام ژنریک داروهاشون رو تولید کنند، مگر اینکه واقعاً یک اتفاقی در طول زنجیره تأمین بیفته که اون اتفاق بتواند بخش‌های مختلف زنجیره تأمین را هماهنگ بکند.

منبع: تجارت نیوز