به گزارش تجارت نیوز، برای بخشی از شهروندان، تئاتر دیگر همان تفریح ساده و در دسترسی نیست که میشد بعد از یک روز کاری یا در آخر هفته، بلیت آن را خرید و چند ساعتی از فشار زندگی فاصله گرفت. قیمت برخی اجراهای پرمخاطب در تهران به ارقامی رسیده که تماشای یک نمایش را به تصمیمی جدی در سبد هزینه خانوار تبدیل میکند؛ تصمیمی که برای بخشی از جامعه اساساً از دایره انتخاب خارج شده است.
این روزها انتشار قیمت بلیت بعضی از نمایشهای شناختهشده، واکنشهای زیادی در شبکههای اجتماعی به دنبال داشته است.
یکی از کاربران در واکنش به افزایش قیمتها نوشته است: «یه تئاتر رفتن تفریحم بود. یه کافه با دوستام میرفتم. با غذا بیرون خوردن هم خداحافظی کردیم علناً… تئاترهارو هم برداشتن اینجوری کردن»
کاربر دیگری نوشته است: «میدونم هزینهها زیاد شده، همهچی گرون شده و این صحبتها؛ اما با همه این حرفها احساس میکنم تئاتر ۵ میلیونی و ۲ میلیونی، اهانت به روح تئاتره.»
مخاطب دیگری نیز در اینباره نوشت: « فرهیخته شدن و تئاتر دیدن دیگه تعطیل»
وقتی قیمت یک صندلی به ۵ میلیون تومان میرسد
در ماههای اخیر، قیمت بلیت برخی اجراهای پرمخاطب تئاتر به ارقامی رسیده که از نظر بسیاری از مخاطبان، فاصله قابل توجهی با قیمتهای متعارف دارد. در برخی اجراها، قیمت بلیت در بالاترین رده به حدود ۵ میلیون تومان میرسد؛ رقمی که تماشای تئاتر را برای بخشی از جامعه به یک انتخاب مالی جدی تبدیل کرده است.
البته برخی از این اجراها پروژههایی بزرگ و پرهزینه هستند و ساختاری متفاوت با یک نمایش صحنهای معمولی دارند. ترکیب نمایش با موسیقی و اجرای زنده، حضور تعداد بالای بازیگران و عوامل اجرایی و استفاده از چهرههای شناختهشده، هزینه تولید چنین پروژههایی را افزایش میدهد. بنابراین از نظر اقتصادی، مقایسه مستقیم این آثار با یک تئاتر کمهزینه یا مستقل لزوماً منصفانه نیست.
اما مسئله اصلی دقیقاً از جایی آغاز میشود که هزینه تولید با قدرت خرید مخاطب مقایسه شود.
وقتی یک شب تئاتر برای یک زوج چند میلیون تومان آب میخورد
در ارزانترین حالت، دو نفر برای تماشای نمایشی با بلیتهایی در محدوده یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان، باید حدود ۳ میلیون تومان فقط برای ورود به سالن هزینه کنند. با در نظر گرفتن مالیات و هزینههای جانبی، این رقم بالاتر هم میرود.
در سوی دیگر، برای اجراهایی با بلیتهای گرانقیمت، خرید تنها دو بلیت میتواند نزدیک به ۱۰ میلیون تومان هزینه داشته باشد؛ رقمی که با صرفنظر از هزینه رفتوآمد، خوردوخوراک یا سایر مخارج یک شب بیرون رفتن محاسبه میشود.
یعنی یک شب فرهنگی برای یک زوج میتواند بهراحتی از مرز ۵ میلیون تومان عبور کند و در برخی انتخابها به حوالی ۱۰ میلیون تومان برسد.
این ارقام وقتی معنای اقتصادی بیشتری پیدا میکنند که کنار حداقل مزد سال جاری قرار بگیرند. حداقل پایه حقوق ماهانه کارگران برای سال ۱۴۰۵ حدود ۱۶ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان تعیین شده است.
به این ترتیب، خرید دو بلیت از گرانترین صندلیهای برخی اجراها میتواند معادل بخش قابل توجهی از یک ماه پایه حقوق یک کارگر باشد. حتی بلیتهای ارزانتر این نمایشها نیز برای بسیاری از خانوارها دیگر در دسته هزینههای کوچک و تفریحی قرار نمیگیرند.
هزینه تماشای تئاتر برای یک خانواده چهار نفره چقدر تمام میشود؟
برای یک خانواده چهار نفره، مسئله جدیتر است.
اگر هر یک از چهار نفر بخواهد در اجرایی با بلیت یکمیلیون و ۵۰۰ تا ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان حضور داشته باشد، هزینه صرف بلیت میتواند حدود ۶ تا ۱۰ میلیون تومان شود. در اجراهایی که بالاترین قیمت بلیت به حدود ۵ میلیون تومان میرسد، چهار صندلی گرانقیمت میتواند هزینهای نزدیک به ۲۰ میلیون تومان ایجاد کند.
این یعنی برای بخشی از خانوادهها، رفتن چهار نفره به تئاتر دیگر یک برنامه تفریحی معمولی نیست؛ بلکه باید برای آن از قبل بودجه مشخصی در نظر گرفت.
آن هم در شرایطی که این هزینه هنوز شامل شام یا نوشیدنی، رفتوآمد، پارکینگ و سایر هزینههای یک شب بیرون رفتن نمیشود.
در کنار اجراهایی که بلیت آنها تا حدود ۵ میلیون تومان قیمتگذاری شده، نمایشهای دیگری نیز با بلیتهایی در محدوده یکمیلیون و ۵۰۰ هزار تا ۲.۵ میلیون تومان روی صحنه میروند؛ ارقامی که برای بسیاری از مخاطبان دیگر یک هزینه معمولی محسوب نمیشود.
در نتیجه، یک زوج برای تماشای چنین نمایشهایی باید دستکم چند میلیون تومان هزینه کنند و برای یک خانواده چهار نفره، هزینه بلیت میتواند به حدود ۱۰ میلیون تومان برسد.
بازار سیاه؛ جایی که قیمت باز هم بالاتر میرود
ماجرا به قیمت رسمی بلیت هم ختم نمیشود. در کنار قیمتهای بالای برخی نمایشها، بازار ثانویه و آگهیهای فروش بلیت نیز شکل گرفته است؛ بازاری که در آن بعضی بلیتها با قیمت بالاتر از نرخ رسمی عرضه میشوند.
نمونههایی از آگهیهای فروش بلیت برخی اجراهای پرمخاطب در پلتفرمهایی مانند دیوار دیده میشود؛ بهطوری که برای دو بلیت یک نمایش، قیمتهایی در حدود ۷ میلیون تومان نیز مطرح شده است.
این موضوع نشان میدهد همچنان گروهی از مخاطبان حاضرند برای تماشای چنین اجراهایی هزینه بیشتری بپردازند؛ بخشی به دلیل حضور چهرههای شناختهشده و بخشی دیگر نیز به دلیل تبلیغات گسترده یا جذابیت خود اثر. همین تقاضا باعث شده بلیت برخی اجراها حتی پس از عرضه رسمی، در بازار ثانویه نیز مشتری داشته باشد.
تئاتر بدون مخاطب چه میشود؟
تئاتر ذاتاً هنری وابسته به «حضور» است. فیلم را میتوان در خانه دید، موسیقی را میتوان با هدفون شنید و یک کتاب را میتوان با فاصله از زمان انتشار مطالعه کرد؛ اما تئاتر برای زنده ماندن به تماشاگر نیاز دارد. سالن بدون مخاطب، حتی اگر تمام صندلیهایش گرانقیمت باشند، در نهایت نمیتواند نقش اجتماعی و فرهنگی خود را ایفا کند.
اگر تئاتر به تدریج فقط برای کسانی قابل دسترس باشد که توان پرداخت چند میلیون تومان برای یک شب فرهنگی را دارند، ترکیب اجتماعی مخاطبان آن نیز تغییر خواهد کرد. در این صورت، فاصله میان هنر و بخش بزرگی از جامعه بیشتر میشود و تئاتر به جای آنکه یکی از فضاهای عمومی فرهنگی شهر باشد، به محصولی خاص برای گروهی محدود تبدیل خواهد شد.
در نهایت، پرسش درباره قیمت بلیت فقط پرسش از بهای یک صندلی نیست؛ پرسش از بهای فرهنگی جامعهای است که هر روز بخش بیشتری از اوقات فراغت خود را به دلیل فشار اقتصادی کنار میگذارد.
منبع: تجارت نیوز
