برای ایران نیز زبان و ادبیات فارسی مهمترین مزیت فرهنگی در عرصه جهانی است. اگرچه معماری، نگارگری، سینما، جغرافیا و دیگر ظرفیتهای فرهنگی و تمدنی کشور اهمیت دارند اما زبان و ادبیات فارسی در معرفی ایران جایگاهی ویژه دارد. حضور گسترده زبان فارسی در تاریخ و فرهنگ جهان، ظرفیت بزرگی برای معرفی ایران ایجاد کرده است؛ بهعنوان مثال، با توجه به اینکه در گذشته رایزن فرهنگی ایران در روسیه بودم، در این کشور ترجمههای متعددی از رباعیات خیام انجام شده و این شاعر ایرانی همچنان بخشی از حضور فرهنگی ایران در فضای فرهنگی این کشور محسوب میشود.
یکی از مشکلات جدی در حوزه دیپلماسی فرهنگی این است که بخش قابلتوجهی از تولیدات فرهنگی ایران با نیاز مخاطب داخلی تولید میشود، در حالیکه مخاطب خارجی نیازها و پرسشهای متفاوتی دارد.امروز اگر یک مخاطب خارجی بخواهد در مدت کوتاهی با خیام یا سعدی آشنا شود، در برخی زبانهای خارجی منابع خوشخوان، علمی، معتبر و امروزی کافی در اختیار او نیست و این یک خلأ جدی است که باید برطرف شود. باید محصول فرهنگی متناسب با نیاز مخاطب جهانی تولید کنیم؛ محصولی که بتواند در قالب کتاب، فیلم، موسیقی و محتوای دیجیتال، چهره واقعی و فرهنگی ایران را به جهان معرفی کند.
ایران در طول دهههای گذشته با تصاویر متفاوتی در جهان که گاهی مخدوش و نادرست بودند، معرفی شده و فرهنگ و ادبیات فارسی میتواند نقش مهمی در اصلاح تصویر ایران در افکار عمومی جهان داشته باشد اما چهره فرهنگی و تمدنی ایران تصویری ماندگار است که ریشه در هزاران سال تاریخ و تمدن این سرزمین دارد. حتی در شرایط دشوار سیاسی و بینالمللی، فرهنگ و زبان فارسی میتواند زمینه ارتباط میان مردم ایران و دیگر ملتها را فراهم کند و چهرهای واقعیتر از ایران به جهان نشان دهد.
ایجاد باشگاه فارسیآموزان و استفاده از ظرفیت فضای مجازی برای تداوم ارتباط با استادان و فارسیآموزان کشورهای مختلف ازجمله برنامههایی است که باید با جدیت در بنیاد سعدی و نهادهای مرتبط دنبال شود. زبان فارسی را نمیتوان صرفا از طریق روشهای رسمی و دانشگاهی گسترش داد و باید از ظرفیت شعر، موسیقی، سینما، نمایش و تولیدات جذاب فضای مجازی نیز استفاده کرد. بنابراین همکاری میان نهادهای فرهنگی، رسانهها و بنیاد سعدی میتواند به تولید محتوای جذاب برای مخاطبان خارجی و معرفی بهتر زبان و فرهنگ ایران کمک کند.
منبع: جام جم آنلاین
