باشگاه خبرنگاران جوان؛ زهره شعبانی -حجتالاسلام والمسلمین فرهاد عباسی،معاون پژوهش حوزههای علمیه در گفتگو با خبرنگاران با اشاره به یک و هزار پانصدمین سال میلاد حضرت ختمی مرتبت(ص) گفت: به همت پژوهشگران حوزه علممیه قم،موسوعه ۱۲ جلدی شامل ۶۰ هزار مسئله بر اساس چالشها و پرسشهای امروز درباره پیامبر اسلام (ص) شناسایی و نظاممند شده است.
او افزود:این مسائل قابلیت ارائه در قالب کتاب، مقاله، نشستهای علمی، کرسیهای آزاداندیشی و نظریهپردازی را دارند و میتوانند زمینهساز تولید انبوه خروجیهای علمی در حوزه سیرهشناسی و کلام اسلامی شوند.
او با اشاره به اینکه این کار نخستین گام از یک فرایند گسترده پژوهشی است، خاطرنشان کرد: در مراحل بعدی، این مسائل اولویتبندی، تبیین و سپس به منبع علمی برای پژوهشگران و دینپژوهان جهان تبدیل خواهند شد. معاون پژوهش حوزههای علمیه این اقدام را در جهان اسلام کمنظیر توصیف و بر نقش حوزه علمیه قم در پاسخگویی به شبهات و پرسشهای معاصر درباره پیامبر (ص) تأکید کرد
عباسی با قدردانی از پژوهشگران و دستاندرکاران این طرح، اظهار کرد: ااین مجموعه هدیه و مژدهای است که به برکت وجود پیامبر مکرم اسلام (ص)، حوزه علمیه قم میتواند به جامعه بشری و دینپژوهان تقدیم کند.
او همچنین از برنامهریزی برای رونمایی از این موسوعه 12 جلدی در چهلمین کنفرانس وحدت اسلامی با حضور شخصیتهای برجسته روز جمعه در تهران، روز شنبه در قم و یکشنبه در مشهد خبر داد و گفت پژوهشگران، دینپژوهان و پیامبرپژوهان داخلی و خارجی میتوانند از این گنجینه علمی ارزشمند بهرهمند شوند.
ایران متولی برگزاری رویدادهای ۱۵۰۰مین سالگرد میلاد پیامبر (ص)؛ رونمایی از مجموعه ۱۲ جلدی در قم
حجتالاسلاموالمسلمین سیدمفید حسینی کوهساری،معاون بینالملل حوزههای علمیه هم با اشاره به اینکه سال ۱۴۴۷ قمری در عرصه بینالملل بهعنوان سال ۱۵۰۰مین سالگرد میلاد پیامبر اسلام (ص) مورد توجه قرار گرفت، افزود: نظام جمهوری اسلامی ایران برای نخستینبار به این مناسبت توجه ویژهای داشت و پس از آن، پیگیریهای بینالمللی در این زمینه شکل گرفت.
او افزود: پس از تصویب این مناسبت در مجامع علمی و سازمان همکاری اسلامی، مسئولیت برگزاری بخشی از برنامهها و رویدادهای مربوطه به ایران واگذار شد و هیئت دولت نیز مصوبهای در این زمینه تصویب کرد که بر اساس آن، کمیتههایی در سطح ملی و بینالمللی برای پیگیری موضوع تشکیل شد.
کوهساری با اشاره به اینکه چهلمین کنفرانس وحدت اسلامی در سه شهر تهران، قم و مشهد برگزار خواهد شد، گفت: در برنامه قم، از مجموعه ۱۲ جلدی تدوینشده توسط حوزه علمیه رونمایی میشود، در حالی که در تهران نیز از سایر آثار علمی رونمایی می شود. وی این مجموعه را یکی از محصولات و دستاوردهای ارزشمند حوزه علمیه قم معرفی کرد که در قم بهنمایش گذاشته میشود.
معاون بینالملل حوزههای علمیه با تأکید بر افزایش توجه جهانی به پیامبر اسلام (ص) در سالهای اخیر، اظهار داشت: همزمان با ۱۵۰۰مین سالگرد میلاد پیامبر (ص)، به دلیل تحولات مناسبات جهانی، موجی از استقبال و گرایش به شناخت و بازشناسی شخصیت پیامبر اسلام (ص) در عرصه بینالملل شکل گرفته است. او تحولات یک سال اخیر، رخدادهای منطقهای و جنگهای اخیر را عامل بیداری و توجه بیشتر ملتها به اسلام، قرآن و شخصیت پیامبر (ص) دانست و تأکید کرد: این مناسبت میتواند نقطه عطفی در توجه جهانیان به اسلام و پیامبر (ص) باشد.
تولید ۳۲۰ اثر به همت دبیرخانه راهبری پژوهشهای دینی
حجتالاسلاموالمسلمین سیدحسین اسحاقی،رئیس دبیرخانه راهبری پژوهشهای دینی با اشاره به فعالیت این دبیرخانه از حدود پنج سال پیش در حوزههای علمیه، تصریح کرد: این دبیرخانه با هدف پاسخگویی به نیازهای جاری جامعه، هم در نظام حکمرانی و هم در حوزههای علمیه شکل گرفته است. از زمان تشکیل تاکنون، حدود ۳۲۰ اثر مختلف در ۲۸ گروه علمی تولید شده است.
اسحاقی با اشاره به آثار تولیدشده درباره پیامبر اسلام(ص) در این دبیرخانه، از جمله «تاریخ در قرآن و تحلیل رخدادهای آن در عصر نبوی»، «سیره نبی اعظم در مدیریت افکار عمومی امت محمدی(ص)»، «چالشها و رهیافتها» و مجموعه «معارف شیعه پیامبر(ص)» را برشمرد و گفت: این مجموعه به دو زبان فارسی و عربی تهیه شده و یک مؤسسه در لبنان نیز برای ترجمه آن اقدام کرده است.
او با اشاره به دستهبندی ۲۸ گروه علمی از حوزههای تفسیر و علوم قرآن تا مطالعات تمدنی، زنان و خانواده، روانشناسی و علوم تربیتی، خاطرنشان کرد: این ساختار بهگونهای طراحی شده تا ظرفیت موضوعات مختلف برای تولید رسالهها و پایاننامههای علمی در داخل کشور و حتی در سطح بینالمللی فعال شود.
او با ابراز خرسندی از اینکه که با همت مسئولان و پژوهشگران، این ۶۰ هزار مسئله پژوهشی در ۲۸ گرایش علمی در اختیار جامعه علمی قرار گیرد و زمینه تولید آثار جدید درباره پیامبر اسلام(ص) را فراهم کند. اسحاقی تأکید کرد:این مجموعه میتواند خوشههای پژوهشی متعددی ایجاد کند و پاسخگوی نیازهای علمی و پژوهشی درباره شخصیت پیامبر(ص) در عصر حاضر باشد.
مهجوریت پیامبر اکرم(ص) در پژوهشهای علمی؛ ۶۵ هزار عنوان جدید برای پایاننامهها
منصور حاجی، پژوهشگر و نویسنده این طرح، با اشاره به اینکه نام مبارک پیامبر(ص) ۴ بار در قرآن با نام محمد و یک بار با نام احمد آمده و سورهای نیز به نام ایشان است، گفت: با وجود این جایگاه رفیع، متأسفانه در عرصه پژوهشهای رسمی و دانشگاهی با کمبودی جدی در حوزه پیامبرشناسی مواجهیم. به عنوان نمونه، درباره اندیشمندانی مانند فارابی، ابنعربی و ملاصدرا آثار و پایاننامههای فراوانی وجود دارد، اما درباره خود پیامبر اسلام(ص)، با وجود عظمت شخصیت ایشان، پژوهشها بسیار اندک است.
او افزود: در قرآن بیش از ۱۵۰۰ آیه به نحوی با پیامبر اکرم(ص) ارتباط دارد؛ چه در وصف ایشان، چه خطاب به آن حضرت، چه درباره دشمنان و چه در بیان حقوق ایشان بر امت. با این همه، کمتر تفسیر جامع و مستقلی با رویکرد علمی درباره ایشان از سوی فریقین ارائه شده است.
این پژوهشگر درباره روند شکلگیری پروژه توضیح داد: حدود ۱۰ سال پیش با همکاری گروهی از دوستان، کار را با مطالعه گسترده پایاننامههای داخلی و خارجی آغاز کردیم. سه تا چهار سال ابتدایی کاملاً به شناسایی خلأهای پژوهشی گذشت و از پنج سال پیش، کار تدوین و نگارش موضوعات جدید شروع شد.
حاجی با اشاره به رویکرد کاربردی این مجموعه، تصریح کرد: تلاش کردیم موضوعاتی را شناسایی کنیم که تاکنون هیچ پایاننامه یا رسالهای به آنها نپرداخته است. برای نمونه، تأثیر احادیث نبوی بر شکلگیری تمدنهای اسلامی، جایگاه معارف محمدی در فلسفه ملاصدرا و ابنعربی، و یا نقد انسانشناسی سکولار در پرتو آموزههای پیامبر(ص) از جمله موضوعات این مجموعه است.
او تأکید کرد: هدف ما این بود که معارف و احادیث رسولالله(ص) را از سطح نقل و گزارش صرف، به نظریهپردازی و کاربرد عملی برسانیم. امروز با حمایت مجموعههای پژوهشی حوزه، ۶۵ هزار عنوان بدون هیچگونه تکراری در ۲۸ رشته علمی آماده شده که حدود ۵ هزار عنوان آن، فوقتخصصی و با رویکردهای کاملاً نوین است.
حاجی در پایان با اشاره به ظرفیت بالای این مجموعه برای تولید پایاننامه، رساله و مقالات علمی، ابراز امیدواری کرد: اگر این موضوعات در اختیار پژوهشگران و دانشگاهیان قرار گیرد، شاهد شکوفایی علمی در حوزه پیامبرشناسی خواهیم بود و این عناوین میتوانند به صفحات ماندگاری درباره شخصیت، سیره و اندیشههای پیامبر اعظم(ص) تبدیل شوند و مهجوریت ایشان در پژوهشهای علمی را جبران کنند.
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
