به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، آقای کاظم غریب آبادی در برنامه گفتگوی ویژه خبری جزئیات خبر تفاهم جمهوری اسلامی ایران و سلطنت عمان درباره کریدور دریایی موقت مشترک را تشریح کرد. متن کامل این گفتگو به شرح زیر است:
سوال: تقریباً ۲۴ ساعت پرتحول را در سیاست خارجی پشت سر گذاشتیم یکی از آنها تحریمهای ادعایی اقتصادی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران بوده. سفر فرمانده ارتش پاکستان به تهران و سفر وزیر امور خارجه عمان به تهران و اعلام تفاهمی بین ایران و عمان درباره تنگه هرمز. آقای غریب آبادی روزهای پرکاری را داشتید و یکی از آن روزهای پرکار امروز بوده که خبر تفاهم جمهوری اسلامی ایران و سلطنت عمان درباره کریدور دریایی موقت مشترک منتشر شد.
دقیقاً چه اتفاقی افتاده درباره این کریدور در تنگه هرمز که نتیجه رایزنیها و گفتگوهای ایران و عمان بود و تفاهمی که حاصل شد.غریب آبادی: در ابتدا لازم میدانم سلام و درودی بفرستیم به ارواح طیبه شهدای جنگ تحمیلی، جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان و در راس آن رهبر شهید. تنگه هرمز دو کشور ساحلی بیشتر ندارد جمهوری اسلامی ایران و عمان و بینندگان محترم مستحضر هستند که تا پیش از جنگهای اخیر هیچ مشکلی در تنگه هرمز نداشتیم عبور و مرور عادی بود.
جمهوری اسلامی ایران هم بالاخره آنچنان که باید تمرکز میکرد بر مباحث تنگه هرمز تمرکز ویژهای نداشت و تمرکزمان بر حوزههای دیگر بود، در بحثهای راهبردی و نظامی و امنیتی ولی به ویژه بعد از جنگ ۴۰ روزه توجه ما به این موضوع جلب شد.درست است که ما دو کشور ساحلی داریم اما همچنان در وضعیت جنگی هستیم و روشن هم کردیم هم برای دوستان عمانی و هم برای میانجیگران مثل پاکستان و بعضاً قطر و هم برای برخی کشورهای منطقه که در شرایط جنگی شاید آن اصولی که شما انتظار دارید در شرایط عادی و برابر با برخی مواضع و مقررات به آن عمل شود امکانپذیر نیست.
چون بحث منافع مالی، منافع امنیتی، امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران که بالاخره از همین ناحیه دچار خدشه و آسیب شده مطرح است و طبیعتاً جمهوری اسلامی ایران محق است که برخی ضوابط و مقررات خاص را در رابطه با تنگه دنبال کند. با توجه به این مقدمه باید عرض کنم ترتیباتی که باید در تنگه هرمز در خصوص عبور و تردد کشتیهای تجاری مد نظر قرار میگرفت ما هم مخالف نبودیم که با دولت عمان به عنوان کشور دیگر ساحلی اینها را تفاهم کنیم.
برای همین در یادداشت تفاهم اسلام آباد به این موضوعات هم اشاره شد اما نه در رابطه با شرایط کوتاه مدت مثل آن ۳۰ روزی که بحث میکردیم که باید شرایط و یا ترتیبات عبور از تنگه هرمز برابر با ترتیبات ایرانی باشد. برای یک مدت کوتاه بود ولی مدیریت آینده تنگه هرمز ما هم مخالف نبودیم که بنشینیم با عمان راجع به آن مذاکره کنیم اما این را همواره خاطرنشان کردیم که حتی در آن قضیه مدیریت مشترک و در گفتگوهایی که با دوستان عمانی داشته باشیم طبیعتاً دغدغهها و نگرانیهای جمهوری اسلامی ایران آنجا هم مطرح خواهد شد و هم باید لحاظ شود.
از این رو گفتگوهای مختلفی را به ویژه ظرف ۴۰، ۴۵ روز گذشته با عمان داشتیم که ببینیم چگونه میتوانیم ترتیبات و مسیرهایی را در تنگه هرمز برای عبور کشتیهای تجاری داشته باشیم.
مستحضرید که متاسفانه به علت فشار آمریکا به آن مسیر جنوبی در تنگه هرمز که در سمت آبهای داخلی عمان هست باز کردند و آن بر خلاف بند ۵ یادداشت تفاهمنامه اسلام آباد بود نقطه اصلی اختلافات هم از آنجا آغاز شد.سوال: تقریباً تیر ماه این اتفاق افتاد و مسیر جنوبی ایجاد شد.غریب آبادی: چیزی حدود ۱۰ تا ۱۵ روز بعد از امضای یادداشت تفاهم اسلام آباد بود چون روز بیست و یکم بود که دیگر به اختلاف برخوردیم و تنگه هرمز را مجدد بستیم. این یک نقض آشکار تعهد آمریکا در این رابطه بود هرچند آمریکاییها ادعا میکنند که جمهوری اسلامی ایران یادداشت تفاهم اسلام آباد را نقض کرد.
این حرف کاملا بی اساس و بیربط است و وجاهتی ندارد و خودشان هم میدانند که یادداشت تفاهم اسلام آباد بسیار شفاف و صریح بود که در آن ۳۰ روز اول یعنی بعد از امضای یادداشت تفاهم تنگه با ترتیبات ایرانی باز میشود. اصلاً تفسیر بردار هم نیست که مثلاً بخواهیم بگوییم ایران و آمریکا اختلاف تفسیر در این موضوع داشتند. در این زمینه بسیار شفاف بود آن مسیر که باز شد.
این نقض یادداشت تفاهم اسلام آباد بود و بعد که اینها حاضر نبودند آن مسیر را ببندند و کشتیها هدایت شوند به سمت مسیر شمال که در سمت آبهای سرزمینی ایران باز شده بود و کاملاً هم گنجایش عبور تعداد بالایی از کشتیهای تجاری هم ورود و هم خروج را به تنگه داشت. با عمانیها گفتگوها را شروع کردیم که حداقل به آنها در عالم همسایگی بگوییم که این اقدام باز کردن مسیر جنوب میتواند، مجدد تنشها را موجب شود. میتواند اخلال در فرایند اجرای تفاهمات اسلام آباد ایجاد کند و حتی میتواند به آغاز درگیریهای نظامی در منطقه بینجامد.
انتظارمان هم این بود که شاید بتوانیم با کمک دوستان عمانی مسیر را ببندیم اما فشارهای آمریکا به قدری زیاد بود که متأسفانه این مسیر جنوب بسته نشد و بعد دیدیم آن اتفاقاتی که افتاد و جمهوری اسلامی ایران در تصمیمی تنگه هرمز را بست و بعد هم درگیریهای نظامی را داشتیم. این نقض تعهد از کجا صورت گرفت؟
نقض تعهد از سوی آمریکا صورت گرفت ما حتی در عمان پیشنهاداتی مطرح کردیم که این مسیر شمال و جنوب کلاً بسته شوند. مسیرهای موقت دیگری را باز کنیم که متاسفانه آنها با فشارهای آمریکا راه به جایی نبرد. بعد از آغاز درگیریهای نظامی جدید بالاخره آنها متوجه شدند که جمهوری اسلامی ایران سیاست قاطعی دارد اینگونه نیست که مثلاً تفاهم را نقض کنند، درگیری نظامی داشته باشند. برخی از اهداف نظامی و غیرنظامی ما را بزنند، مردم بیگناه را شهید کنند و ما هم هیچ اقدام مقابله به مثل نکنیم.
ایران بلافاصله به بستن تنگه هرمز مبادرت کرد و آنها هم فشار را کاملا احساس کردند و برای همین بود که پیام هایی دریافت کردیم که بالاخره ما با همان ترتیباتی که ایران پیشنهاد داده بود قبل از بستن تنگه هرمز در دوره جدید و قبل از آغاز درگیرییها هر تفاهمی که ایران و عمان کنند، سایر طرفها به آن احترام بگذارند. این حاکی از آن سیاست قاطعانه ایران هست. آن اتفاقی که امروز افتاد حاصل رایزنیهای تقریباً ۲۰ روز گذشته، سه هفته گذشته است. این اتفاق تقریباً مشابه همان درخواستها و پیشنهاداتی است که قبل از آغاز دور جدید درگیریها داشتیم.
خیلی تغییر اساسی و ماهوی در پیشنهادات ما ایجاد نشد اما شرایط به گونهای ایجاد شد که آن اتخاذ سیاستهای قاطع جمهوری اسلامی ایران، اتخاذ تدابیر جدی برای مقابله با موج جدید درگیریهای نظامی موثر واقع شد و حرفی و پیشنهادی که قبل از این اجابت نشد آنها حاضر نشدند بپذیرند. این را در شرایط جدید حاضر شدند به آن همراهی کنند پس این نکته بسیار مهم و کلیدی است که باید مد نظر داشته باشیم.سوال: میشود تعبیر عقب نشینی را استفاده کرد؟غریب آبادی: میشود تعبیر کرد عقب نشینی از مواضع قبلی خودشان در این زمینه. حالا در این زمینه چه اتفاقی افتاده؟
در مورد تفاهم، مختصری صحبت کنم.
این اتفاق این است که در تنگه هرمز چون عبور و مرور شناورها فقط تجاری نیست حتی شناورهای نظامی از تنگه هرمز عبور میکردند از سال ۱۹۶۸ به این طرف، یعنی چیزی حدود ۵۸ سال کامل از آبهای سرزمینی عمان صورت گرفت بالاخره ما از این ناحیه دچار آسیبهای امنیتی شدیم و حق جمهوری اسلامی ایران است که ترتیباتی را اتخاذ کند که منافع و امنیت ملی خودش را هم حفظ کند، هم ارتقا دهد و هم با آسیبها و تهدیدها مقابله کند.یک وقتی اشاره کردم که تنگه هرمز الان برای ما، موضوع کاملاً امنیت ملی است و همچنین ظرفیت کاملاً دفاعی برای ما در شرایط حاضر و حتی ظرفیت تهاجمی.
بالاخره کشورهای مختلف از ظرفیتهای مختلف استفاده میکنند برای مقابله با افرادی که با آنها مشکل دارند. جمهوری اسلامی ایران هم دشمن کم ندارد و باید ظرفیتهای دفاعی و تهاجمی خودمان را هم زیاد کنیم و هم ارتقا دهیم. ۵۸ سال کشتی ها از آبهای سرزمینی عمان عبور میکردند هم ورود از دریای عمان به سمت خلیج فارس و هم خروج از خلیج فارس به سمت دریای عمان که از تنگه هرمز است، از سمت آبهای سرزمینی عمان بود. در اثر شرایطهای جدید، پیشنهاد ما این بود که باید تغییرات کلیدی و اساسی در مسیرهای عبور و مرور صورت گیرد.
ما تا قبل از آن تهدید خاصی نداشتیم ولی الان دیگر آن شرایط وجود ندارد و گفتگوها هم ناظر بر همین بود. آن چیزی که با دوستان عمانی توانستیم به تفاهم برسیم البته اشاره خواهم کرد که این تفاهم الان به منزله این نیست که تنگه هرمز از همین فردا باز شود. نه. داستان کاملاً جدایی دارد. برخیها فکر نکنند که الان در اثر گفتگوها و تفاهماتی که با عمان داریم، تنگه هرمز باز میشود. نه چنین چیزی درست نیست و این را رد میکنم اما میتواند منجر به این موضوع شود.
آن چیزی که الان تقریباً ما تفاهم داریم این است که مسیر ورودی به خلیج فارس از سمت دریای عمان کاملا در آبهای سرزمینی جمهوری اسلامی ایران قرار بگیرد و خروجش هم از خلیج فارس به سمت دریای عمان. هم مقداری از این مسیر وارد آبهای سرزمین ایران میشود و مابقی هم در آبهای سرزمینی عمان. این یک تغییر کاملا اساسی در مقایسه با قبل است.سوال: پس یک مسیر مشترک که ورود از سمت جمهوری اسلامی ایران و خروج از سمت عمان.غریب آبادی: و بخشی از خروج هم در آبهای سرزمینی جمهوری اسلامی ایران قرار خواهد گرفت. اینطور نیست که کل مسیر خروج در آبهای عمان باشد، متفاوت است.
یعنی هم در مسیر ورود کامل سمت ما است و هم بخشی از مسیر خروج در آبهای سرزمینی جمهوری اسلامی ایران است. این هم مثل یک کریدور است. این گونه نیست که بگوییم مثلاً در شمال تنگه هرمز ورودی سمت ایران است و کلی برویم پایین چندین مایل برویم پایین سمت عمان مسیر خروج باشد نه این کوریدور است. کریدور مثل اتوبان است. یعنی مسیر رفت و برگشت دارد فاصله بین این دو مسیر که مسیر ورود و مسیر خروج است، دو مایل است. یعنی دو مایل بین اینها فاصله است خود این مسیر عبور هم حدود دو و سه مایل، تقریباً در مجموع نزدیک به ۷ مایل کل این کریدور عرضش خواهد بود.
یعنی هم مسیر ورود و هم مسیر خروج و هم آن فاصلهای که بین این دو مسیر است. پس اینطور نیست که یک لاین بیاید در بالای تنگه و یک لاین بیاید در پایین نه مثل اتوبان است. یک مسیر رفت و برگشت است به خاطر هم مباحث ایمنی و هم تسهیل ورود و خروج کشتیهای تجاری. این مسیر موقت مشترک است. این مسیر موقت مشترک مفاهیمش چیست؟ چند نکته است: موقت، به خاطر اینکه ما برابر اصول و ضوابط موجود، یک مسیر طرح ترافیک دریایی دائمی با عمان داریم. همان چیزی که از سال ۱۹۶۸ ایجاد شد و فکر میکنم در سال ۱۹۷۹ مورد یک سری تجدید نظرها و اصلاحات قرار گرفت و الان اجرا میشود.
ما گفتیم که باید این مسیر دائمی تغییر کند و یک مسیر دائمی و پایدار جدید را تفاهم کنیم و نام این را گذاشتیم موقت که اگر این تفاهم با عمان اجرایی شود باید به مدت ۳۰ تا ۶۰ روز با عمان مذاکراتی کنیم. از جمله اینکه درباره مسیر دائمی و پایدار هم با هم تفاهم کنیم که این را جایگزین همان مسیر تقریبا ۵۸ ساله کنیم.
به خاطر این اسمش گذاشته شده مسیر موقت مشترک بین ایران و عمان چون ما باید بعداً بتوانیم مذاکره کنیم برای مسیر دائمی که جایگزین کنیم.سوال: میتوانیم بگوییم یک علت این موقت این است که در این بازه زمانی به صورت پایلوت یا نمونه سنجیده شود که این چیزی که الان روی کاغذ است، چطور اجرا میشود و فرصتی باشد برای رفتن به سمت مذاکرات؟غریب آبادی: نه خیلی حالت پایلوت ندارد. چون این مسیر کل تنگه برای نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و همچنین برای نیروی دریایی عمان شناخته شده است ضرورتاً آزمایشی نیست.
منتها این مسیری بود که دو طرف میتوانستیم تفاهم کنیم و من مطمئن هستم اگر بخواهیم مذاکراتی را هم با عمان درباره یک مسیر دائمی و پایدار داشته باشیم، خیلی تفاوتی با همین مسیرهای موقتی که الان میکنیم نخواهد داشت. چون خود همین مسیرهای موقت مشترک هم با بررسیهای بسیار زیاد فنی و کارشناسی صورت گرفته و این مهم است.سوال: در مذاکرات نیروهای نظامی هم بودند؟غریب آبادی: بله برای مذاکرات، کارگاه مشترک داریم. در این کارگروه وزارت خارجه، سازمان بنادر و دریانوردی، نیروی دریایی سپاه پاسداران و هم معاونتهای ستادیشان هستند. ستاد کل نیروهای مسلح ما حضور دارد.
یعنی هدایت اصلی درباره مسیرها با دوستان نظامی و مجموعه نظامی ما است. ستاد کل نیروهای مسلح در راس آنها و نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی. یعنی آن نقشههایی که ما با عمان صحبت کردیم و با آن تفاهم داریم کلاً نقشههایی است که دوستان نیروهای مسلح ارائه کردند و همه ما روی آن اجماع داریم.
پس این مذاکره است که همه حضور دارند دستگاه های زیربط در این چارچوب و گفتگوهایی که شده مورد حمایت و اجماع همه طرفها است به ویژه اینکه بحثهای مربوط به مسیرها مباحث فنی است یعنی در صلاحیت مثلاً سازمانهای دولتی مثل وزارت خارجه و اینها نیست که بخواهند در مورد مسیرها بگویند از کجا بروند و بیایند. واقعا در صلاحیت فنی ما قرار ندارد و طبیعتاً وظیفه نیروهای مسلح است که کار خودشان را هم به خوبی انجام دادند و بسیار با دقت.پس این مسیر موقت مشترک است. حالا چه اتفاقی باید بیفتد؟ این تفاهمات به منزله این نیست که تنگه هرمز باز خواهد شد.
نکته کلیدی این است که این تفاهمات اگر وارد فاز اجرایی شود چه اتفاقی باید به ویژه برای مسیر جنوب که در آبهای داخلی عمان افتاده باید بیفتد؟ البته این مسیر جنوب را نیروهای مسلح ما تا الان اجازه ندادند. نه تنها مسیر جنوب بلکه کل تنگه بسته است. اشراف و نظرات نیروهای مسلح ما بر آن وجود دارد. میشنویم که ادعا میکنند مقامات آمریکایی که تنگه در اختیار ما است. تنگه باز است ما روزانه این قدر نفتکش داریم عبور میدهیم اینها حرفهایی است که قابل اعتنا نیست. تنگه هرمز بسته است.
تنگه هرمز تحت کنترل و اشراف نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران قرار دارد و باز نخواهد شد مگر با رضایت، موافقت و ترتیبات جمهوری اسلامی ایران. این را اعلام کردیم مکررا، امشب هم اعلام می کنیم که بدانند آمریکایی ها و بقیه کشورها، این از سر عناد و ستیزه جویی ما با کشورها نیست.
ما درخواست مان با کشورهای مختلفی که با آن ها رایزنی داریم، همیشه این است که درک کنند ماهیت تصمیمات جمهوری اسلامی ایران که ما سر ستیز با دنیا و کشورهایی که وابسته هستند به تنگه هرمز چه برای صادرات کالاهای شان و چه برای واردات، به ویژه انرژی ما سرستیزه جویی با آن ها نداریم، از آن ها خواستیم درک کنند که این جمهوری اسلامی ایران بود قربانی تجاوز رژیم صهیونیستی و آمریکا قرار گرفت و ما کاری نمی کنیم مگر برای دفاع از امنیت خودمان، مردم مان و زیرساخت ها و کشورمان.
این هم ماهیت تدافعی دارد و هم استفاده از این ابزار برای ارتقای ظرفیت های دفاعی و تهاجمی جمهوری اسلامی ایران در این زمینه است. اگر این تفاهم لازم الاجرا شود اولین اتفاقی که خواهد افتاد مسیر جنوب بسته خواهد شد. این توافق جمهوری اسلامی ایران و عمان قرار دارد، هرچند الان هم بسته است. سوال: آن مسیری که زمینه دور زدن را فراهم می کرد به طور کامل بسته می شود؟غریب آبادی: الان هم از لحاظ نظامی تنگه هرمز و مسیر جنوب بسته است، نیروهای مسلح ما اجازه نمی دهند که از آن جا ورود و خروجی شود.
اما با این تفاهم در یک فرآیند تعاملی، دیگر عمان هم می پذیرد که مسیر جنوب کاملا بسته شود و این بسته شدن به سازمان بین المللی دریانوردی اعلام شود این یکی از این آثارست. اثر دوم این تفاهم این است که مذاکرات ایران و عمان باید آغاز شود برای دو موضوع مهم. موضوع اول برای اداره آینده تنگه هرمز آن چیزی که در بند 5 یادداشت تفاهم اسلام آباد آمده بود که 30 روز قابل تمدید، شصت روز می تواند مذاکره شود که این ترتیبات مشترک برای اداره آینده تنگه هرمز مشخص شود. مباحث فنی ادامه خواهد داشت. سوال: این به این معنا نیست که از فردا تنگه هرمز بازست.
یک علت این است که هنوز مذاکرات فنی ما باقی مانده؟غریب آبادی: حتی اگر مذاکرات فنی هم تمام شود ولی الزامات ما برآورده نشود همچنان تنگه هرمز بسته خواهد بود. نکته دوم این است که ایران و عمان این تفاهم را دارند که باید مذاکراتی را هم آغاز کنند برای جایگزینی طرح ترافیک دریایی که 58 سال اجرا می شد. این هم 30 تا 60 روز مذاکرات فنی نیاز دارد. اثر سوم، آن مسیر جنوب بسته خواهد شد. گفتگوی های ایران و عمان برای اداره آینده تنگه هرمز آغاز خواهد شد برای رسیدن به یک تفاهم با هدف توافق بر سر مسیرهای جدید.
یعنی کریدور جدید تردد کشتی های تجاری در تنگه هرمز برای جایگزینی کریدورهای 58 ساله. این ها آثاری است که در این است. حاکمیت کشورهای ساحلی، حقوق حاکمه آن ها، این که کشتی های تجاری در هنگام عبور نباید هیچ تهدیدی متوجه کشورهای ساحلی کنند و نباید توسل به زور کنند، این ها با عمان مورد تفاهم است و برای اولین بار در تفاهمات ایران و عمان به مباحث امنیت و رفع تهدید و توسل به زور و حقوق حاکمیتی مورد اشاره قرار می گیرد و این ها مهم است.
این یعنی شناسایی این وضعیت که ما در تنگه هرمز شاهد شرایط و مختصات خاصی هستیم، شرایط عادی نیست برای همین به آن واژه ها اشاره می شود.سوال: این که در این تفاهم شما این طور که اشاره کردید انگار پرجزئیات است چیزی که روی کاغذ آمده، وضعیت شناورهای نظامی کشور متخاصم چطور دیده شده؟غریب آبادی: هیچ شناور نظامی اگر تفاهم، لازم الاجرا شود اجازه عبور از تنگه هرمز را ندارد.سوال: نظامی متخاصم یا هر نظامی؟غریب آبادی: هیچ شناور نظامی. فقط این ناظر بر عبور شناورهای تجاری خواهد بود و این نکته بسیار مهمی است.
سوال: آن سوالی که ایجاد کردید گفتید از فردا باز نمی شود تنگه هرمز انگار مشروط است به یک سری اتفاقات، آن ها چیست؟غریب آبادی: تنگه هرمز تنها تعهد جمهوری اسلامی تحت یادداشت تفاهمی بود که منعقد شد با آمریکا. ما یک تعهد داشتیم و آن هم در خصوص تنگه هرمز بود که 30 روز با ترتیبات ایرانی، 60 روز به صورت رایگان و بعد از آن ایران – عمان درباره مدیریت آینده تنگه هرمز گفتگو کنند و با هدف بحث ارائه خدمات دریایی و مباحث شبیه این. این تعهد جمهوری اسلامی ایران بود.سوال: در ازای آن باید محاصره برداشته شود؟غریب آبادی: نه محاصره تنها ما به ازای تنگه هرمز نیست.
این خیلی تقلیل موضوع است که بستن تنگه هرمز را در مقابل محاصره قرار دهیم. وقتی تنگه هرمز را بستیم محاصره نداشتیم، محاصره بعدا توسط آمریکا بحث شد. بار اولی که تنگه هرمز را بستیم، آمریکا کارت جدیدی رو کرد. اگر قرارست آن برگه برنده اصلی مان که بحث تنگه هرمز و اشراف و کنترل و مدیریت بر این است، این را در قبال فقط محاصره اقتصادی قرار دهیم، این معادله نابرابرست و مورد تایید ما نیست. آمریکا تعهدات مختلفی تحت تفاهم داشت، شرایط مختلفی تفاهم نامه داشت. همانی که بعضا نقد شده که باید آمریکا به شرایط تفاهمات عمل کند و همه هم باید مطالبه کنند شرایط اجرای تفاهمات را.
این شرایط چی بود؟ این الزامات چی بود؟ مشخص است.چون محاصره اقتصادی بعدها مطرح شد. یکی رفع کامل محاصره اقتصادی است. بحث خاتمه جنگ است. خاتمه جنگ به صورت دائمی و پایدار در تمامی جبهه ها از جمله لبنان. وقتی صحبت از تمامی جبهه ها می کنیم، درست است که در یادداشت تفاهم به لبنان اشاره کردیم ولی تمامی جبهه ها منظورمان جبهه های محور مقاومت است. وضعیت غزه و یمن را یمن داریم. این ها هم از نظر ما موضوعاتی است که باید درگیری ها در آن ها خاتمه پیدا کند. الان شاهد محاصره یمن هستیم. این ها باید تکلیفش مشخص شود، وضعیت جنگ در آن جا و همچنین وضعیت در نوار غزه.
تعهد مهم دوم که البته از نظر ما تعهد اول است، ما در همه تعهدات، برای همین در بند یک یادداشت تفاهم قرار گرفت، توقف دائمی و خاتمه دائمی و پایدار جنگ در همه جبهه که بحث غزه و لبنان را اشاره کردم. عدم تهدید جمهوری اسلامی ایران و عدم توسل مجدد به عملیات های نظامی و درگیری های نظامی در ایران، این ها جزو تعهدات آمریکاست. این ها مشخص است. هر وقت این ها محقق شد و ما این ها را راستی آزمایی کردیم و پی بردیم که آمریکا از کرده خودش پشیمان است. البته ما به آمریکا اعتمادی نداریم.
هر بار با آمریکا گفتگوهایی شده از جمله در آن یادداشت تفاهم اسلام آباد، مبتنی بر عدم اعتماد به آمریکا، صورت گرفت. الان هم اگر صحبت می کنیم این پیش فرض اصلی همه افرادی است که با این طرح درگیرند.الان اگر بخواهد گفتگوهایی شود، مثل گفتگوهای سابق نیست.
شرایط عوض شده، جمهوری اسلامی ایران دو بار مورد تجاوز نظامی قرار گرفته، طبیعتا پیش فرض هایی مذاکراتی، روش های مذاکراتی ما محتوای مذاکرات، درخواست های جمهوری اسلامی ایران، شرایط و الزامات ما بسیار متفاوت با مذاکرات قبلی خواهد بود که ضرورتا در شرایط جنگی اجرا نمی شد و در شرایط متفاوت دیگری قرار داشتیم.یا نکته سوم بحث اسقاطی های نفتی بود که آمریکایی ها این تعهد خودش را به سادگی کنار گذاشت.
آزادسازی پول های بلوکه شده که یکی از تعهدات قطعی آمریکاست، تحت یادداشت تفاهم که آمریکا این تعهدات هم داشت که هیچ تحریم جدیدی علیه جمهوری اسلامی ایران وضع نکند در مدت شصت روزی که قرار بود طرفین مذاکره داشته باشند و یا نیروها و تجهیزات نظامی جدیدی را به منطقه اضافه نکند که این ها تعهدات آمریکاست. این ها الزامات تفاهم است. این ها شرایط تفاهم است.این ها اگر قرار باشد که این تعهد جمهوری اسلامی ایران از آن یاد می کردند بحث باز کردن تنگه هرمز تحت تفاهمی که با عمان داریم، عملی شود و باز شود، قبل آن باید آن تعهدات و آن الزامات و شرایط باید برآورده و اجرا شود.
جمهوری اسلامی ایران یادداشت تفاهم اسلام آباد را نقض نکرد، صریح باشید، طرفی که نقض کرد، اگر اراده دارد که برگردد به مسیرهای دیپلماتیک باید الزامات را برآورده کند، تعهدات خودش را انجام دهد، مشخص شود برای جمهوری اسلامی ایران، طبیعتا آن وقت جمهوری اسلامی ایران در نظر بگیرد اجرای تفاهمی که با عمان داشت.جمله پایانی راجع به این بخش این است که ما نباید دچار ساده انگاری شویم، طبیعتا آمریکا دشمن بزرگ ماست.
آمریکا و بعد رژیم صهیونیستی اسرائیل، ما همواره باید این را متصور بدانیم که آمریکا در حال برنامه ریزی و توطئه برای مقابله با جمهوری اسلامی ایران است، این را مدنظر داشته باشیم. اگر آمریکا در ذهن خودش، در برنامه ریزی های خودش هر سناریوی دیگری را می پردازد و یا آماده می کند در رابطه با جمهوری اسلامی ایران بداند که جمهوری اسلامی ایران برای مقابله با آن سناریوها آمادگی بسیار کاملی دارد.
سوال: برداشت من از قسمت آخر صحبت های شما این است که اجرایی شدن تفاهمی که با عمان داریم درباره این کریدور دریایی موقت مشترک مشروط به این است که همه بندهای توافق اسلام آباد اجرایی شود. این است مسئله اصلی؟غریب آبادی: تمام تعهدات و الزامات آمریکا، باید اجرا شود. مشخص است، این تعهدات تعهداتی بود که در دست اجرا بود که تمام این ها متوقف شد.سوال: این تفکر به وجود آمده بود که دیگر تفاهم اسلام آباد کنار گذاشته شده، این قدر که به همه بندهای آن بی توجهی شده بود.
شاید سوال بهتر این باشد در متنی که در تفاهم با عمان داریم، قید شده این نکته شما که باید مفاد تفاهم اسلام آباد اجرایی شود؟غریب آبادی: یک جانبه نمی خواهیم به این موضوع اشاره کنیم که الان داریم با عمان مذاکره می کنیم و بعد پیامی برای آمریکا بفرستیم. بله ما آماده هستیم برگردیم به تفاهم. نه، اگر این سیگنال مناسبی نخواهد بود.سوال: پیام نیست شرطست؟غریب آبادی: سیگنال مناسبی نخواهد بود. چرا با عمان این مسیر را شروع کردیم؟ چون ما هر وقت سراغ تنگه هرمز برای شرایط عادی برویم در صورتی که الزامات برآورده شود، باید راجع این مسیرها با عمان کار کنیم.
این که به مرحله امروز رسیدیم، نزدیک به یک ماه تا چهل روز مذاکره با عمان، این موضوعات زمانبری در این زمینه است، اما آن نکته ای که اشاره کردید، طرف مقابل شما یک سری تعهدات داشت که باید این ها را مطالبه کنیم. بگوییم یک یادداشت تفاهمی وجود داشته، حالا آمریکا همه آن ها را کنار گذاشته و ما در یک چارچوب جدید مذاکره کنیم. این ضرورتا به نفع جمهوری اسلامی ایران نباشد، مطالبه اجرای آن الزامات و شرایط چه خواهد شد؟
آمریکا نباید این احساس را داشته باشد که هر زمانی می تواند وارد تعهداتی با جمهوری اسلامی ایران شود از آن تعهدات کناره گیری کند و بعد وارد چارچوب جدید با ما شود و این گزینه مطلوب نیست و کاملا رد شده است. ما مطالبه گر اجرای تعهدات آمریکا هستیم. چارچوبی وجود دارد، باید اگر خواهان این هستند که تنگه هرمز باز شود، پیش شرط آن اجرای آن تعهدات است. تقریبا با آن تفصیلی که خدمت شما عرض کردم این چارچوب که حتما این ها باید برآورده شود.
اگر آن ها هر سناریوی دیگری در ذهن شان دارد، جمهوری اسلامی ایران برای آن سناریو هم آماده است، در دور جدید که درگیری های نظامی آمریکا شروع کرد، در کمتر از دقایقی جمهوری اسلامی ایران تنگه هرمز را بست و ما هم اقدامات مقابله نظامی خودمان را آغاز کردیم. در کمتر از کسری از ثانیه. اقدامات مقابله ما با آمریکا اقدامات همزمان است. البته در چارچوب مباحث راهبردی جدید جمهوری اسلامی ایران برای دفاع از امنیت ملی و منافع ملی خودش، قطعا اقدامات پیش دستانه ای را هم می تواند انجام دهد، چون ماهیت وجودی یک کشور مطرح است در جنگ.
چگونه است که همیشه باید منتظر باشیم که آمریکا به ما حمله کند که ما دفاع کنیم؟ چرا ما اگر شرایط را مناسب نبینیم، علیه منافع آمریکا اقداماتی را اتخاذ نکنیم، این ها الان در چارچوب سیاست های جمهوری اسلامی ایران قرار گرفته.سوال: این که گفتند تغییر دکترین دفاعی به تهاجمی؟غریب آبادی: این ها جنگ طلبی تهدید به جنگ نیست. جمهوری اسلامی ایران هیچ وقت جنگ طلب نبوده، هیچ وقت جنگی را آغاز نکرده، ما همواره دفاع کردیم به خوبی هم از کشورمان دفاع کردیم، اما شرایط کنونی جهان به گونه ای است که ما را به این سمت رهنمون می کند که ابزارهای دفاعی و تهاجمی خودمان را افزایش دهیم.
تنگه هرمز، ابزار دفاعی جدیدست. توان موشکی، انسجام و وحدت مردم، رهبری معظم و تدابیر رهبری چه زمان رهبر شهید، چه زمان رهبری در حال حاضر و حالا بحث راهبردهای نظامی و امنیتی. آیا ما باید همچنان در چارچوب راهبردهای کلاسیک، در چارچوب اقدامات پیشگیرانه و پیریونتی عمل کنیم؟ ولی ما هم می توانیم مثل دشمنان مان دست به اقدامات پیش دستانه بزنیم. الان موج جدیدی از تحریم ها را آغاز کردند اما ما باید با سیاست های سابق با تحریم برخورد کنیم. یعنی فقط تحریم را دور بزنیم و آثاری را خنثی کنیم. بله این قطعا خواهد بود.
این می شود پاسخ کلاسیک شما به تحریم ها، اما پاسخ جدید شما در چارچوب راهبرد جدید این است که اگر آن ها منافع اقتصادی شما را هدف قرار دادند، شما هم منافع اقتصادی آن ها را هدف قرار دهید.سوال: نکته ای مهم از بحث قبلی باقی مانده که پاکسازی تنگه هرمز از مین هاست که در بیانیه مطبوعاتی وزارت خارجه آمده که قرارست در بازگشایی موقت و رسیدن به کریدور دریایی موقت مشترک این مسئله هم اجرا شود، ولی در خبرها رئیس جمهور آمریکا ادعا کرده که کل منطقه تنگه هرمز را آمریکایی ها را مین زدایی کردند؟غریب آبادی: اگر مین زدایی کردند چرا کشتی ها عبور نمی کنند؟ این ادعایی بیش نیست.
تنگه هرمز از دو جهت برای عبور شناورهای تجاری ناامن است. یک در اثر وجود همین مین هایی که در بخش های مختلف تنگه هرمزست و هیچ کس جز جمهوری اسلامی ایران از مکان این مین ها مطلع نیست. بالاخره ابزار دفاعی و تهاجمی ما است همه اینها هم این موضوع را میدانند. این نکته اول است تنگه هرمز یکی از جنبه وجود مینها و دوم. از جنبه اقدامات مقابله نظامی ما یعنی نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با توسل به ابزارها و تجهیزات مختلف اجازه نخواهند داد شناورها، مقررات و ضوابط اعلامی ما در این که تنگه هرمز بسته است را نادیده بگیرند و اقدامات لازم را انجام خواهند داد.
حالا رئیس جمهور آمریکا ادعا میکند میگوید من تمام اینها را برداشتم خوب اگر این ادعا است چرا یک شناور آمریکایی از تنگه عبور نمیکند؟ یعنی مثلاً شناورهای مین زدای خودشان را آوردند؟ خوب اینها اگر بیایند که هدفهای بسیار خوبی برای نیروهای مسلح ما هستند آن هم شناورهای آمریکایی آن هم در تنگه هرمز، این حرفها بیشتر جنبه تبلیغاتی دارد برای آرام کردن و ایجاد آرامش در بازار انرژی جهانی و یک مقدار ایجاد حس مثبت به آمریکا که بگوید بله من در تنگه هرمز کنترل دست من است.
نه همه میدانند بعد از صحبتهایی هم که ترامپ داشت، واکنشهای مختلفی که هم در داخل جامعه آمریکا و هم در محافل آکادمیک و پژوهشی شده و هم در کشورهای دیگر هیچکس اینها را از آمریکا نپذیرفت.سوال: و بحث سفر فرمانده ارتش پاکستان که اصلیترین میانجی گفتگوهایی ما با آمریکایی ها در چارچوب تفاهم اسلام آباد و خیلیها این را مرتبط دیدند با سفر وزیر خارجه عمان و در کل تحولاتی که آمریکاییها اعلام کردند یک سری تحریمهای اقتصادی جدید را ایفا میکنند میخواهم بدانم پیوندی داشت اینها با هم یا نه این یک رفت و آمدی بود که میانجی پاکستانی همیشه داشته، چه گذشت در سفر آقای عاصم منیر به تهران.غریب آبادی: تعاملات دیپلماتیک وجود دارد به ویژه اینکه پاکستان هم به عنوان همسایه، کشور دوست و برادر و مسلمان ما حساب میشود و هم در چارچوب گفتگوها و تفاهمی که داشتیم کار میانجیگری را انجام داده با عمان هم که بالاخره یک زمان کار میانجی را در گفتگوها انجام میداد و بعد هم بر سر مسائل تنگه هرمز ناچار هستیم از تعاملات بسیار نزدیک و رفت و آمد.
در همین ۳۰ روز گذشته شاید ما بیش از دهها تعامل با هیئتهای مختلف عمانی داشتیم دو سه بار آنها آمدند، چندین بار گفتگوهای مجازی، دو سه بار هیئت ما رفتند ظرف ۴، ۵ هفته گذشته پس یک بخش طبیعی از رایزنیهای دیپلماتیک است.سوال: پاکستانیها پیام آوردند؟غریب آبادی: آقای عاصم منیر دنبال این بود که ببیند آیا زمینهای وجود دارد که هم آمریکا و هم جمهوری اسلامی ایران برگردند به تفاهمات سابق، تحت عنوان همان یادداشت تفاهم اسلام آباد. در واقع تفاهم همان است. یعنی برگردید به آن چارچوب. چون چارچوب وجود دارد یعنی نیاز نیست که چارچوب دیگری ایجاد کنید.
آن چیزی که به آقای عاصم منیر هم گفته شد در همه گفتگوها و دیدارهای مهمی هم داشت با مقامات مسئول جمهوری اسلامی ایران این بود که یکی جمهوری اسلامی ایران نبود که یادداشت تفاهم نامه اسلام آباد را نقض کرده باشد، دوم هر طرفی که نقض کرده که مشخص است یعنی آمریکا است. آمریکا کشور صادقی در گفتگوها نبود بدعهد است ما اعتماد نداریم و در اجرای تعهدات خودش هم ثابت کرد که پایبند به تعهدات خودش هم نیست. اگر آمریکاییها الان علاقمند هستند که در تنگه هرمز اتفاقی بیفتد از سوی جمهوری اسلامی ایران برای بازگشایی باید آن الزامات و شرایطی که اشاره کردم را اجرا کنند.
این نکاتی بود که ما به آقای عاصم منیر به صراحت در این زمینه گفتیم که پس این گونه نیست که بیاییم ساده تفاهمی کنیم بگوییم باشه بنشینیم دو طرف ببینیم چه کار باید بکنیم.مسیر مشخص است، پیچیدهای هم نیست یعنی این گونه نیست که بگوییم جمهوری اسلامی ایران فقط مثلاً مسیر جنگ و تقابل را انتخاب میکند. برای ما هم مذاکره و هم مسیر دیپلماسی و هم جنگ هر دو ابزاری هستند برای دستیابی به منافع و امنیت ملی. هر کجا که اقتضا کند سراغ دیپلماسی خواهیم رفت و هر کجا که اقتضا کند در جنگ قاطعانه از کشور دفاع میکنیم و ضربات سنگینی را به دشمنان خودمان وارد خواهیم کرد.
الان هم همین سیاست همچنان است برای همین است که ما هیچ وقت دیپلماسی را کنار نگذاشتیم.دیپلماسی به منزله این نیست که هر وقت ما را دعوت کردند به میز گفتگو سریع برویم سر میز گفتگو بنشینیم و صحبت کنیم. نه ما در میز گفتگو بودیم چه کسی خیانت کرد؟ چه کسی درگیریهای نظامی را مجدد آغاز کرد؟ چه کسی تمام تعهدات خودش را کنار گذاشت؟ اگر مایل هستند دوباره برگردند خودشان باید هزینهاش را بپردازند. جمهوری اسلامی ایران نباید این هزینه را بپردازد. آنها باید ثابت کنند که اشتباه کردند و تعهدات خودشان را انجام دهند.
طبیعتاً جمهوری اسلامی ایران هم میتواند سهم خودش را در این زمینه که در تنگه هرمز است در نظر بگیرد. این مسائل به طور شفاف با آقای عاصم منیر در میان گذاشته شد حالا چه رویکردی را طرف مقابل داشته باشد بسته به خودشان است. ولی این را بدانند که جمهوری اسلامی ایران کاملاً برای برخورد با هر سناریویی آمادگی دارد و ما ثابت کردیم. یعنی بار اول ما نیست ثابت کردیم اگر بخواهند بخواهند همزمان و همچنان دنبال سناریوهای تنش، ایجاد ناآرامی، درگیری یا حتی تداوم بحث اقتصادی و تحریمهای اقتصادی که از دیروز اعلام کردند باشد.
جمهوری اسلامی برای هر کدام از این ها راهکارهایی برای مقابله جدی و آسیب رساندن به منافع آن ها دارد ولی اگر بخواهند عاقلانه هم برخورد کنند و اشتباهات خودشان را اصلاح کنند و آن شرایط تفاهم را برآورده کرده و تعهدات خودشان را پایبند باشند و اجرا کنند، طبیعتا جمهوری اسلامی ایران هم عکس العمل مناسب را اجرا می کند.
سوال: برای جمع بندی بحث مان تا این جا برداشتم این است که این تفاهمی که با عمان داشتیم مشروط به این است که الزامات جمهوری اسلامی را ببینیم که اجرا می شود یا نه. بعد این تفاهم به مرحله اجرا می رسد، ارزیابی خواهیم داشت از رفتار طرف مقابل و ممکن است در نتیجه ارزیابی دوباره به پای میز مذاکره با آمریکایی ها برگردیم؟غریب آبادی: اجرای این تفاهمات و شرایط کار پیچیده ای نیست، این در زمان بسیار کوتاه مثلا در دور قبلی به خیلی از این ها در کمتر از یک روز انجام شده، برداشتن محاصره اقتصادی در یک روز انجام شد، کاملا شرایط فراهم شد.
سوال: حتی اسقاطی های نفتی؟غریب آبادی: اسقاطی های نفتی بلافاصله امضا شد و علنی و اجرا شد. مهم این است که فرآیند حسن نیت ادامه پیدا کند که این ایفای تعهدات کامل شود، خیلی فرآیند پیچیده ای ندارد. اما آن چیزی که مهم است، این است که باید آن ها که تعهدات خودشان را کنار گذاشتند شروع کنند به جبران آن خسارات و جبران آن اقدامات ناقض یادداشت تفاهم. این جمهوری اسلامی ایران نیست که از او انتظار داشته باشند تنگه هرمز این اعلامیه را بیان کند. حتی امروز مثلا متن توافقات مان را منتشر نکردیم، چرا؟
سوال: بیانیه مطبوعاتی صادر شد؟غریب آبادی: چون تعهدی نداریم، بسیار زودهنگام است. باید ببینیم در آن سوی دیگر موضوع چه اتفاقی در این زمینه خواهد افتاد؟ هر وقت تعهدات را انجام دهند که فرآیند طولانی نخواهد بود که همه می تواند در یک روز آغاز شود طبیعتا جمهوری اسلامی ایران می تواند بعد از اجرای آن تعهدات کار خودش را آغاز کند، این گونه نخواهد بود که ما پیش دستی کنیم در این زمینه. این موضوع مشخصی است.
سوال: بحث بسته تحریمی که آمریکا که حدود ۲۴ ساعت است که اعلام کرده، این سیاست و این کیاست ضد ایرانی، ضد جمهوری اسلامی ایران را چطور میبینید و نحوه اجراش را چطور میبینید و آن نکتهای که خودتان گفتید و این جا یادداشت کردم باید اقدامات ما متناسب با اقدامات طرف مقابل باشد، ما چه برنامهای داریم؟
غریب آبادی: تحریمها علیه جمهوری اسلامی، موضوع جدید نیست، از ابتدای انقلاب اسلامی تحت تحریم هستیم. مفهومش نیست که ما از تحریم استقبال میکنیم. نه، در تمام دولتها تمام تلاشها به کار گرفته شده که اگر ممکن باشد رفع تحریم هم صورت بگیرد. خاطرتان است که رهبر شهید عزیز فرموده بودند که بله رفع تحریم از طریق مذاکره ایرادی ندارد ولی بهترین راه خنثی سازی تحریم هاست که راهکار داخلی است. یک رفع تحریم و یکی خنثی سازی که هیچ وقت از دستور کار دولتهای مختلف خارج نبوده. یعنی استفاده از ابزار دیپلماتیک برای رفع تحریم، همواره تحت تحریمهای مختلف بودیم و پدیده جدیدی نیست.
نکته دوم تحریم ها. ما استقبالی از تحریم نمیکنیم، همیشه تلاش کردیم در دولتهای مختلف که از طریق دیپلماتیک این تحریمها برداشته شود. توفیقات کم بود. خیلی کم بود. این یک پیام دارد که اساسا خنثی سازی تحریم و مقاوم سازی داخلی بسیار کلیدی است.
نکته اصلی زمان است. وقتی که در شرایط آرامی قرار دارید میتوانید به توسعه اقتصادی کشور بپردازید. زیرساختها را تقویت کنید. از ابزارهای مختلف استفاده کنید. روابط اقتصادی تان را با طیفی از کشورها گسترش دهید، این مشخص است. در این هیچ جای شک و تردیدی وجود ندارد که در چنین شرایطی بیشتر میشود برای توسعه ظرفیتهای اقتصادی و عمرانی کشور بهره برداری کرد. نکتهای که آمریکاییها همواره اذعان کردند این بود که تحریمها هیچ وقت به اهداف خودشان نرسیدند. این مشخص است، ترامپ در دور اول ریاست جمهوری اش، کدام سیاست را علیه ما اعلام کرد؟ سیاست فشار حداکثری، پاسخگو بود؟
نه. ترامپ رفت کنار. در یک دور رئیس جمهور بود، رفت کنار. حتی مردم آمریکا به او رای ندادند در دور دوم. آیا فشار حداکثری مقاوم بود؟ نه. بله آسیب میرساند تحریم به مردم عادی، طبیعی است به اقتصاد کشور آسیب میرساند، اما آیا ما که خودمان استقبال نمیکنیم که ما را تحریم کنند، ما دشمنانی داریم که از ابزارهای مختلف برای مقابله با ما استفاده میکنند، مردم شریف باید بدانند که اینها ابزارهای مقابله با جمهوری اسلامی از سوی دشمنان ماست، وگرنه دولتها و نظامهای ما تمام تلاشهای خودشان را کرده بودند که این تحریمها را بردارند از سر راه توسعه اقتصادی کشور.
آن پاسخگو نبود، الان چه سیاستی را اعلام کرده؟ سیاست اسمش را گذاشتند خشم اقتصادی. این خشم اقتصادی چیست؟ هدف اینها از تحریم چی بود؟ تغییر نظام در جمهوری اسلامی ایران. گفتند در دولتهای قبلی آمریکا، تغییر نظام ممکن نیست، باید برویم رفتار جمهوری اسلامی ایران را تغییر دهیم. سیاست شان را تغییر دادند به تغییر رفتار، دیدند تغییر رفتار هم ممکن نیست. گفتند بیاییم با ایران تفاهم و مذاکره و تعامل کنیم. بعد برگشتند به جنگ، در جنگ نتیجه نگرفتند و دچار شکستهای سنگین شدند، الان این سیاست جدیدی که در رابطه با تحریم به کار گرفتند کاملا با شکست مواجه خواهند شد.
سوال: معتقدید روانی است؟غریب آبادی: بخش عظیمی روانی است، ما که الان تحت محاصره اقتصادی در جنوب هستیم، بعد می آید به همه کشورها، به همه کشورها بسته های تحریمی آمریکا از قبل اعلام شده و بسته های تحریمی آمریکا سرجاش بود. درست است فشارهای بیشتری آمریکا به کشورهای مختلف وارد خواهد کرد. ما هم ابزارهایی داریم و رایزنی های خودمان را با کشورها آغاز می کنیم.
سوال: وقتی آن ها فشار اقتصادی ایجاد می کنند ما هم با فشار اقتصادی و در تنگنا قرار دادن اقتصادی انجام دهیم و باز هم از طریق تنگه هرمز این کار را انجام دهیم؟غریب آبادی: بخشی از این است. خواهشا این پاسخ جمهوری اسلامی ایران را سر این میز باز نکنیم. این ها طراحی شده و در راهبرد جمهوری اسلامی ایران که آمریکا فکر نکند که تنها طرفی است که می تواند با تحریم به اقتصاد ما و به مردم ما ضربه بزند. تنگه هرمز یکی از ابزارهای ماست، ابزارهای دیگری هم است. بخش کوچولویی را آقای مدنی زاده وزیر اقتصاد در گفتگویی که داشتند باز کردند خیلی کم، این ها موضوعات سیاستی است.
مطمئن هستم اگر این اقدامات آمریکا ادامه پیدا کند، جمهوری اسلامی ایران ظرفیت های جدیدی را برای مقابله با آمریکا و منافع آمریکا رو خواهد کرد. تنها ابزار ما الان برای برخورد با منافع آمریکا که فقط تنگه هرمز نیست، این جا ما توصیه مان به سایر کشورها همین است، کشورها ما الان داریم با آن ها صحبت می کنیم، که این ها از یک جانبه گرایی آمریکا تبعیت نکنند، قانون مدار باشند، تحت فشار آمریکا قرار نگیرند.
سوال: چین خیلی قاطعانه اعلام کرد؟غریب آبادی: برخی این ها را آمریکا با فشار به سمت خودش جلب می کند، برخی با یک سری ترغیب ها و تشویق ها به سمت خودش امکان دارد بکشد، ما هم اقدامات رایزنی خودمان را در چارچوب وزارت امور خارجه آغاز کردیم. به تمام نمایندگی های مان دستورات العمل های لازم را دادیم، در سطوح مختلف داریم فعال می شویم. جمهوری اسلامی ایران هم کشور بزرگ و پهناوری است و هم ظرفیت های داخلی زیادی داریم و هم همسایگان زیادی.
آمریکا اگر فکر کرده می تواند برود به تمام همسایگان ما فشار وارد کرده و این ها را منع کند از کار اقتصادی با ایران، در اشتباه بسیار بزرگی به سر می برد. فقط ما نیستیم که وابسته هستیم به برخی کالاها که از طریق همسایگان یا مرزهای آبی و زمینی مان وارد کنیم، همسایگان مان و برخی کشورهای دیگر به کالاهای جمهوری اسلامی ایران وابسته هستند، آمریکا نمی تواند به سادگی این نظام تحریمی خودش را در پیرامون جمهوری اسلامی ایران عملیاتی کند.این طرح در همین جا به خودی خود بخش اعظمش شکست خورده و این مسیرها را آمریکا قبلا طی کرده و سخت تر از این شرایط هم داشتیم.
زمانی که قطعنامه های شورای امنیت را آمریکا گرفته بودند که تمام کشتی ها در آب های آزاد در سراسر دنیا هستند بازرسی کنند که آیا کالایی را برای ایران می برند یا نمی برند. این شرایط را قبلا داشتیم. کشوری پهناوری هستیم و ظرفیت های داخلی زیادی داریم و تعاملات بین المللی گسترده ای داریم، این ها این مسیر را ادامه دهند، جمهوری اسلامی به مسیرها و ظرفیت ها و سناریوهایی که اقدام مقابله ای با آمریکا خواهد کرد، ادامه خواهد داد. آمریکا باید بداند ما به سیاق سابق با آمریکا برخورد نمی کنیم.
سیاق سابق این بود که هر وقت آسیبی به ما وارد کرد ما سعی کردیم کاهش آسیب داشته باشیم. جمهوری اسلامی ایران در موقعیتی قرار گرفت در آسیبی واقع شد، کاهش آسیب را برنامه ریزی می کنیم و وارد کردن آسیب به منافع آمریکا را هم برنامه ریزی خواهیم کرد.
منبع: خبرگزاری صدا و سیما
